Έντυπη Έκδοση

Οι πολιτικές αισθήσεις και οι πολιτικές επιλογές

Οι αισθήσεις είναι πέντε: όραση, ακοή, γεύση, όσφρηση και αφή. Οπως αναφέρει ο καθηγητής Φιλοσοφίας Θεοδόσης Πελεγρίνης στα «Σφηνάκια» του (εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, 2009), οι δύο πρώτες φροντίζουν για την ποιότητα της ζωής μας, ενώ οι άλλες τρεις για την ίδια μας τη ζωή.

 Επειδή όμως θεωρούμε ότι είναι σχεδόν αδύνατο, είναι φύσει αδύνατον, να απολέσουμε τη γεύση, την όσφρηση και την αφή, νοιαζόμαστε και ασχολούμαστε περισσότερο για την όραση και την ακοή μας. Ο τυφλός και ο κουφός μπορούν να επιβιώσουν· όχι όπως ένας άνθρωπος που έχει όραση και ακοή, αλλά τα καταφέρνουν. Μπορεί να ζήσει κάποιος χωρίς γεύση, όσφρηση και αφή; Οχι, γιατί η απώλειά τους τον οδηγεί στο θάνατο, καθώς δεν ελέγχει τι τρώει, τι μυρίζει και τι ακουμπάει.

Αλλά γιατί όλα αυτά με τις αισθήσεις; Γιατί έχει ενδιαφέρον να τις δούμε από πολιτική σκοπιά· πώς λειτουργούν στο πολιτικό γίγνεσθαι. Εχουν την ίδια σημαντικότητα και τον αυτό ρόλο;

Για παράδειγμα, η πολιτική όραση μας κάνει να βλέπουμε τι συμβαίνει γύρω μας. Τι είναι αυτά που γίνονται και μας κάνουν. Η πολιτική ακοή μάς κάνει να ακούμε τι λένε και τι συζητάνε οι πολιτικοί. Αν δεν έχουμε όραση, τότε δεν βλέπουμε τι φτιάχνεται για εμάς και έτσι δεν μας ενοχλεί, αφού δεν το βλέπουμε.

Αν δεν έχουμε ακοή, τότε δεν ακούμε τα δυσάρεστα και δεν ενοχλούμαστε από τα πολιτικά ατοπήματα. Η ύπαρξη πολιτικής όρασης και ακοής μάς βοηθάει να αντιλαμβανόμαστε τα πολιτικά συμβάντα και να έχουμε απ'ευθείας επαφή, μιαν άμεση σχέση με το τι διαδραματίζεται στον πολιτικό στίβο. Η απουσία τους μας απομονώνει και έτσι χάνουμε τη σχέση μας με τα πολιτικά δρώμενα. Για κάποιους αυτό θεωρείται ευτύχημα και όχι δυστυχία.

Τι συμβαίνει με τις άλλες τρεις πολιτικές αισθήσεις; Η πολιτική γεύση μάς βοηθάει να γευόμαστε τα αποτελέσματα των πολιτικών αποφάσεων και επιλογών. Η πολιτική όσφρηση μας επιτρέπει να μυρίζουμε τις πολιτικές που εφαρμόζονται και να οσμιζόμαστε τι μέλλει γενέσθαι. Η πολιτική αφή μάς κάνει κοινωνούς των πολιτικών που υλοποιούνται· τις αγγίζουμε και μας αγγίζουν.

Η απουσία πολιτικής γεύσης μάς κάνει αμέτοχους στα καλά των πολιτικών και αδιάφορους στα άσχημά τους. Δεν γευόμαστε τα θετικά, αλλά ούτε πετάμε στην αποχέτευση τα απόνερα των πολιτικών τους.

Η απουσία πολιτικής όσφρησης μας κάνει αδρανείς και ανίκανους να πάρουμε μυρωδιά τι ετοιμάζουν και να μυριστούμε τι παίζεται πίσω από τις πλάτες μας· εις βάρος μας.

Εν ολίγοις, η απουσία των τριών πολιτικών αισθήσεων είναι καθοριστική για την πολιτική μας επιβίωση. Αν δεν τις έχουμε, είμαστε έρμαια των πολιτικών και των αποφάσεων που λαμβάνουν. Το διακύβευμα είναι πολύ σοβαρό: Δεν γευόμαστε, δεν μυρίζουμε, δεν αγγίζουμε τις πολιτικές ακαθαρσίες και τα πολιτικά απόβλητα.

Η τοξικότητα των πολιτικών περνάει στην καθημερινότητά μας, γίνεται μέρος της ζωής μας, αλλά εμείς δεν το αντιλαμβανόμαστε. Κι αυτό αποβαίνει μοιραίο. Μπορεί να μη μας σκοτώνει, έχουμε όμως οικονομική, κοινωνική, ψυχολογική και πνευματική εξόντωση.

Να γιατί χρειαζόμαστε, όσο οτιδήποτε άλλο, πολιτικές γεύση, αφή και όσφρηση. Χωρίς αυτές, είμαστε πολιτικά καταδικασμένοι. Γινόμαστε μη πολιτικά όντα, άρα άνθρωποι χωρίς πολιτική συνειδητότητα. Υποκείμενα που άγονται και φέρονται από πολιτικούς εκμεταλλευτές και εξουσιαστές του μέλλοντός μας.

Οι πολιτικές αισθήσεις είναι πέντε: με τις δύο πρώτες -όραση και ακοή- διασφαλίζουμε ό,τι βλέπουμε και ακούμε ό,τι γίνεται. Με τις άλλες τρεις όμως -γεύση, όσφρηση και αφή- έχουμε την ικανότητα να αξιολογούμε και να κρίνουμε τι είναι αυτό που βλέπουμε και ακούμε. Αν δεν μας αρέσει, τότε μπορούμε να το αλλάξουμε.

Είναι άδικο για τον εαυτό μας να κάνουμε πολιτικές επιλογές αξιοποιώντας μόνο τις δύο από τις πέντε αισθήσεις. Εν τοιαύτη περιπτώσει, οι άλλες τρεις είναι ζωτικές. Εχουν πρωτεύοντα ρόλο για την επιβίωσή μας, αλλά και για την απόφαση να συντηρήσουμε στη ζωή εκείνους που μας δηλητηριάζουν, μας βρομίζουν και μας αηδιάζουν.

* Διδάκτωρ Εργασιακής/Οργανωσιακής Ψυχολογίας markovii@cyta.gr

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Ανάλυση στα γεγονότα