Έντυπη Έκδοση

ΚΟΛΠΑ ...ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΑ, ΝΟΜΙΜΑ ΜΕΝ, Α ΛΑ ΚΑΡΟΥΖΕΛ

Ομπάμα: Πατρίδα ή φοροδιαφυγή;

Μπορεί ο πλανήτης να φλέγεται από τις αμερικανικές παρεμβάσεις στο γεωπολιτικό και ενεργειακό πεδίο, όμως αυτό που εξακολουθεί να καίει την Ουάσιγκτον είναι το φορολογικό.

Τη Δευτέρα, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε τα πολυαναμενόμενα μέτρα για την πάταξη των «inversions», πρακτικών φοροαποφυγής που γνωρίζουν άνθηση τον τελευταίο καιρό στις ΗΠΑ, ιδίως στον κλάδο των φαρμακευτικών, και έχουν βάλει επιτακτικά στο τραπέζι των πολιτικών στοιχημάτων το μεγάλο ζήτημα της φορολογικής μεταρρύθμισης.

Τα «inversions» είναι το τελευταίο μεγάλο κόλπο στο παιχνίδι του φορολογικού αρμπιτράζ που εφαρμόζουν κατά κόρον οι μεγάλες πολυεθνικές, εκμεταλλευόμενες την ασυμμετρία των εθνικών φορολογικών συστημάτων για να επιτυγχάνουν χαμηλότερη φορολόγηση σε χώρες που τους προσφέρουν ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς. Ανοίγοντας όσο δεν πάει το «παραθυράκι» του νόμου, μεγάλες επιχειρήσεις με έδρα στις ΗΠΑ δεν μεταφέρουν απλώς κέρδη και έσοδα σε άλλες χώρες, αλλά συγχωνεύονται με άλλες μικρότερες του εξωτερικού, δηλώνοντας εκεί την έδρα τους.

Μ' αυτόν τον τρόπο αφενός πληρώνουν πολύ λιγότερο από τον αντίστοιχο εταιρικό φόρο εισοδήματος στις ΗΠΑ, αφετέρου μπορούν να παίξουν με τις μετοχές εντός και εκτός συνόρων, ώστε το ντιλ να αποδειχθεί επωφελές για τους επενδυτές τους.

Καθώς οι τιμές των μετοχών τείνουν να ανεβαίνουν στο άκουσμα χαμηλότερης φορολόγησης, οι συγχωνεύσεις αυτού του τύπου καθίστανται θελκτικές για πάσης φύσεως τζογαδόρους. Σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών Dealogic (7/2014), οι αποδόσεις φτάνουν έως και 38% πάνω από την τιμή της μετοχής της εταιρείας-στόχου μια εβδομάδα πριν από την αναγγελία της συγχώνευσης.

Μέχρι σήμερα, οι αμερικανικές πολυεθνικές, που ελέγχονταν τουλάχιστον κατά 21% από ξένους, είχαν δικαίωμα να μεταφέρουν τη φορολογική τους έδρα στο εξωτερικό. Πλέον, αν μετά τη συγχώνευση λιγότερο από το 25% της δραστηριότητας λαμβάνει χώρα στο εξωτερικό και οι μέτοχοι της παλιάς επιχείρησης καταλήξουν τουλάχιστον με το 60% των μετοχών της νέας μητρικής, θα υπάρχουν δυσμενείς συνέπειες.

Το ποσοστό μετράει

Αν κατέχουν από 80% και πάνω, η επιχείρηση θα θεωρείται αμερικανική. Μεταξύ 60%-80% (που αφορά το πρόσφατο κύμα συγχωνεύσεων), «ο νόμος θα σεβαστεί το ξένο καθεστώς», αλλά οι συγχωνεύσεις «θα καταστούν ασύμφορες από οικονομικής άποψης». Η βασική ιδέα είναι να εμποδιστούν οι αμερικανικές πολυεθνικές από το να βάζουν χέρι στο offshore χρήμα χωρίς να φορολογούνται, αλλά και να αποτραπούν οι κινήσεις κεφαλαιακής αναδιοργάνωσης που τους επιτρέπουν να παρακάμπτουν τον κανόνα του 80% και άρα να αποφεύγουν τη φορολόγηση που επιτάσσει το ισχύον νομικό καθεστώς στις ΗΠΑ.

Το ζήτημα καίει τον Λευκό Οίκο. Οπως αναγνωρίζεται στην ανακοίνωση της Δευτέρας, οι «αυθεντικές διασυνοριακές συγχωνεύσεις κάνουν την αμερικανική οικονομία ισχυρότερη, επιτρέποντας στις αμερικανικές επιχειρήσεις να επενδύουν στο εξωτερικό και ενθαρρύνοντας τις ξένες επενδύσεις στις ΗΠΑ».

Φαίνεται πως αυτό δεν λειτουργεί πια για τα ταμεία του υπουργείου Οικονομικών που, όπως σε κάθε γωνιά της γης, ψάχνουν απεγνωσμένα να κλείσουν τις «μαύρες τρύπες» που άφησαν τα πακέτα διάσωσης των προηγούμενων ετών. Η λέξη-κλειδί εδώ είναι η «ανάκαμψη».

Στην Ουάσιγκτον αναμένουν τα έσοδα από τη φορολογία επιχειρήσεων να διπλασιαστούν στην επόμενη τετρατία. Δεκατρείς inversions ύψους 178 δισ. δολαρίων έχουν ανακοινωθεί από τις αρχές του 2013, σύμφωνα με την Dealogic, ενώ στον τομέα των καταναλωτικών προϊόντων, η μανία των συγχωνεύσεων αποτυπώνεται σε παγκόσμιες συμφωνίες ύψους 69,7 δισ. δολαρίων φέτος, ποσό τετραπλάσιο από πέρυσι και μεγαλύτερο έως σήμερα από τα 147,4 δισ. του 2008.

Σύμφωνα με το Congressional Research Seervice, το think tank του αμερικανικού Κογκρέσου, μόνο μία τέτοια συγχώνευση πραγματοποιήθηκε το 1983, 75 καταγράφηκαν από το 1994 και ύστερα, οι 47 την τελευταία δεκαετία (27/5/2014). Η αρμόδια φορολογική επιτροπή του Κογκρέσου υπολογίζει πως 19,5 δισ. δολάρια θα μπουν στα ταμεία τα επόμενα δέκα χρόνια από την αντιμετώπιση του φαινομένου.

Το καλοκαίρι ο Ομπάμα μιλούσε για «οικονομικό πατριωτισμό», αποκαλώντας λάθος αυτές τις πρακτικές, ακόμα και αν είναι νόμιμες. Για πολλούς αναλυτές, τα inversions είναι το δέντρο. Το δάσος είναι η φορολογία των επιχειρήσεων. Σε κάθε περίπτωση, το ερώτημα παραμένει: τι σημαίνει «αμερικανική επιχείρηση»;

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Με λέξεις-κλειδιά
ΗΠΑ