Έντυπη Έκδοση

ΑΝ Η ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΜΠΑΖΕΙ ΣΤΙΣ ΗΠΑ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ;

Γίνονται όλα όταν είσαι Goldman Sachs

Τη νύφη εννοείται πλήρωσε μια νεαρή επόπτρια * Σύστημα υπέρ των μεγάλων τραπεζών της Wall Street

Εν αναμονή της ανάληψης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τον Νοέμβριο καθηκόντων εποπτείας των μεγαλύτερων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της Ευρώπης, οι ειδήσεις από τις ΗΠΑ δείχνουν τα όρια προθέσεων και πράξεων όσων υπόσχονται να βάλουν σε τάξη τους αναρχικούς τραπεζίτες, που τίναξαν την παγκόσμια οικονομία στον αέρα.

Η Κάρμεν Σεγκάρα είδε αυτό για το οποίο βοούσε όλη η αγορά Η Κάρμεν Σεγκάρα είδε αυτό για το οποίο βοούσε όλη η αγορά Η υπόθεση της Κάρμεν Σεγκάρα είναι γνωστή από τον Οκτώβριο του 2013. Οι υποθέσεις της Goldman Sachs είναι γνωστές από πάντα. Οι τελευταίες σχετικές αποκαλύψεις αναφορικά με την απόλυση της νεαρής επόπτριας της Fed New York, επειδή ανακάλυψε παρατυπίες του τραπεζικού κολοσσού, επανέφεραν με δραματικό τρόπο στην επικαιρότητα το ζήτημα της τραπεζικής εποπτείας.

Η Κάρμεν Σεγκάρα, πολλά υποσχόμενη νομικός, απόφοιτος των πανεπιστημίων Κορνέλ, Χάρβαρντ, Κολούμπια και Σορβόνης, και με δεκατρία χρόνια εμπειρίας ως τραπεζικής συμβούλου σε ρυθμιστικά θέματα, προσελήφθη ως senior bank examiner από την περιφερειακή Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης στις 31.10.2011, στο πλαίσιο των προσπαθειών που υποτίθεται πως κατέβαλλε το ίδρυμα για να βάλει σε τάξη τους μεγάλους χρηματοπιστωτικούς ομίλους της Wall Street, αξιοποιώντας νεαρά και άφθαρτα στελέχη της αγοράς.

Τράπεζες και ενέργεια

Στη Σεγκάρα ανατέθηκε το χαρτοφυλάκιο της Goldman Sachs και σύντομα η 39χρονη επόπτρια θα βρισκόταν αντιμέτωπη με αυτό που όλοι γνώριζαν αλλά κανένας δεν ομολογούσε: η τράπεζα, που υπήρξε μία από τις βασικές υπεύθυνες για τη μεγαλύτερη κρίση των τελευταίων δεκαετιών, απολάμβανε ευνοϊκή μεταχείριση από αυτούς που είχαν αναλάβει να την ελέγχουν. Θα βρισκόταν επίσης αντιμέτωπη με μία απόλυση: τη δική της.

Η υπόθεση που είχε αναλάβει η επόπτρια της Fed New York συμπύκνωνε τα πάντα: τράπεζες, ενέργεια και μια ανάκαμψη που δεν ερχόταν. Τον Οκτώβριο του 2011, ο ενεργειακός κολοσσός Kinder Morgan Inc ανακοίνωσε την εξαγορά της ανταγωνίστριάς El Paso Corp έναντι 21,1 δισ. δολαρίων.

Το ντιλ θα δημιουργούσε το μεγαλύτερο διανομέα φυσικού αερίου στις ΗΠΑ, με ένα δίκτυο αγωγών έκτασης 80.000 μιλίων σε όλη την αμερικανική επικράτεια. Αυτό, σε μια εποχή που κολοσσοί, όπως η Exxon Mobil, επιτάχυναν επενδύσεις δισεκατομμυρίων στην εξόρυξη και παραγωγή σχιστολιθικού αερίου, ένα από τα στρατηγικά οράματα της διοίκησης Ομπάμα, όπως αποτυπωνόταν στο «Σχέδιο για ένα ασφαλές ενεργειακό μέλλον» (30.3.2011).

Αναλυτές της αγοράς σημείωναν με νόημα πως το μέγεθος της συνδυασμένης Kinder Morgan - El Paso θα της έδινε τη δυνατότητα να πιέσει προς τα πάνω τις τιμές του φυσικού αερίου.

Η Goldman Sachs μπαίνει στο κάδρο, καθώς υπήρξε από ετών σύμβουλος της El Paso και στο συγκεκριμένο ντιλ διεκδικούσε προμήθεια που έφτανε τα 20 εκατ. δολάρια. Η Κάρμεν Σεγκάρα είδε αυτό για το οποίο βοούσε όλη η αγορά και ήταν μια τυπική σύγκρουση συμφερόντων. Μέσω ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων, η Goldman Sachs κατείχε μερίδιο 19,1%, αξίας περίπου 4 δισ. δολ., στην Kinder Morgan και δύο θέσεις στο διοικητικό της συμβούλιο.

Το 2011 ήταν μια δύσκολη περίοδος για τη μεγάλη επενδυτική τράπεζα της Νέας Υόρκης, που τον Οκτώβριο του ίδιου έτους ανακοίνωνε ζημιές 428 εκατ. δολαρίων για το γ' τρίμηνο, κάτι που συνέβαινε μόλις για δεύτερη φορά από το 1999, χρονιά που μπήκε στο χρηματιστήριο. Συγκρινόμενα δε με τα κέρδη 1,7 δισ. δολαρίων του αντίστοιχου τριμήνου της προηγούμενης χρονιάς, τα αποτελέσματα έδειχναν πως κάτι δεν πήγαινε καλά για τον Λόιντ Μπλάκφεϊν και τα golden boys του. Οι επενδυτικές δραστηριότητες της τράπεζας είχαν πτώση εσόδων ύψους 2,48 δισ. δολαρίων. Υπήρχε όμως και μία κατηγορία όπου η τράπεζα εμφάνιζε κέρδη και αυτή ήταν οι μετοχές και οι προμήθειες που της απέφεραν καθαρά έσοδα +18%, στα 2,3 δισ. δολάρια.

Για το διπλό της ρόλο στην υπόθεση η Goldman Sachs μηνύθηκε από συνταξιοδοτικά ταμεία των Λουιζιάνα, Φλόριντα και Νέας Υόρκης που είχαν επενδύσει σε μετοχές της El Paso και υποστήριζαν πως η Goldman Sachs πίεσε τη διοίκηση της πρώτης να δεχθεί χαμηλότερη προσφορά, καθώς για κάθε δολάριο λιγότερο η Goldman, ως μέτοχος της Kinder, εξοικονομούσε 150 εκατ. δολάρια. Τον Οκτώβριο του 2012 η τράπεζα συμφώνησε σε διακανονισμό και αποζημιώσεις 110 εκατ. δολάριων προς τους ενάγοντες, παραιτούμενη από την προμήθεια των 20 εκατ. Το ντιλ είχε ήδη ολοκληρωθεί από τις 25.5.2012, δημιουργώντας την τέταρτη μεγαλύτερη ενεργειακή επιχείρηση στη Β. Αμερική. Νωρίτερα τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους δικαστήριο του Ντέλαγουερ με 33σέλιδη απόφαση-σταθμό (29.2.2012) είχε εγκρίνει την εξαγορά, αφήνοντας όμως ανοιχτό το πεδίο για αποζημιώσεις σε μια υπόθεση που «στιγματίστηκε από την απιστία». Μπορεί η Goldman Sachs να έχασε την προμήθεια, αλλά πουλώντας 36 εκατ. μετοχές, από το μερίδιό της στην Kinder Morgan, αποκόμισε 1,2 δισ. δολάρια.

Τον Σεπτέμβριο του 2012, το ερώτημα που έθετε το πρακτορείο Reuters ήταν εύγλωττο: «Θα πάρει το μάθημά της η Goldman Sachs από το διακανονισμό της El Paso;» (11.9.2012). Η φήμη του τραπεζικού κολοσσού είχε πληγεί ανεπανόρθωτα, καθώς αυτή ήταν η πρώτη φορά που είχε παραιτηθεί από προμήθεια. Οπως είχε γραφτεί σε άρθρο της «Wall Street Journal» με τίτλο «Είναι η ώρα η Wall Street να ξεπλύνει τα άπλυτά της» (5.3.2012), «αυτό που έκανε η Goldman Sachs δεν ήταν παράνομο, αλλά ακατάλληλο, σε μια εποχή που τα ήθη και οι συμπεριφορές της Wall Street βρίσκονται στο μικροσκόπιο της κοινής γνώμης».

Γιατί οι αμερικανικές αρχές απέτυχαν να δουν το χρηματοπιστωτικό κραχ του 2008; Ο Μπιλ Ντάντλεϊ, πρόεδρος της Fed New York, ζήτησε από τους καθηγητές Ντέιβιντ Μπέιμ και Κρίστοφερ ΜακΚάρντι του πανεπιστημίου Κολούμπια να δώσουν τα φώτα τους. Η απάντηση ήρθε πληρωμένη στις 18.8.2009 με την «Αναφορά συστημικού κινδύνου και τραπεζικής εποπτείας»: Είναι λάθος πως «οι αγορές θα αυτοδιορθώνονται πάντα», είναι λάθος πως οι αρχές μπορούν να βασιστούν στις ιδιωτικές τράπεζες για παροχή αυστηρών ελέγχων, γιατί «στην πραγματικότητα η εσωτερική διαχείριση των κινδύνων είναι συχνά αναποτελεσματική στην κρίση και χαλκεύεται από την ανάγκη των τραπεζών για κερδοφορία». Πολλά πράγματα, επίσης, έπρεπε να αλλάξουν, και από την πλευρά των ρυθμιστών. Είναι λάθος «να εστιάζουν σε κάθε μία περίπτωση ξεχωριστά», «να βασίζονται στις τράπεζες», «να μην είναι συγκρουσιακοί», «να πασχίζουν για συναίνεση». Τρίτη και φαρμακερή: «η κουλτούρα της Fed New York χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή ατομική πρωτοβουλία». Οι ελεγκτές του τραπεζικού συστήματος δεν έκαναν τη δουλειά τους όχι γιατί δεν είχαν τα κατάλληλα εργαλεία στη διάθεσή τους, αλλά γιατί δεν ήθελαν.

Επτά μήνες μετά την πρόσληψή της η Σεγκάρα απολύθηκε στις 23.5.2012. Εως την τελευταία στιγμή, τα στελέχη στα ανώτερα κλιμάκια της Fed New York τής ζητούσαν πιεστικά να αλλάξει τα ευρήματα της έρευνάς της για την Goldman Sachs. Μόνο που η νεαρή επόπτρια είχε μαγνητοσκοπήσει τις συνομιλίες της. Υλικό διάρκειας 47 ωρών δημοσιεύθηκε την περασμένη Παρασκευή σε ρεπορτάζ του βραβευμένου με Pulitzer Τζέικ Μπερνστάιν, στο ανεξάρτητο, μη κερδοσκοπικό, διαδικτυακό δημοσιογραφικό δίκτυο ProPublica, δείχνοντας τη δουλοπρεπή στάση των επιτελικών στελεχών της Fed New York απέναντι σε οτιδήποτε αφορούσε την Goldman Sachs.

Οι πιέσεις

Οταν το δικαστήριο του Ντέλαγουερ αποφάσισε συμβιβαστικά στις αρχές του 2012 πως ναι μεν δεν υπήρχε σύγκρουση συμφερόντων για την Goldman Sachs, αλλά θα έπρεπε να αποζημιώσει τους μετόχους, τα αφεντικά της Σεγκάρα την πίεσαν να αλλάξει την αναφορά της. Μέχρι σήμερα η Fed New York ισχυρίζεται πως «η απόφαση απόλυσης βασίζεται καθαρά σε λόγους επίδοσης» (26.9.2014). Από την πλευρά της η Goldman Sachs έγραψε μe e-mail στον Μπέρνσταϊν, πως η Σεγκάρα είχε απορριφθεί από την τράπεζα τρεις φορές, το 2007, το 2008 και το 2009 σε συνεντεύξεις της για να δουλέψει εκεί (23.9.2014). Φαίνεται πως το σύστημα δεν θα συγχωρούσε με τίποτα την ανταρσία της νεαρής υπαλλήλου, που όχι μόνο δεν άλλαξε μυαλά, αλλά τόλμησε να μηνύσει τη Fed New York τον περασμένο Οκτώβριο. Φέτος, στις 23.4, το ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Μανχάταν απέρριψε τη μήνυση.

Η δικαστής Ρόνι Αμπραμς θα αποκάλυπτε στις 3.4 πως είχε μόλις μάθει ότι ο σύζυγός της, Γκρεγκ Αντρες, εταίρος στη διεθνή δικηγορική φίρμα Davis Polk & Wardwell, ήταν εκτός των άλλων νομικός σύμβουλος της Goldman Sachs. Απέρριψε δε τις αιτιάσεις των δικηγόρων της Σεγκάρα ως «παιχνίδι που χτυπά στην καρδιά του δικαστικού μας συστήματος». Κάπως έτσι η υπόθεση της Σεγκάρα ξεχάστηκε μέχρι την περασμένη Παρασκευή. Το σύστημα εποπτείας λειτουργούσε όπως προβλεπόταν. Οι μέτοχοι της El Paso αποζημιώθηκαν, η Kinder Morgan γιγαντώθηκε, η Wall Street σπάει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, η Goldman Sachs ζει και βασιλεύει. Πριν ο Ντάντλεϊ πάει στη Fed το 2007, ήταν επί δέκα χρόνια εταίρος της Goldman Sachs και επικεφαλής οικονομολόγος της στις ΗΠΑ. Σήμερα παραμένει πρόεδρος της Fed New York και αντιπρόεδρος της επιτροπής που καθορίζει τη νομισματική πολιτική της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Με λέξεις-κλειδιά
ΗΠΑ
Τράπεζες & χρηματοπιστωτικό σύστημα
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ)