Έντυπη Έκδοση

Φιλανθρωπία ή πρόνοια;

«ΟΒασιλεύς, μέσω των ανθρώπων του περιβάλλοντός του, ανέπτυσσε (...) δραστηριότητες σε τομείς εκτός των αρμοδιοτήτων του, όπως η επισκευή σχολικών κτηρίων κ.ά. Η Βασίλισσα εδραστηριοποιείτο, κυρίως, σε φιλανθρωπικούς και κοινωνικούς τομείς.

Με φιλανθρωπικές «εξόδους» στην ελληνική επαρχία του '50, η Φρειδερίκη υποκαθιστούσε το ανύπαρκτο τότε κράτος πρόνοιας Με φιλανθρωπικές «εξόδους» στην ελληνική επαρχία του '50, η Φρειδερίκη υποκαθιστούσε το ανύπαρκτο τότε κράτος πρόνοιας »Ολες αυτές οι δραστηριότητες εκ πρώτης όψεως απέβλεπαν προφανώς να καταδείξουν το βασιλικό ενδιαφέρον για τα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας. Σε ορισμένες περιόδους, όπως κατά τον Πόλεμο ή κατά τη διάρκεια του Τρίτου Γύρου του Εμφυλίου, ενδεχομένως να ήταν και επιβεβλημένες. Τα Συσσίτια, η Φανέλα του Στρατιώτη, οι παιδοπόλεις κ.λπ., επί παραδείγματι, αποτελούσαν, υπό τις συνθήκες της εποχής, πρωτοβουλίες επιβοηθητικές τής όχι πάντοτε καλά οργανωμένης κρατικής μηχανής. Υπό ομαλές όμως συνθήκες, η ενασχόληση των Βασιλέων σε τομείς, οι οποίοι αποτελούν αρμοδιότητα του Κράτους, δεν είναι επιτρεπτή, πολύ περισσότερο, όταν η ενασχόληση αυτή συνοδεύεται από διαχείριση "άνευ αποδόσεως λογαριασμού", όπως συνήθως συνέβαινε».

Η άποψη κατατίθεται από τον Σπύρο Μαρκεζίνη στο πόνημά του για τη Σύγχρονη Πολιτική Ιστορία της Ελλάδας. Ο συγγραφέας στοχεύει κυρίως στην επίκριση συμπεριφορών τών τότε επικεφαλής της πολιτείας (υπό το πρίσμα και της προσωπικής διένεξής του με τα Ανάκτορα), αλλά ταυτόχρονα καταδεικνύει επικρατούσες αντιλήψεις και πρακτικές ως προς αυτό που αργότερα αποκλήθηκε «κράτος πρόνοιας».

Η αλήθεια είναι ότι στη νεοελληνική πραγματικότητα η έννοια ταξίδεψε διά πυρός και σιδήρου έως ότου αποκρυσταλλωθεί -πολύ αργά χρονικά- σε κάτι απτό, λάβει σάρκα και οστά κατά τη δεύτερη φάση της μεταπολιτευτικής περιόδου. Ανατρέχοντας σε εποχές πολυεπίπεδου οργασμού, όπως π.χ. η τελευταία κυβερνητική τετραετία του Ελευθέριου Βενιζέλου (1928-1932) ή η ανοικοδομητική δεκαετία του '50, εύκολα διαπιστώνει κανείς ότι στους μεγαλόπνοους οραματισμούς περιλαμβανόταν μεν η βελτίωση των υποδομών, ο εκσυγχρονισμός των δομών, αλλά μόνο στο βαθμό που κάτι τέτοιο εξυπηρετούσε ματαιόδοξους αναπτυξιακούς -αδιέξοδους ορισμένες φορές- σχεδιασμούς, που γίνονταν ενίοτε και με όρους βόλεψης ή πάρτης. Ακόμη χειρότερα, σε καθεστώτα τύπου 4ης Αυγούστου η κρατική πρόνοια κακοποιούνταν βάναυσα από την προπαγάνδα και την πιο χυδαία εκδοχή του λαϊκισμού.

Σ' αυτό το πλαίσιο, ζητήματα όπως το πού θα ξεγεννήσει μία άπορη γυναίκα, πώς θα γηροκομηθεί ένας ξεχασμένος ηλικιωμένος, προβλήματα ευπαθών κοινωνικών ομάδων, αναπήρων, ασθενών, ορφανών, παντός είδους αποκλεισμένων, θέματα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και άλλα παρεμφερή, δεν απασχολούσαν ιδιαίτερα τα καλοζωισμένα golden boys της εκάστοτε εξουσίας. Ετσι, το πεδίο αφηνόταν πάντοτε ελεύθερο για κάθε λογής ευαίσθητους ευεργέτες που ξέπλεναν χρήμα και προφίλ απ' τις μαύρες δοσοληψίες τους με το πολιτικό σύστημα, χτίζοντας, ανεγείροντας, φτιάχνοντας. Τις περισσότερες -μάλιστα- φορές χωρίς καν να έχουν βάλει το χέρι στην τσέπη («αξιοποιώντας» το ζεστό δημόσιο παραδάκι και περιουσία). Να σε κάψω Γιάννη, να σε αλείψω λάδι, σε θυμόσοφα ελληνικά δηλαδή.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Εξιστορήσεις