Έντυπη Έκδοση

Αμφίπολη: μια εθνική αφήγηση σε συνέχειες

Στη χώρα μας «ανθούν» οι μύθοι. Ειδικά εκείνοι που συνδέονται με το ιστορικό μας παρελθόν. Είναι γνωστό, για παράδειγμα, ότι γενιές και γενιές μεγάλωσαν με την ιστορία του κρυφού σχολείου, ένα μύθο τον οποίο δημιούργησαν οι εθνικοί ιστοριογράφοι μας. Αν και δεν αναφέρεται πια στα σχολικά βιβλία, ακόμη επιβιώνει.

Οι μύθοι, λοιπόν, καλά κρατούν. Οπως και οι προσπάθειες ορισμένων μεταπολιτευτικών κυβερνήσεων να χρησιμοποιήσουν την επιστήμη της αρχαιολογίας για εξυπηρέτηση πολιτικών και εθνικιστικών συμφερόντων.

Οι παλαιότεροι θα θυμούνται το φιάσκο της τότε κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ με τον Κολοσσό της Ρόδου, όταν τελικά αποδείχτηκε ότι η υποτιθέμενη γροθιά του χεριού του δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ίχνη από τη δαγκάνα μιας μπουλντόζας (!) πάνω σε σκληρό πέτρωμα. Αυτή η «ανακάλυψη», που έγινε για τουριστικούς λόγους, εξέθεσε τη χώρα διεθνώς. Λίγα χρόνια αργότερα ήρθε η γνωστή ιστορία με τον τάφο του Μ. Αλεξάνδρου, τον οποίο βρήκε, όπως δήλωνε χωρίς ποτέ να το αποδείξει, η κ. Σουβαλτζή στην Αίγυπτο. Τότε διάφοροι εθνικιστικοί και όχι μόνον κύκλοι πανηγύριζαν, γιατί βρέθηκε ο τάφος του μεγάλου στρατηλάτη, και ονειρεύονταν νέες ημέρες δόξας στα βόρεια σύνορά μας.

Σήμερα βρίσκεται σε εξέλιξη η ανασκαφή στον τύμβο Καστά της Αμφίπολης. Ευτυχώς, δεν φαίνεται να έχει τα χαρακτηριστικά των προηγούμενων περιπτώσεων. Παρά τις διαφορετικές γνώμες, που εκφράζονται από επαΐοντες και μη, τόσο για τον θαμμένο νεκρό όσο και για τη χρονολόγηση του τάφου πρόκειται, σύμφωνα με τα λεγόμενα των αρχαιολόγων, για σπουδαία ανακάλυψη. Αυτό δεν αμφισβητείται, αν και μπορεί κανείς να υποθέσει ότι άλλη αξία έχει ένας μακεδονικός τάφος του 325 π.Χ. και άλλη ένας ρωμαϊκός του 1ου μ.Χ. αι. Αλλά είναι δουλειά άλλων και όχι δική μου να εκτιμήσουν τα ευρήματα. Εκείνο, όμως, που πολλοί παρατηρούν και σχολιάζουν είναι πως επιχειρείται πολιτική εκμετάλλευση του θέματος από την κυβέρνηση.

Πράγματι, απορία προκαλεί το γεγονός ότι ο κ. πρωθυπουργός παραμονές Δεκαπενταύγουστου βρέθηκε στην περιοχή να δει άραγε τι; Την είσοδο του τάφου με τις σφίγγες; Πήγε, μήπως, από πραγματικό ενδιαφέρον για τον πολιτισμό ή για να καυχηθεί και να κερδίσει ψήφους και λίγη δόξα, επειδή ως υπουργός Πολιτισμού έκανε το αυτονόητο και ενέκρινε ένα κονδύλι για τη συνέχιση της ανασκαφής; Προς τι η σπουδή του, υποκαθιστώντας τους αρχαιολόγους, να μιλήσει από τότε κιόλας για μια μεγάλη αρχαιολογική ανακάλυψη και να δώσει το έναυσμα ενός νέου εθνικού αφηγήματος, το οποίο έκτοτε δίνεται σε συνέχειες στον ελληνικό λαό;

Σίγουρα, πάντως, αυτό που συμβαίνει δεν έχει προηγούμενο. Σε καμιά σπουδαία αρχαιολογική ανακάλυψη μέχρι σήμερα, ούτε στη Βεργίνα, ούτε στο Δίον, ούτε στη Ζώμινθο, ούτε αλλού, δεν έγιναν ανακοινώσεις κατά τη διάρκειά της, αλλά όλα τα στοιχεία παρουσιάστηκαν σε επιστημονικά συνέδρια μετά το πέρας της ανασκαφικής δραστηριότητας. Στην περίπτωση της Αμφίπολης το αρμόδιο υπουργείο με συνεχή δελτία Τύπου μας «ενημερώνει» για την ανασκαφική πορεία. Η γενική γραμματέας του υπουργείου κοντεύει να μετακομίσει στην περιοχή. Ο ελληνικός λαός κάθε μέρα περιμένει τη συνέχεια του εθνικού αφηγήματος, όπως κάνει στα σίριαλ. Κοντεύουμε να ξεχάσουμε την κρίση, την ανεργία, τον ΕΝΦΙΑ κ.λπ. Τυχαίο; Καθόλου.

Ησύγχρονη Ελλάδα για να καλύψει το μίζερο παρόν αναζητά στηρίγματα στο παρελθόν της. Ο εξαθλιωμένος ελληνικός λαός έχει ανάγκη από ένα μεγάλο εθνικό αφήγημα, το οποίο θα του δώσει μια προσωρινή περηφάνια για την Ιστορία και τον πολιτισμό του. Οι κυβερνητικοί τυμβωρύχοι του τύμβου Καστά φρόντισαν γι' αυτό. Ετσι ο κ. πρωθυπουργός δεν πείθει, όταν λέει πως ακούει μόνον την ανασκαφέα της Αμφίπολης και προτρέπει να είμαστε σοβαροί και λιγομίλητοι, ενώ στην ίδια δήλωσή του αναφέρεται σε εύρημα παγκόσμιας σημασίας (ξέρει άραγε κάτι που οι άλλοι αγνοούμε;), ανεβάζοντας κι άλλο την τηλεθέαση του σίριαλ Αμφίπολη. Ενός εθνικού σίριαλ τον πρόλογο του οποίου με τρόπο καθηλωτικό έγραψε ο ίδιος πριν από ένα μήνα περίπου. Ευχόμαστε, πραγματικά, να είναι τόσο εντυπωσιακός και ο επίλογος.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Δημοσιεύματα/Αρθρα/Σχολιασμοί/Παρεμβάσεις
Αρχαιολογία
Ευρήματα/Ανασκαφές/Ανακαλύψεις