Έντυπη Έκδοση

Ναυάγια ντεσπεράντος και ναζιστών

Αλλοι προσπαθούν να ξεφορ-τωθούν μια πλώρη και άλλοι να αναβιώσουν κλέη άλλων εποχών...

Η κυβέρνηση της Ουρουγουάης αυτόν τον καιρό αντιμετωπίζει έναν πολιτιστικής ή πολιτισμικής φύσης πονοκέφαλο: Ψάχνει τρόπο να ξεφορτωθεί μια πλώρη! Οχι όποιου να 'ναι πλοίου, αλλά του «Κόμητα φον Σπέε» («Graf von Spee»), του θωρηκτού των ναζί.

 Η ιστορία, που είχε μεταφερθεί παλιά στον κινηματογράφο, μας πηγαίνει στα 1939, όταν ο Χίτλερ ήθελε να κόψει τον εφοδιασμό της Ευρώπης σε λατινοαμερικάνικα τρόφιμα. Εστειλε λοιπόν το «Σπέε» στον Ρίο ντε λα Πλάτα, απ' όπου θα έκλεινε τα λιμάνια του Μοντεβιντέο και του Μπουένος Αϊρες. Αντιμετωπίζοντας τρία βρετανικά πλοία, το θωρηκτό έπαθε μεγάλες ζημιές και, όταν η Ιντέλιτζενς Σέρβις έστειλε ψεύτικα μηνύματα ότι καταφθάνει ολόκληρος βρετανικός στόλος στον Ρίο ντε λα Πλάτα, ο Γερμανός πλοίαρχος προτίμησε να το βυθίσει στο Μοντεβιντέο. Ενδεχομένως η ιστορία αυτή να ενέπνευσε αργότερα τους δημιουργούς του «Αστερίξ» και έβαλαν τον πειρατή να βυθίζει το πλοίο του βλέποντας τους Γαλάτες να πλησιάζουν.

Το 2006, ένας από τους πολλούς κυνηγούς υποβρύχιων θησαυρών έστησε ολόκληρη επιχείρηση ανέλκυσης του μαντεμένιου γλυπτού, συνολικού ύψους 2 μέτρων και πλάτους 2,80, που δέσποζε στην πλώρη του «Σπέε» και φυσικά ήταν ο αετός του Ράιχ γαντζωμένος πάνω σε μια σβάστικα. Οι Ουρουγουανοί προβληματίζονται αν θα εκθέσουν κάπου το τερατούργημα, αν θα το βγάλουν σε δημοπρασία ή αν θα το στείλουν στο χυτήριο. Η γερμανική κυβέρνηση αντιδρά στις δύο πρώτες λύσεις, οπότε, με δεδομένη και την πολιτική σύνθεση σήμερα στην Ουρουγουάη, ως πιθανότερη προβάλλει η τρίτη λύση.

Από τα προσφιλέστερα ναυάγια που αναζητούν οι διεθνείς κυνηγοί θησαυρών είναι οι ισπανικές γαλέρες, που διέσχιζαν Ατλαντικό και Ειρηνικό φορτωμένες με χρυσάφι και ασήμι από το πλιάτσικο των ντεσπεράντος σε Νότια και Κεντρική Αμερική, αλλά και με χρυσά νομίσματα από την Ισπανία για τα μισθά του στρατού κατοχής. Από την πλευρά της, ψάχνει συστηματικά και η ισπανική κυβέρνηση για να αναβιώσει μεσαιωνικά κλέη. Πάντως, η φασαρία που είχε γίνει πέρυσι με τη δήθεν ανεύρεση του ναυαγίου της «Σάντα Μαρία» του Κολόμβου στο νησί της Ισπανιόλα (μισό Αϊτή - μισό Δομινικανή Δημοκρατία) ήταν τελικά άνευ αντικειμένου, αφού οι ειδικοί αποφάνθηκαν ότι επρόκειτο για μεταγενέστερο ναυάγιο.

Τουλάχιστον, όμως, υπάρχει ένα σταθερό σημείο αναφοράς για το πρώτο ταξίδι του Κολόμβου: Το λιμάνι του Πάλος, απ' όπου ξεκίνησε το 1492 για την ήπειρο που ο ίδιος μέχρι τον θάνατό του θεωρούσε ότι ήταν η Ινδία. Οι προσχώσεις του ποταμού Ρίο Τίντο σήμερα έχουν επεκτείνει τη στεριά και τα ερείπια του λιμανιού και του κάστρου του «Πάλος της Μεθορίου» (Palos de la Frontera, στα σύνορα με το αραβικό βασίλειο της Ανδαλουσίας) βρίσκονται σήμερα στη μέση του πουθενά. Πολλοί από τους ταρσανάδες ήταν υπαίθριοι, έτσι η πιθανότητα να βρουν οι μεσαιωνικοί αρχαιολόγοι το σημείο όπου ναυπηγήθηκε η δεύτερη καραβέλα του Κολόμβου, η «Νίνια» (=κοριτσάκι), είναι πολύ μικρή.

Επί δύο αιώνες, 16ο-17ο, όποτε ένα ισπανικό πλοίο κατόρθωνε να επιστρέψει στη μητρόπολη, αυτό σήμαινε συμφορές για τον τόπο προορισμού, γιατί θα έφερνε πληροφορίες χρήσιμες σε κάθε τυχοδιώκτη και πλιατσικολόγο. Οι ευσεβείς βασιλείς της Ισπανίας έδιναν στον καθένα γραπτή άδεια εκμετάλλευσης των εκτάσεων, χωρίς βέβαια ούτε οι ίδιοι ούτε οι ενδιαφερόμενοι να έχουν ιδέα περί τίνος επρόκειτο. Στα όρια του θρύλου κινείται η ιστορία μιας γαλέρας που ναυάγησε κι έτσι ένας ολόκληρος λαός γλίτωσε τη σφαγή για περίπου ενάμιση αιώνα: Μιλάμε για τους Αβορίγινες της Αυστραλίας και το ναυάγιο στο νησί Στάντμπροουκ (Stadbroke) του Κουίνσλαντ. Τα υπολείμματά του μνημονεύονταν ώς το 1934, όταν μια πυρκαγιά κατέστρεψε το έλος όπου είχε εξοκείλει. Αναφερόταν όμως ότι ανάμεσα στους Αβορίγινες κυκλοφορούσαν για καιρό ισπανικά νομίσματα του 1590 περίπου. Κάπως έτσι οι Αβορίγινες γλίτωσαν από τους βάρβαρους Ισπανούς και περίμεναν ώς το 1770 την Αγγλία να τους εξοντώσει με πιο... «σοφιστικέ» μεθόδους.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Αρθρο