Έντυπη Έκδοση

Η ιστορία ενός χόρτου

Ανέκδοτο διήγημα του ΜΙΛΟΡΑΝΤ ΠΑΒΙΤΣ
Από την υπό έκδοση συλλογή «Δύο βεντάλιες από τον Γαλατά», σε μετάφραση από τα σερβικά της Ισμήνης Ραντούλοβιτς

Από την ταινία  του Σεργκέι  Παρατζάνοφ  «Ο θρύλος  του κάστρου  του Σουράμ» (1984) Από την ταινία του Σεργκέι Παρατζάνοφ «Ο θρύλος του κάστρου του Σουράμ» (1984) Τα αριστουργηματικά διηγήματα του υπό έκδοση τόμου «Δύο βεντάλιες από τον Γαλατά», τα οποία επέλεξε ο ίδιος ο Μίλοραντ Πάβιτς, αποτελούν μια αναδρομή στο έργο του, από την πρώτη δημιουργική του περίοδο μέχρι σήμερα.

Θα έλεγε κανείς ότι πρόκειται για «αποστάγματα σοφίας» σε μορφή διηγημάτων, τα οποία, σύμφωνα με τη γνωστή μέθοδο του συγγραφέα, «οικοδομούνται» κατά τη διαδικασία της ανάγνωσης από τους ίδιους τους αναγνώστες. Υπάρχουν και εδώ διηγήματα αρσενικά και διηγήματα θηλυκά με το ανδρικό τους, το γυναικείο ή και το ερμαφρόδιτο τέλος τους, όπως υπάρχει και το μοναδικό ύφος γραφής που έκανε το συγγραφέα γνωστό σε όλο τον κόσμο.

Στη συλλογή αυτή ο αναγνώστης θα βρει επίσης την τόσο αγαπητή στον Πάβιτς επιστροφή στο παρελθόν, μια επιστροφή η οποία, μπλέκοντας διαρκώς την ιστορία με τη μυθολογία, αποτελεί το δικό του πρωτότυπο τρόπο για να μιλήσει για θέματα που συνεχίζουν να μας απασχολούν σήμερα.

Στην Αίγυπτο υπάρχουν τρία πασίγνωστα είδη χόρτου. Από το πρώτο φτιάχνουν το σκοινί που χρησιμοποιείται για το ράψιμο της κιβωτού του Φαραώ, γιατί η κιβωτός αυτή δεν στηρίζεται σε πασσάλους, αλλά σε σκοινιά από το φυτό «αλφάλφα». Το δεύτερο είναι το χόρτο που καπνίζεται και μ' αυτό γεμίζουν τους ναργιλέδες, δηλαδή την πίπα νερού. Το τρίτο χόρτο αποτελεί αντικείμενο ενός παλιού θρύλου, όπως και τούτης εδώ της ιστορίας μας.

Στον καιρό του Ελ Νασίρ Μοχάμεντ, που ο πατέρας του αναγκάστηκε να έρθει στο Κάιρο από τις περιοχές του Κάτω Βόλγα και της Χρυσής Ορδής, ένας Αιγύπτιος χαλίφης έγινε γνωστός όταν απαγόρευσε στην αυλή του και την πόλη του την κατανάλωση ενός ξακουστού φαγητού, το οποίο περιέχει το χόρτο που λέγεται «μολόχα». Ο θρύλος του χόρτου αυτού λέει ότι ο χαλίφης είχε μια πολύ όμορφη γυναίκα, την οποία υπεραγαπούσε. Οταν επέστρεψε από μία εκστρατεία, παρατήρησε ότι κάτι στον έρωτά της δεν είναι πια όπως ήταν. Κάλεσε τον αστρολόγο του και ζήτησε τη συμβουλή του.

- Το δικό της μέλλον αρχίζει πριν από το δικό σου -είπε ο ερμηνευτής των άστρων. Γι' αυτό -πρόσθεσε- μύρισε το φιλί της. Ισως νιώσεις στη γεύση των χειλιών της τη μυρωδιά κάποιου ξένου φιλιού.

Ο χαλίφης φίλησε τη γυναίκα του και ένιωσε στο φιλί της τη γεύση της μολόχας, του αλεσμένου αυτού χόρτου με σκόρδο που σερβίρεται με ψητό περιστέρι και κουνέλι. Μια και ο χαλίφης δεν αγαπούσε αυτό το φαγητό και ήταν σίγουρος ότι δεν μαγειρεύεται στο μαγειρείο του, κατάλαβε ότι κι άλλος σφραγίζει τα χείλη της γυναίκας του. Κάποιος που δεν βρίσκεται συνέχεια στο παλάτι, αλλά έρχεται απ' έξω. Κάλεσε τον υπηρέτη του και τον διέταξε να στέκεται στην είσοδο του παλατιού με ένα αναμμένο κερί και να αναγκάζει τον καθένα που θα έμπαινε στο παλάτι να φυσήξει τη φλόγα του. Οποιος σβήνοντας τη φλόγα μυρίσει μολόχα, να παρουσιαστεί στο χαλίφη. Αυτή ήταν η διαταγή.

Με τον τρόπο αυτό του παρουσιάστηκε μια ράφτρα και ο χαλίφης κάλεσε τον αστρολόγο του και του έθεσε το αυτονόητο ερώτημα:

- Και τώρα;

- Οταν κυνηγάς ένα πουλί, τι κάνεις; ρώτησε με τη σειρά του ο ερμηνευτής των άστρων.

- Στήνω ξόβεργα και περιμένω -απάντησε ο χαλίφης και συνέχισε να περιμένει.

Ενα απόγευμα αποπνικτικό από το βρομερό καύσωνα του Καΐρου, εμφανίστηκε στο παλάτι κάποιος βάρδος και παραμυθάς που διασκέδαζε τους αρρώστους και δούλευε στο «Μαριστάν» του Καΐρου, στο νοσοκομείο για τις παθήσεις των ματιών. Φύσηξε τη φλόγα κι έτσι έσβησε και τη δική του, αλλά και τη ζωή της αγαπημένης του. Η ανάσα του μύριζε μολόχα.

Οταν παρουσιάστηκε στο χαλίφη είπε:

- Τα φυτά, τα ζώα, τ' άστρα, η φύση όλη, φέρουν την αλήθεια μέσα τους και ποτέ δεν λένε ψέματα. Ο άνθρωπος είναι το μοναδικό πλάσμα που προσπαθεί να πει την αλήθεια στους άλλους. Ετσι γεννιέται το ψέμα. Ο χρόνος και η αλήθεια είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, το οποίο έχει σταθερή αξία. Αποτελεί ένα άριστο μέσο συναλλαγής και ανέκαθεν βάση του εμπορίου. Είναι ένα τάλιρο που δημιουργήθηκε πριν από την ανακάλυψη του χρυσού. Εσύ, χαλίφη, ανακάλυψες την αλήθεια αναγκάζοντάς με να σβήσω ένα κερί. Κέρδισες το χρυσό νόμισμα της αλήθειας, μα δεν θα αγοράσεις με αυτό την ευτυχία σου, γιατί ο καιρός αυτής της ευτυχίας έχει πια περάσει...

Και η γυναίκα του χαλίφη, αντικρίζοντας το θάνατο του εραστή της, διέταξε να χαράξουν στην ξύλινη καρέκλα των τοκετών της τα λόγια:

- Κάθομαι στο τέλος της ζωής, στο τέλος του πολέμου, στο τέλος του αιώνα και στο τέλος της αγάπης σαν αγκυροβολημένο καΐκι, που ο κύρης του έχει πεθάνει, και δεν υπάρχει κανένας να το λύσει και να το αφήσει στη φορά του ρεύματος.

Πάει καιρός πια που δεν υπάρχει ο χαλίφης, ο οποίος, ύστερα από το γεγονός αυτό, απαγόρευσε την κατανάλωση της μολόχας στο Κάιρο, καιρός που δεν υπάρχουν η γυναίκα του και ο εραστής της, μα η μολόχα εξακολουθεί να τρώγεται, και μάλιστα συνοδεύεται με την ιστορία των εραστών, τους οποίους αποκάλυψε το χόρτο. Αυτή η ιστορία μαζί με τη μολόχα δεν είναι παρά ένας κόκκος πιπεριού. Ισως και κάτι παραπάνω.

2002

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Κύριο θέμα
Σφαιρών οικοδόμημα