Έντυπη Έκδοση

Ο Ζογγολόπουλος διώχνεται πάλι από την Ομόνοια

Το πρώτο έργο Ελληνα γλύπτη που τοποθετείται σε δημόσιο χώρο της Ουάσιγκτον, μόλις ένα χιλιόμετρο από το Λευκό Οίκο, φέρει την υπογραφή του Γιώργου Ζογγολόπουλου (1924-2004). Ο μνημειώδης «Ποσειδώνας» του σηματοδοτεί ακόμη μια πρωτιά: είναι το πρώτο γλυπτό μη Αμερικανού δημιουργού που δέχεται να φιλοξενήσει, με τη μορφή δωρεάς, το George Washington University.

Το «Πεντάκυκλο» στην Ομόνοια ποτέ δεν λειτούργησε κανονικά Το «Πεντάκυκλο» στην Ομόνοια ποτέ δεν λειτούργησε κανονικά Λίγοι θυμούνται όμως ότι η ιστορία του φιλοτεχνημένου από ανοξείδωτο χάλυβα εμβληματικού αυτού έργου, που σε εκτόξευε στο μέλλον ήδη από το 1957, ξεκίνησε από την Αθήνα και υπήρξε περιπετειώδης. Παρ' ότι το 1958 κέρδισε το διαγωνισμό για τη διαμόρφωση της πλατείας Ομονοίας, ουδέποτε τοποθετήθηκε σε αυτήν. Ο ίδιος ο γλύπτης δεν έκρυβε ότι οι λόγοι της «αποπομπής» του «Ποσειδώνα» ήταν αμιγώς πολιτικοί. «Πλήρωνε» την άρνησή του να παραλάβει παράσημο από το βασιλιά Παύλο. Ομως, ο καιρός έχει γυρίσματα.

Ο «Ποσειδώνας», έχοντας στερηθεί για δεκαετίες το φυσικό του χώρο, ήτοι το δημόσιο (μόλις το 2010 εγκαταστάθηκε ως ημίμετρο στην Υπαίθρια Γλυπτοθήκη Ψυχικού), από τον Ιούλιο «λάμπει» σε μία από τις κεντρικότερες λεωφόρους της αμερικανικής πρωτεύουσας. Τα επίσημα εγκαίνιά του θα γίνουν την 1η Οκτωβρίου, υπό την αιγίδα του κοσμήτορα του αμερικανικού πανεπιστημίου. Να σημειωθεί ότι η επιλογή του συγκεκριμένου έργου του γλύπτη ανήκει στο πανεπιστήμιο και η αποδοχή του υπήρξε, έπειτα από διεργασίες 4 ετών και με καταλυτική τη συμβολή του νομικού, συλλέκτη, επιμελητή εκθέσεων και αποφοίτου του Γιώργου Σταθόπουλου, ομόφωνη. Υπήρξαν διαφορετικές προτάσεις για το χώρο τοποθέτησής του (ακόμα και σε campus στη Βιρτζίνια). Εντέλει, επικράτησε η ιδανικότερη, με τις κάθετες γραμμές του δυναμικού έργου του Ελληνα γλύπτη να συνομιλούν, σαν να είναι σύγχρονες, με τις οριζόντιες του νεόδμητου κτηρίου της σχολής Δημόσιας Υγείας, στον ανοικτό δημόσιο χώρο στην καρδιά της Ουάσιγκτον.

Το γλυπτό αποδεικνύεται η ιδανική αφορμή ώστε να γνωρίσει το αμερικανικό κοινό έναν άγνωστό του κορυφαίο γλύπτη, καθώς θα πραγματοποιηθεί στο πανεπιστήμιο, επ' ευκαιρία της δωρεάς, έκθεση με φωτογραφίες εμβληματικών έργων του, που βρίσκονται εγκατεστημένα σε δημόσιους χώρους στην Ελλάδα, καθώς και του έργου του «Ομπρέλες», που κοσμεί το κτήριο του Συμβουλίου Υπουργών της Ε.Ε., στις Βρυξέλλες. Ο «Ποσειδώνας», πάντως, στην αμερικανική εκδοχή είναι μικρότερος από την αρχική του: μόλις 3,90 μ. ύψος και 3,00 μ. πλάτος.

Ο «Ποσειδώνας» του στήθηκε στην Ουάσιγκτον Ο «Ποσειδώνας» του στήθηκε στην Ουάσιγκτον Η έπειτα από έξι δεκαετίες δικαίωση του γλυπτού εκτός ελληνικών συνόρων φέρνει ξανά στο φως τη διαχρονικά προβληματική σχέση του γλύπτη, κορυφαίου εκφραστή του εγχώριου μοντερνισμού, με τον ελληνικό δημόσιο χώρο και την ελληνική πολιτεία. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη χθεσινή παρουσίαση της «πρώτης και πιθανότατα τελευταίας», όπως τονίστηκε, δωρεάς του Ιδρύματος Γεωργίου Ζογγολόπουλου, ελλείψει χρημάτων, τόσο ο γενικός διευθυντής του Αγγελος Μωρέτης όσο και ο πρόεδρός του Νίκος Θεοδωρίδης εξέφρασαν την «πικρία και τη λύπη τους» που το έργο του «ακόμα δεν μπορεί να βρει τη θέση του στη χώρα μας, ενώ αναγνωρίζεται στο εξωτερικό». Ειδικά ο κ. Μωρέτης κατήγγειλε ότι το «Πεντάκυκλο» στην αρχή της Ομονοίας ρημάζει. Ουδέποτε άλλωστε λειτούργησε κανονικά (προέβλεπε τη ρίψη νερού σε κίνηση από τον άνεμο). Μάλιστα, σήμερα το Ιδρυμα Ωνάση, στο πλαίσιο της ανάπλασης της Πανεπιστημίου, θέλει να το «διώξει» τελείως από την Ομόνοια. Η δε «Στήλη» στον Ευαγγελισμό (πάρκο Ριζάρη) παραμένει χωρίς φως, περνώντας σήμερα σχεδόν απαρατήρητη.

«Ο "Ποσειδώνας" στην Ομόνοια θα είχε κάνει την Αθήνα πιο σημαντική από τη Γενεύη», επεσήμανε χθες ο Ντένης Ζαχαρόπουλος, ο οποίος αποκάλυψε ότι απετράπη ο γλύπτης από τη δημιουργία μνημείου Γοργοποτάμου, επειδή «οι αριστεροί δεν θέλανε μοντέρνο έργο (!). Μακάρι έργο του Ζογγολόπουλου να τοποθετηθεί απέναντι από την Ακρόπολη», ευχήθηκε.

Τα εμπόδια είναι πολλά. Ομως, το Ιδρυμα Ζογγολόπουλου κάνει σχέδια: οραματίζεται την τοποθέτηση γλυπτού του στη νέα Λυρική Σκηνή στο Φαληρικό Δέλτα, σε συνεργασία με το Ιδρυμα Νιάρχος, την ίδρυση Μουσείου για το μνημείο του Ζαλόγγου και τη μεγάλη έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη, η οποία ελλείψει κεφαλαίων αναβάλλεται επ' αόριστον. Μέσω ΕΣΠΑ φιλοδοξεί να προωθήσει το έργο του γλύπτη και στο Διαδίκτυο.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Γλυπτική/Κεραμική/Εργα Τέχνης
Τέχνη/Πολιτισμός