Έντυπη Έκδοση

Οταν η τυπογραφία άλλαξε τον κόσμο μας...

Το 1973 ο Λουίτζι Μπάλσαμο στο άρθρο του με τίτλο «Τεχνολογία και κεφάλαια στην ιστορία του βιβλίου» (Tecnologia e capitali nella storia del libro) διατύπωσε την άποψη πως το βιβλίο δεν είναι μόνο «περιεχόμενο» αλλά και «αντικείμενο» που πρέπει να παραχθεί και να πωληθεί όπως κάθε άλλο αγαθό.

Η διατύπωση αυτή βρίσκει την απόλυτη πραγμάτωσή της στην ανάπτυξη της τυπογραφίας, η οποία αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα στον τρόπο με τον οποίο οι αναγνώστες αντιμετωπίζουν τα βιβλία. Με την εμφάνισή της, τα βιβλία που έως τότε αποτελούσαν προϊόν πολυτελείας, άρχισαν να κυκλοφορούν σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες και να στοιχίζουν όλο και λιγότερο, με αποτέλεσμα την ταχύτερη και ευρύτερη διάδοση των κειμένων.

Και μπορεί ο Ιωάννης Γουτεμβέργιος, χρυσοχόος στο επάγγελμα, να έμεινε στη μνήμη μας ως ο «Γερμανός εφευρέτης» της τυπογραφίας, ωστόσο δεν ήταν ο μόνος που ασχολήθηκε με την ανακάλυψη του τυπωμένου βιβλίου. Στην Αβινιόν της Νότιας Γαλλίας περί τα μέσα του 1440 ένας άλλος χρυσοχόος δίδασκε την «τέχνη της γραφής με τεχνητά μέσα».

Οσον αφορά το πρώτο σημαντικό επίτευγμα που ξέφυγε από τα όρια του γερμανικού κράτους, αυτό φαίνεται να πραγματοποιήθηκε στο Σουμπιάκο -πόλη περίπου πενήντα μίλια ανατολικά της Ρώμης- σε ένα αβαείο Βενεδικτίνων μοναχών οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν Γερμανοί, ενώ φαίνεται πως υποστηρίχθηκε καθοριστικά από έναν Γερμανό Καρδινάλιο, τον Νικόλαο Κουζάνο. Η τυπογραφία, λοιπόν, ρίζωσε για τα καλά στην Ιταλία με τη βοήθεια εκκλησιαστικών παραγόντων.

Με μια εισαγωγική προσέγγιση του μέσου αυτού διάδοσης του γραπτού λόγου και της επίδρασης που άσκησε σε συγγραφείς και αναγνώστες ιδιαίτερα στην περιοχή της Ιταλίας την περίοδο της Αναγέννησης ασχολείται ο Brian Richardson στο έργο του.

BRIAN RICHARDSON Τυπογραφία, συγγραφείς και αναγνώστες στην Ιταλία της Αναγέννησης Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης Σελ. 510 Τιμή: 25 ευρώ BRIAN RICHARDSON Τυπογραφία, συγγραφείς και αναγνώστες στην Ιταλία της Αναγέννησης Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης Σελ. 510 Τιμή: 25 ευρώ Αφού πρώτα σκιαγραφήσει το γενικότερο πλαίσιο μέσα στο οποίο έλαβε χώρα η χρηματοδότηση των εκδόσεων και το βιβλιεμπόριο, θα αφιερώσει ολόκληρο το δεύτερο μέρος του βιβλίου στους συγγραφείς και τις αλλαγές που η τυπογραφία επέφερε στην εκδοτική διαδικασία καθώς και τις σχέσεις τους με τον έντυπο κόσμο.

Στο τρίτο και τελευταίο μέρος θα ανακαλύψουμε ποιοι διάβαζαν και ποιοι όχι, ενώ παράλληλα θα γίνει μια καλή προσπάθεια για μια σωστή εκτίμηση της διάδοσης της εγγραμματοσύνης κατά την περίοδο της Αναγέννησης.

Στη συνέχεια, στο επίκεντρο της μελέτης θα μπει η προσιτότητα των έντυπων βιβλίων αλλά και οι συνέπειες που προκάλεσε η παρουσία τους σε αφθονία σε δημόσιες και ιδιωτικές βιβλιοθήκες. Το τελευταίο κεφάλαιο θα ασχοληθεί με τις αλλαγές που παρατηρήθηκαν τόσο στη μορφή όσο και στο περιεχόμενο των βιβλίων.

Το βιβλίο θα κλείσει με την παραδοχή πως «Ολοι όσοι αναμείχθηκαν στην τυπογραφική παραγωγή [...] πέτυχαν να προσφέρουν σε μεγαλύτερο αριθμό ατόμων, που προέρχονταν από ένα ευρύτερο φάσμα κοινωνικής διαστρωμάτωσης, μια καλύτερη ευκαιρία να ευεργετηθούν από την ανάγνωση, αντλώντας από το γραπτό λόγο ωφέλεια και απόλαυση».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Κύριο θέμα
Η εξορία του Κάρλο Λέβι