Ηλεκτρονική Έκδοση

Ο Μπιλ Έιερς για το κίνημα του '68

Weathermen: Μέρες Οργής

«Κάθε επανάσταση φαίνεται αδύνατη ώσπου να πραγματοποιηθεί»

Ήταν 8 Οκτώβρη του 1969 όταν ένας αλλόκοτος στρατός διαδηλωτών έκανε την εμφάνιση του στους κεντρικούς δρόμους του Σικάγο ενώ στο Δικαστικό Μέγαρο της πόλης διεξάγονταν η «δίκη των Εφτά», η δίκη των ηγετών του αντιπολεμικού κινήματος, όπως ο Άμπι Χόφμαν και ο Τζέρι Ρούμπιν που είχαν οργανώσει την συγκέντρωση διαμαρτυρίας στο συνέδριο των Δημοκρατικών στην ίδια πόλη, την προηγούμενη χρονιά. Οι διαδηλωτές ήταν οι Weathermen που είχαν πάρει το όνομα τους από τον στίχο του Μπομπ Ντίλαν «δεν χρειάζεσαι ένα μετεωρολόγο για να σου πει προς τα που φυσάει ο άνεμος» στο τραγούδι «Subterranean Homesick Blues.

Αργότερα άλλαξαν το όνομα τους σε Weather Underground επειδή ο Ντίλαν είχε κατά την άποψη τους, απαρνηθεί το κίνημα διαμαρτυρίας που τον είχε αναδείξει. Ήταν αυτοί που είχαν συνειδητοποιήσει το αδιέξοδο της ειρηνιστικής διαμαρτυρίας που πρέσβευαν οι Φοιτητές για μια Δημοκρατική Κοινωνία, από τους οποίους αποσπάστηκαν και είχαν αποφασίσει να αντιδράσουν στον συνεχιζόμενο Πόλεμο στο Βιετνάμ φέρνοντας την «μάχη στο άντρο της αμερικανικής αυτοκρατορίας».

Είχαν ήδη προαναγγείλει την στρατηγική τους ανατινάζοντας τον ανδριάντα που είχε στηθεί στην πλατεία Χάιμαρκετ προς τιμήν των πεσόντων αστυνομικών που είχαν αιματοκυλήσει τους εργάτες, την Πρωτομαγιά του 1886. Οι ίδιοι είχαν υπερεκτιμήσει τις δυνάμεις τους, στην πρώτη τους εμφάνιση, στους δρόμους. Υπολόγιζαν ότι θα συγκέντρωναν μερικές χιλιάδες διαδηλωτών, αλλά τελικά βρέθηκαν μόνο 800 άτομα περικυκλωμένα από δυο χιλιάδες άνδρες των ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας.

Η πορεία που ξεκίνησε από το Λίνκολν Παρκ δεν κατάφερε να προχωρήσει πάνω από μερικά οικοδομικά τετράγωνα. Χίλιοι άνδρες των ειδικών δυνάμεων επιτέθηκαν με κλομπ και σπρέι πιπεριού για να διαλύσουν τους συγκεντρωμένους ενώ σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες ένα αυτοκίνητο χωρίς πινακίδες διεμβόλισε την πορεία πυροβολώντας τους διαδηλωτές.

Το αποτέλεσμα αυτής της βίαιης σύγκρουσης ήταν άγνωστος αριθμός τραυματιών και 68 συλλήψεις.

Τις επόμενες δύο μέρες οι διαδηλώσεις αναβλήθηκαν καθώς έγινε γνωστό ότι οι αρχές της πόλης είχαν καλέσει 2.500 άνδρες της Εθνοφυλακής με βαρύ οπλισμό να θέσουν κάτω από τον έλεγχο τους, τους δρόμους.

Όμως την τέταρτη μέρα οι Weathermen επανήλθαν αποφασισμένοι και κατάφεραν να πραγματοποιήσουν μια αντάρτικη επίθεση στην Λουπ, το εμπορικό κέντρο της πόλης πριν η αστυνομία καταστείλει βίαια τους επιδρομείς και συλλάβει ξανά εκατοντάδες διαδηλωτές.

Ο Μπιλ Έιερς από τα ιδρυτικά μέλη της οργάνωσης είχε πει ότι οι διαδηλώσεις στο Σικάγο ήταν μια προσπάθεια για να «διαλύσουμε την εικόνα των παθητικών νομιμοφρόνων διαδηλωτών ενάντια στον πόλεμο που ακολουθούν την καθορισμένη διαδρομή με συνοδεία των δυνάμεων της τάξης».

Η εμφάνιση των Weathermen εκείνες τις οργισμένες μέρες σηματοδότησε τη στροφή του αποκαλούμενου Κινήματος στην Αμερική του '60. Οι Weatherman αρνήθηκαν να συμβαδίσουν με την στρατηγική της παθητικής αντίστασης και διεκδίκησαν τους δρόμους με τη βία. Αμέσως μετά τις ταραχές στο Σικάγο, οι περισσότεροι βγήκαν στην παρανομία και ξεκίνησαν τον ένοπλο αγώνα κατά της κυβέρνησης των ΗΠΑ.

Μεταξύ άλλων ενεργειών όπως την συμμετοχή στην απόδραση του Τίμοθι Λίρι του γκουρού των ψυχεδελικών ουσιών στην Αλγερία, τοποθέτησαν βόμβες στις αποθήκες της United Fruit Company, σε υποκαταστήματα τραπεζών, σε γραφεία της Standard Oil, της RCΑ και της General Motors, στα κτίρια του Ομοσπονδιακού Γραφείου και του Ποινικού Δικαστηρίου και του Κέντρου Κατατάξεως του Γουάιτχωλ, στο πυρηνικό εργοστάσιο του Ρόκυ Πλαντ, στο εργοστάσιο πυρομαχικών του Hanover, και στα τρία εργοστάσια της General Electric στη Νέα Υόρκη.

Ως Weather Underground έδρασαν χωρισμένοι σε πυρήνες τεσσάρων έως εννέα ατόμων, χωρίς επαφή μεταξύ τους, για λόγους ασφαλείας και συνέχισαν τη δράση τους μέχρι τις αρχές τις δεκαετίες του '80, οπότε και αυτοδιαλύθηκαν.

"Κάθε επανάσταση φαίνεται αδύνατη ώσπου να πραγματοποιηθεί"

Ακτιβιστής τη δεκαετία του '60, κυνηγημένος από το FBI ως μέλος των «Weathermen», συγγραφέας και καθηγητής της παιδαγωγικής, σήμερα, ο Μπιλ Έιερς είχε μιλήσει τον Ιούνιο του 2008 με τόλμη στο «7» της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας για έναν αγώνα τον οποίο αρνείται να εγκαταλείψει εδώ και σαράντα πέντε χρόνια «Ναι, πιστεύαμε ότι θα κάνουμε μια επανάσταση στις ΗΠΑ. Γιατί κάθε επανάσταση φαίνεται αδύνατη ώσπου να πραγματοποιηθεί».

Ο Μπιλ Έιερς είναι σαφής. Σαράντα πέντε χρόνια πριν, όταν το κίνημα ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ στις ΗΠΑ κορυφωνόταν, ο ίδιος με μερικούς εικοσάρηδες φοιτητές έφτιαξαν την ομάδα των Weathermen, θέλοντας να ξεκινήσουν ένοπλο αγώνα στο εσωτερικό των ΗΠΑ για να ξεσηκώσουν τον λαό ενάντια στην κυβέρνηση. Κυνηγημένοι από το FBI o ίδιος και η γυναίκα του βγήκαν από την παρανομία στα μέσα της δεκαετίας του εβδομήντα μόνο όταν οι κατηγορίες εναντίον τους κρίθηκαν αβάσιμες.

Σήμερα ο Έιερς είναι καθηγητής Παιδαγωγικής στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις στο Σικάγο. Κυκλοφόρησε το αυτοβιογραφικό του βιβλίο «Fugitive Days», όπου εξηγεί τον αγώνα τους τις μέρες του '60 και μίλησε για τους Weathermen και το κίνημα του '68.

- Πώς περάσατε από ένα μαζικό κίνημα κατά του πολέμου του Βιετνάμ στην ένοπλη δράση;

«Με συνέλαβαν μαζί με άλλους 39, πρώτη φορά σε μια καθιστική διαμαρτυρία το '65 ενάντια στη στρατιωτική επέμβαση στο Βιετνάμ. Τότε ο πόλεμος ήταν δημοφιλής, τον υποστήριζε πάνω από το 70% του αμερικανικού λαού. Αρχικά ήμασταν μόνο φοιτητές. Μετά από τρία χρόνια, το '68, ο λαός είχε αρχίσει να εκδηλώνει τη μαζική του αντίθεση στον πόλεμο. Ήταν το αποτέλεσμα της οργάνωσης του κινήματος διαμαρτυρίας και των προσπαθειών ηγετών όπως ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, που δολοφονήθηκε εκείνη τη χρονιά.

Ο πόλεμος ήταν παράνομος και ανήθικος. Οι βετεράνοι που γύριζαν πίσω έλεγαν όλη την αλήθεια για την βιαιότητα και τις θηριωδίες των στρατευμάτων κατοχής. Η μεγάλη αντεπίθεση των Βιετκόνγκ τον Ιανουάριο του '68 κατέστρεψε κάθε πιθανότητα για μια αμερικανική νίκη. Ο πόλεμος συνεχιζόταν και άρχισαν οι τυφλοί βομβαρδισμοί από αέρος και θαλάσσης. Κάθε εβδομάδα σκοτώνονταν κάπου 200 άνθρωποι στο Βιετνάμ. Δεν μπορούσαμε να βρούμε έναν τρόπο για να σταματήσουμε τη σφαγή.

Το ειρηνιστικό κίνημα διασπάστηκε απογοητευμένο. Άλλοι προσπάθησαν να φτιάξουν μια συμμαχία με το Δημοκρατικό Κόμμα. Αλλοι κατέφυγαν στην Ευρώπη και την Αφρική. Εγώ και οι σύντροφοί μου ιδρύσαμε μια ανταρτική ομάδα για να διασώσουμε την ιδέα ότι μπορούμε ακόμα να πολεμήσουμε την κυβέρνηση και τα πολεμοχαρή γεράκια της. Ποτέ δεν πιστέψαμε ότι ο αγώνας μας θα μας οδηγούσε σε μια ένοπλου τύπου αναμέτρηση με τον μεγαλύτερο στρατό του κόσμου.

Ήμασταν παιδιά οπλισμένα με σφεντόνες ενάντια σε τανκς. Θέλαμε να ξεσηκώσουμε τον κόσμο ενάντια σε ένα σύστημα κτισμένο πάνω στην εκμετάλλευση, την ιεραρχία, την καταπίεση και την οργανωμένη βία, καθώς και την ισχυρή κλίκα των πολεμικών βιομηχανιών».

- Πιστεύατε πραγματικά ότι μια μικρή ένοπλη ομάδα θα κατάφερνε κάτι εκεί όπου απέτυχε ένα κίνημα;

«Πιστεύαμε ότι ήμασταν μέρος του Τρίτου Κόσμου, ένα ακόμα απελευθερωτικό κίνημα που αγωνίζεται για αυτοδιάθεση και θα κόβει τα πλοκάμια του Θηρίου, ένα προς ένα, αλλάζοντας τον κόσμο. Και πιστεύαμε ότι εμείς που ζούσαμε στη μητρόπολη της Αυτοκρατορίας είχαμε καθήκον να αντισταθούμε με κάθε τρόπο στον ιμπεριαλισμό που εκπορευόταν από την ίδια μας την κυβέρνηση».

- Μετά από τόσα χρόνια πώς βλέπετε το '68;

«Το '68 ήταν μια χρονιά θαυμάτων, μια χρονιά ελπίδας και απογοήτευσης. Φυσικά άλλαξε πολλά. Αλλά είναι πολύ νωρίς να λέμε απλουστευτικά ότι το '68 άλλαξε τον κόσμο. Ήταν μόνο ένα πρελούδιο. Γεννήθηκα στο τέλος του Β' Παγκόσμιου Πολέμου και μεγάλωσα στην ψυχροπολεμική περίοδο.

Ο μικρόκοσμός μου ήταν ένα απομονωμένο μέρος όπου επικρατούσε η ευημερία, η άμεση ικανοποίηση των αναγκών, και έμοιαζε με μια ουτοπία όπου μπορούσαν να ικανοποιηθούν όλες σου οι επιθυμίες. Είχα απόλυτη άγνοια για ό,τι μπορούσε να συμβαίνει έξω από τα ήρεμα προάστια με το καλοκουρεμένο γκαζόν.

Ενηλικιώθηκα τη δεκαετία του '60 όταν το Κίνημα για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα προσδιόρισε το πεδίο της πάλης στις ΗΠΑ. Όταν οι αγώνες ενάντια στην αποικιοκρατία έσπερναν παντού το μήνυμα της αλλαγής. Άνοιξα τα μάτια μου και είδα έναν κόσμο στις φλόγες και ξαφνικά κατάλαβα ότι οι ΗΠΑ ήταν στο αντίπαλο στρατόπεδο από αυτό της επανάστασης.

Η χώρα μου όχι μόνο ασκούσε στρατιωτική βία σε όλο τον πλανήτη, αλλά ήταν το κεντρικό στρατηγείο της αντεπανάστασης. Δεν ήταν μόνο το '68. Όλη τη δεκαετία του '60 παλεύαμε για να εξαλείψουμε το σύστημα που γεννάει τους πολέμους και τον ρατσισμό».

- Υπάρχει η αίσθηση ότι οι παλιοί επαναστάτες του '68 είναι οι σημερινοί στυλοβάτες της εξουσίας.

«Είναι το κλισέ ότι οι ριζοσπάστες αγωνιστές έγιναν αποστάτες, και είναι βασισμένο στην πορεία κάποιων προσώπων. Δεν έχω τέτοιες εμπειρίες. Όλοι οι φίλοι μου -που είναι ακόμα φίλοι μου- δουλεύουν γι' αυτό που αγωνίστηκαν στα νιάτα τους, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινωνική δικαιοσύνη, την ειρήνη και την ελευθερία».

- Όπως έχετε πει σε συνεντεύξεις σας στα αμερικάνικα ΜΜΕ δεν μετανιώσατε που βάλατε βόμβες αλλά μετανιώσατε που δεν βάλατε περισσότερες.

«Είπα και λέω πάντα ότι μετάνιωσα για πολλά πράγματα στη μακρά πορεία της ζωής μου, αλλά δεν έχω μετανιώσει που αντιστάθηκα με όλο μου το είναι στη σφαγή του Βιετνάμ. Οι Weathermen δεν ήμασταν αρκετά δυνατοί και αποτύχαμε. Τελικά οι ΗΠΑ ηττήθηκαν σε έναν ντροπιαστικό και αιματηρό πόλεμο που ξεκίνησαν οι ίδιες. Και αν για κάτι μετανιώνω είναι ότι δεν έκανα αρκετά για να τον σταματήσω πιο πριν».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Πολεμικές επιχειρήσεις
Διαδηλώσεις
ΗΠΑ