Έντυπη Έκδοση

Αναγέννηση της διαλεκτικής στη Ρωμαϊκή Αγορά

Ο Βερολινέζος εικαστικός Τίνο Σεγκάλ παρουσιάζει τη ζωντανή εγκατάστασή του «This progress» (Χρυσό Λιοντάρι Βενετίας 2013) στο πρόγραμμα του ΝΕΟΝ «Διαδρομές»

«Γεια σας, με λένε Νίκο. Τι είναι για εσάς πρόοδος;» Η είσοδος στον αρχαιολογικό χώρο της Ρωμαϊκής Αγοράς επιφυλάσσει εκπλήξεις στους ανύποπτους επισκέπτες - γιατί υπάρχουν και οι υποψιασμένοι.

Σε κάποιες περιπτώσεις είναι ένα παιδί μόλις 8 ετών, σε άλλες ένας μεσήλικας κι άλλοτε ένας ενθουσιώδης έφηβος οι «οδηγοί» που σε παραλαμβάνουν στην «υποδοχή», κι αφού συστηθούν με άνεση («Hello, my name is John»), θέτουν με σοβαρότητα το ερώτημα-εκκίνηση: «Τι είναι για εσάς πρόοδος;». Περιμένουν μία ή και δύο απαντήσεις για να θέσουν το επόμενο ερώτημα. Η συζήτηση (που οδηγείται ακόμα και στην αγάπη, αλλά και σε βιωματικές αναφορές για τα παιδικά χρόνια απ' την πλευρά των οδηγών) συνεχίζεται εν κινήσει διατρέχοντας τα αρχαία σπαράγματα. Ανά δυάδες ή σε γκρουπάκια των 5 ατόμων «οργώνουν» οι σύγχρονοι συνομιλητές, σαν τους αρχαίους Αθηναίους, το χώρο. Οι ρυθμοί είναι χαλαροί, η κινητικότητα κανονικότατη. Τίποτα δεν προδίδει στους διερχόμενους πέριξ της Αγοράς ότι πραγματοποιείται ένα βραβευμένο εικαστικό project.

Οι Γιαπωνέζοι μπαίνουν αμέσως στο «θέμα». Οι Κινέζοι μοιάζει να προβληματίζονται. «Το μεγάλο όμως στοίχημα είναι τα παιδιά επισκέπτες», μας διευκρινίζει ο Βερολινέζος εικαστικός Τίνο Σεγκάλ για την περιπατητική, ζωντανή interactive εγκατάστασή του «This progress» που έχει ήδη παρουσιαστεί στο Μουσείο Guggenheim της Νέας Υόρκης και στο ICA του Λονδίνου, χαρίζοντάς του μάλιστα το Χρυσό Λιοντάρι της Βενετίας στην 55η Μπιενάλε, το 2013. Στη Ρωμαϊκή Αγορά θα εκτυλίσσεται ώς τις 28 Οκτωβρίου, χάρη στο πρόγραμμα του ΝΕΟΝ «Διαδρομές».

«The new Socrates?», αναρωτιέται σε άρθρο για το project (που χαρακτηρίζει talking shop) ο χθεσινός «Guardian». Προεξοφλώντας ότι διατηρεί «ζωντανό τον ελληνικό πολιτισμό τον 21ο αιώνα», μεταγγίζοντας μάλιστα τη «ριζοσπαστικότητα της αρχαίας ελληνικής σκέψης».

Δεν μας εκπλήσσει ο κορυφαίος 38χρονος Γερμανός conceptual artist που θεωρεί, μετά το Guggenheim και το Λονδίνο, ότι η εγκατάστασή του βρήκε τον ιδανικό τόπο πραγμάτωσής της στην Αθήνα: «Δεν είναι μόνο τεράστια η τιμή το ότι μας παραχωρήθηκε ένας σημαντικός αρχαιολογικός χώρος. Το σημαντικότερο είναι που συμβαίνει το έργο στον τόπο όπου αναπτύχθηκε η διαλεκτική και δίδαξε ο Σωκράτης. Νιώθω προνομιούχος γιατί εκθέτω στο μεγαλύτερο διεθνές μουσείο του κόσμου, τη Ρωμαϊκή Αγορά!».

Στόχος των διοργανωτών είναι η ενεργοποίηση του ιστορικού κέντρου της πόλης με δράσεις που στοχεύουν στην επαναδραστηριοποίηση των δημόσιων χώρων και την ένταξή τους στην καθημερινή πολιτιστική ζωή της πόλης. Η παραμονή μας στον αρχαιολογικό χώρο για ένα περίπου μισάωρο, κι ενώ κάθε τόσο ο ένας οικοδεσπότης συνομιλητής μας έδινε τη σκυτάλη στον άλλο, ήταν αρκετή για να πειστούμε ότι επιχειρείται με αυθεντικό τρόπο η αναγέννηση της διαλεκτικής. Πράγματι, αποπειράται η εκ νέου ενεργοποίηση της αρχικής λειτουργίας του χώρου με σύγχρονους όρους. Ωστόσο, δεν αισθανθήκαμε ότι συνομιλούσαμε με το νέο Σωκράτη. Κάποιες στιγμές η βασισμένη στη σωκρατική μαιευτική στιχομυθία, που είναι σταθερή (πλην απροόπτων απ' την πλευρά των επισκεπτών), έχει τόνο, παλμό, συνέχεια. Ιντριγκάρει. Κι άλλες στιγμές ατονεί και ξεφουσκώνει, παρά τις ειλικρινείς προσπάθειες των καθοδηγητών που γίνονται συχνά σχεδόν εξομολογητικοί.

Το ΝΕΟΝ μάς δίνει τη δυνατότητα να βιώσουμε με όλες τις αισθήσεις μας ακόμα ένα έργο του Σεγκάλ, στην ίδια γειτονιά, σε εσωτερικό χώρο, στην οδό Μάρκου Αυρηλίου 5 και Λυσίου, πίσω από τους Αέρηδες, οι οποίοι συντηρούνται καλυμμένοι. Για το «This varia-tion» υπάρχουν προϋποθέσεις: δεν πρέπει να πάσχεις από φοβίες. Εισέρχεσαι σε μια αίθουσα που είναι ο ορισμός του black box. Το σκοτάδι είναι πίσσα και σε καταπίνει. Μπορεί να σκοντάψεις πάνω σε ένα πόδι, να χτυπήσεις μια τσάντα ή κάποιος να πέσει πάνω σου. Ενα τραγούδι σε έντονο beat ακούγεται συνοδεία ζωντανού ανθρώπινου μουρμουρητού. Σιγά σιγά το μάτι συνηθίζει στο σκοτάδι και αντιλαμβάνεται τη χορογραφημένη κινητικότητα των περφόρμερ. Μια εμπειρία δυνατή που πρωτοπαρουσιάστηκε στην Docu-menta το 2012.

(Τη σκηνοθεσία της έκθεσης υπογράφει ο συγγραφέας και παραγωγός εικαστικών εκθέσεων και projects Asad Raza).

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Πρόσωπα
Εικαστικά