Έντυπη Έκδοση

Να λείπουν τα ευχολόγια

Ο πολιτισμός είναι ως γνωστόν πεδίο προνομιακό για την Αριστερά, γιατί συνδέθηκε με αγώνες και επαναστατικά κινήματα, έφερε στην τέχνη το φρέσκο αεράκι από τα βουνά και το πάθος για ισότητα, όταν η φτώχεια και η ανισότητα κυριαρχούσαν, όταν η ανάγκη για κοινωνική δικαιοσύνη δεν χωρούσε αναβολή και όταν η ελευθερία έκφρασης περνούσε από εκτοπισμούς και βασανιστήρια.

Οι μουσικές και τα τραγούδια που ενέπνευσαν αυτούς τους αγώνες επανέρχονται κι ανθίζουν στα χείλη μας σαν μοσχοβολιά από μίσχους λουλουδιών.

Στην Ελλάδα δεν είχαμε τέχνη στρατευμένη με τη μορφή που εκδηλώθηκε στη φασιστική Ιταλία και στη χιτλερική Γερμανία. Είχαμε όμως προσπάθεια άγριας φίμωσης των δημιουργών, που είχε αποτέλεσμα ο ψίθυρος στα χείλη τους να γίνει κραυγή και κάλεσμα για ξεσηκωμό. Ολα αυτά επανήλθαν στη σκέψη μου διαβάζοντας το ανέμπνευστο, αμήχανο κείμενο της πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ για τον πολιτισμό, που σε μερικά σημεία μάς γυρνάει σαράντα χρόνια πίσω.

Προτάσσει ο ΣΥΡΙΖΑ στην πολιτιστική πολιτική του την απαλλαγή «από αγκυλώσεις, διαπλοκή, πελατειακές σχέσεις και την καθοδηγούμενη "ενιαία άποψη"». Στα επιμέρους κεφάλαια καταλαβαίνεις πως οι αγκυλώσεις που θρέφονται από τη γραφειοκρατία και τη δημοσιοϋπαλληλική αντίληψη όχι μόνο δεν πρόκειται να παταχθούν, αλλά θα θεριέψουν. Γιατί ευαγγελίζονται περισσότερο κράτος και στον πολιτισμό. Θέλουν περισσότερες επιχορηγήσεις, που έθρεψαν τις πελατειακές σχέσεις, και ενδυνάμωση των συνδικάτων, που στο υπουργείο Πολιτισμού έδρασαν τα είκοσι τελευταία χρόνια υφαίνοντας χρυσό πέπλο διαπλοκής και αδιαφάνειας με διακομματική ομπρέλα.

Από τη μεταπολίτευση μέχρι σήμερα, μόνο η Μελίνα Μερκούρη κατάφερε να βάλει στόχους και οράματα στην πολιτιστική πολιτική αυτού του τόπου, τα οποία αποτελούν ακόμη τον μπούσουλα για όσους τη διαδέχθηκαν. Και δεν θα αναφέρω μόνο την εκστρατεία για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, την ανέγερση του νέου Μουσείου της Ακρόπολης, την ενοποίηση αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας που πέτυχε να δημιουργήσει πυρήνα πολιτισμού μέσα στην πόλη, κάτι που υιοθετήθηκε και αναπαράγεται τώρα στην περιφέρεια. Θα θυμίσω την πρότασή της για πολιτιστική αποκέντρωση με τα ΔΗΠΕΘΕ, που όμως δεν κατάφεραν να μακροημερεύσουν όλα, όπως και τις επιχορηγήσεις που εκείνη εισήγαγε και καθιέρωσε. Αλλά για ποιους; Μόνο για εκείνους που υπηρετούσαν το ποιοτικό έργο στο θέατρο και στον κινηματογράφο. Ηθελε να βοηθήσει το Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν και κάνα-δυο ακόμη σχήματα που φυτοζωούσαν εκπαιδεύοντας τις νέες γενιές στην αισθητική και τη σκέψη που κυριαρχούσε στα κέντρα πολιτισμού Ευρώπης και Αμερικής εκείνη την εποχή.

Το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει καμιά πρόταση για να βγει ο πολιτισμός από το τέλμα. Μοιάζει να απευθύνεται σε ψηφοφόρους. Υπόσχεται θέσεις εργασίας και στήριξη των συνδικάτων. Νιώθεις πως ο συντάκτης αυτού του κειμένου αγνοεί τα πράγματα, περιγράφοντας ένα ανέξοδο «δέον γενέσθαι», όπως την «ενίσχυση του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων». Και ποιος δεν θέλει; Την «αναβάθμιση του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων». Και ποιος δεν την εξήγγειλε τα τελευταία τριάντα χρόνια; Την «καταγραφή της ακίνητης περιουσίας του ΥΠΠΟ». Μα, αυτό γίνεται. Πώς θα αντιμετωπιστεί όμως η ανεργία, η απλήρωτη εργασία; Τα μείζονα προβλήματα του πολιτισμού δεν λύνονται με ευχολόγια. Χρειάζονται ριζικές αλλαγές και νέους θεσμούς. Κι αυτά δεν τα είδαμε στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
ΚΟΝΤΡΑρίσματα