Έντυπη Έκδοση

Η νεύρωση της εξουσίας

Ανδρών επιφανών πάσα γη τάφος» και «σκηνοθετών επιφανών πάσα σκηνή βάραθρον». Η Ρούλα Πατεράκη είναι ρηξικέλευθη, μοναδική κι ανεπανάληπτη. Εκδηλη σωματικότητα, σπάσιμο των συμβατικών καθημερινών στάσεων του ανθρώπινου σώματος, πολιτική ειρωνεία, κοινωνική αμφισβήτηση, αναρχικός εστετισμός, σαρκασμός των πάντων και ταυτόχρονα: αντιμετώπιση του ανθρώπινου όντος ως κούκλας ή τραγικής μαριονέτας, αυστηρή πειθαρχία.

Από την παράσταση «Θουκυδίδου Ιστορία» Από την παράσταση «Θουκυδίδου Ιστορία» Αυτήν τη φορά, η Ρούλα Πατεράκη διαλέγει να σχολιάσει, να φωτίσει παράδοξα, να προβάλει ανάγλυφα κι αλλόκοτα κείμενα του Θουκυδίδη που αφορούν τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, μέσα από την παράσταση «Θουκυδίδου Ιστορία». Ο αποσπασματικός λόγος τού μεγάλου ιστορικού αποδίδεται αναλογικά ως μεταμοντέρνος. Η προφορικότητα αυτών των κειμένων είναι αξιοθαύμαστη. Ο Περικλής είναι η πρόφαση για να μιλήσει η Πατεράκη για τη «νεύρωση της Ηγεμονίας», όπως λέει η ίδια στις προγραμματικές (κι επιγραμματικές) της δηλώσεις. Τον παρουσιάζει αλαζόνα κι αυθαίρετο, μοναχικό και μονήρη, τραγικό και γελοίο συνάμα, τον απομυθοποιεί εξαίροντάς τον και τον αποδομεί ανασυνθέτοντάς τον.

Στο θέατρο των Βράχων, στα πρώην νταμάρια του Βύρωνα με τη δροσιά και τους αυτοφυείς, θρασύτατους αείλανθους να εικονοποιούν τα ρεύματα αέρα που παρασύρουν τα «σκονάκια» των υποκριτών, η σκηνή μετατράπηκε σε στρατόπεδο με μαύρη άμμο. Πρόσφυγες, μετανάστες, άνεργοι, κατατρεγμένοι, παραιτημένοι, αυτοκαταστροφικοί. Εκπληκτική η διαμόρφωση του σκηνικού χώρου από τη Μάρω Μιχαλακάκου. Διαχρονικά τα κοστούμια των Αγγελου Μέντη και Ασης Δημητρολοπούλου. Παρεμβατικά λειτουργική η μουσική κι ο ηχητικός σχεδιασμός από τον Λάμπρο Πηγούνη, επιμελημένη η κίνηση από την Μπέττυ Δραμιτσιώτη. Ομως η σύνθεση κειμένων από τη Ρούλα Πατεράκη και τον Μάνο Λαμπράκη ήταν τόσο μεταμοντέρνα, που έμοιαζε κάποιες στιγμές εγκεφαλική. Μπόλιασε τους λόγους του Περικλή (σε μετάφραση του Γιάννη Λιγνάδη) με αλλότρια κι ετερόκλιτα κείμενα (σε ποσοστό δέκα τοις εκατό περίπου). Η αποδόμηση σε όλο της το μεγαλείο. Τα πάντα αντιμετωπίζονταν ως «υλικό» παράστασης. Επρεπε να κρατάς συνέχεια στα χέρια σου το «πρόγραμμα» για να μπορείς να παρακολουθήσεις στοιχειωδώς τα δρώμενα. Βεβαίως, ως πείραμα και «παράσταση εν εξελίξει», αυτό είναι θεμιτό κι επιθυμητό ίσως. Μπορεί να είναι και προάγγελος των μελλοντικών θεατρικών μας εξελίξεων.

Αξιοθαύμαστοι οι ηθοποιοί που πειθάρχησαν στο σκηνοθετικό όραμα. Ο Δημήτρης Λιγνάδης διάβασε τον «Επιτάφιο» από μέσα, με τον θίασο όρθιο, ακίνητο, ντυμένο με σχολικές ποδιές που παρέπεμπαν στη μακρινή εποχή της χούντας των συνταγματαρχών. Ενδεχομένως, το επόμενο μέρος της τριλογίας να πρέπει να παρουσιαστεί στο μεγάλο κι όχι στο μικρό θέατρο της Επιδαύρου, για να δοθεί η άπλα που απαιτεί ένας πολιορκημένος λαός και ν' ακουστούν καλύτερα κάποιοι ηθοποιοί, χωρίς τις «ψείρες» που τελευταία έχουν καταστεί επιδημία. Γιατί, αγαπητοί μου ηθοποιοί, υποκριτές και θεατρίνοι; Μήπως, όπως έλεγε ο Σέξπιρ στον «Αμλετ», θα ακούγονταν καλύτερα τα κείμενά σας αν δίνονταν στο δημόσιο ντελάλη; Από αυτή την άποψη, ο Δημήτρης Λιγνάδης δεν υστερούσε. Τουλάχιστον τη φωνητική του επάρκεια πρέπει να του την αναγνωρίσουμε.

Το ότι δεν εκφώνησε το ρόλο του απέξω βαρύνει τις σκηνοθετικές επιλογές κι όχι τον ίδιον. Το παλιό νταμάρι του θεάτρου «Αννα Συνοδινού» άλλοτε δημιουργούσε ηχώ, άλλοτε ενίσχυε κι άλλοτε έσβηνε τον επί σκηνής (ορχήστρας, μάλλον) ήχο. Προφανώς, δεν δόθηκε ο απαιτούμενος χρόνος για πολυήμερες εξαντλητικές πρόβες.

Παρά τις όποιες επιφυλάξεις μου, το όλον θέαμα ήταν από τα πλέον ενδιαφέροντα και πειραματικά της φετινής καλοκαιρινής περιόδου που παρατάθηκε στο φθινόπωρο. Η Ρούλα Πατεράκη είναι κεφάλαιο στο σύγχρονο ελληνικό θέατρο, άνισο, απρόβλεπτο κι αδρομερές. 7

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Παραστάσεις
Θέατρο