Έντυπη Έκδοση

ΙΔΙΟ ΜΗΝΑ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΑ 19 ΧΡΟΝΩΝ: ΤΟ 1955 ΓΙΝΟΤΑΝ Ο ΝΕΟΤΕΡΟΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ, ΤΟ 1974 ΙΔΡΥΣΕ ΤΗ Ν.Δ.

Ο Καραμανλής τον Οκτώβρη

Επρόκειτο για μια νέα φυσιογνωμία -γράφει ο Γουντχάουζ- που «άρεσε τόσο στο βασιλέα όσο και στους Αμερικανούς»

Ο μήνας γέννησης του Κωνσταντίνου Καραμανλή ήταν ο Μάρτιος (του 1907), αλλά ο τυχερός του μήνας φαίνεται ότι ήταν ο Οκτώβριος. Στις 4 Οκτωβρίου 1974, ο πρώην αρχηγός της ΕΡΕ ίδρυσε τη Νέα Δημοκρατία, που έστω και τραυματισμένη εξακολουθεί να παίζει σημαντικό ρόλο στην ελληνική πολιτική σκηνή.

10 Οκτωβρίου έγινε ο νεότερος πρωθυπουργός στα μεταπολεμικά χρόνια 10 Οκτωβρίου έγινε ο νεότερος πρωθυπουργός στα μεταπολεμικά χρόνια Η πολιτική σταδιοδρομία του Καραμανλή σε πρωθυπουργικό πλάνο άρχισε τον Οκτώβριο του 1955, πριν από 59 χρόνια, όταν ο βασιλιάς Παύλος του ανέθεσε, στις 6 του μήνα, το σχηματισμό κυβέρνησης. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής σχημάτισε αμέσως την κυβέρνησή του που εμφανίστηκε στη Βουλή στις 10 Οκτωβρίου και πήρε ψήφο εμπιστοσύνης. Ετσι άρχισε η μεγάλη πολιτική σταδιοδρομία του Καραμανλή, που από υπουργός Δημοσίων Εργων στην κυβέρνηση Παπάγου, έγινε εν μια νυκτί πρωθυπουργός.

Οταν ανέλαβε πρωθυπουργικά καθήκοντα ήταν 48 χρόνων, ο νεότερος μέχρι τότε, στη μεταπολεμική Ελλάδα, πρωθυπουργός.

Στην Ελλάδα είχε παρουσιαστεί ένα κακό προηγούμενο ηλικιωμένων πρωθυπουργών, που πέθαιναν ή ήταν σοβαρά άρρωστοι πριν ολοκληρώσουν την πρωθυπουργική τους θητεία.

Ο Θεμιστοκλής Σοφούλης είχε πεθάνει σε μεγάλη ηλικία στη διάρκεια της πρωθυπουργίας του, το 1949, λίγο πριν από το τέλος του εμφυλίου πολέμου.

Ο Νικόλαος Πλαστήρας επίσης παρουσίασε σοβαρά προβλήματα υγείας στη διάρκεια της πρωθυπουργίας του την περίοδο 1951-1952, για να πεθάνει όντας στην αντιπολίτευση το καλοκαίρι του 1953.

Ο στρατάρχης Αλέξανδρος Παπάγος είχε αναλάβει την πρωθυπουργία της χώρας μετά τη μεγάλη νίκη του Ελληνικού Συναγερμού στα τέλη του 1952, αλλά πέθανε στη διάρκεια της θητείας του στις 4 Οκτωβρίου 1955, έπειτα από πολύμηνη αδιευκρίνιστη ασθένεια.

Με κινηματογραφική ταχύτητα μετά το θάνατο του στρατάρχη ανέλαβε τα ηνία της χώρας ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.

4 Οκτωβρίου ίδρυε το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας 4 Οκτωβρίου ίδρυε το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας Η επιλογή του Καραμανλή υπήρξε μια απόφαση που εξέπληξε την ελληνική κοινή γνώμη, όπως και αρκετούς έμπειρους Ελληνες και ξένους παρατηρητές των ελληνικών πολιτικών εξελίξεων. Οταν μάλιστα ο πρωθυπουργός Παπάγος θεωρούσε και είχε επιλέξει ως διάδοχό του τον Στέφανο Στεφανόπουλο.

Ολα έδειχναν ότι υπήρχε μια διαπάλη ανάμεσα στους υπουργούς Στ. Στεφανόπουλο και Παναγιώτη Κανελλόπουλο για τη διαδοχή του Παπάγου. Αλλά οι Αμερικανοί, ιδιαίτερα, είχαν πείσει και τα Ανάκτορα για την ανάθεση της πρωθυπουργίας στον Καραμανλή.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, στο πηδάλιο των διεθνών εξελίξεων στο μεταπολεμικό κόσμο, ήθελαν νέο αίμα στην ελληνική πολιτική και στρατιωτική ζωή, που να μην έχει ιδιαίτερους δεσμούς με τους Βρετανούς που ασκούσαν μια επιρροή από παλιά στα ελληνικά πράγματα. Οπως έλεγαν εκπρόσωποι των ΗΠΑ, στην Ελλάδα, την Τουρκία και το Ιράν, όπου οι Αμερικανοί έπαιζαν τον πρώτο ρόλο στην οικονομική και στρατιωτική ενίσχυση των χωρών αυτών, θα ήταν δίκαιο να έχουν τον πρώτο ρόλο και στις εκεί πολιτικές εξελίξεις, όπου θα έπρεπε να υποσκελίσουν τη βρετανική επιρροή.

Ο Καραμανλής ήταν ένας δραστήριος πολιτικός από τις Σέρρες, χωρίς κάποια καταγωγή από παραδοσιακό πολιτικό τζάκι που να έχει στενούς δεσμούς με τον αγγλικό παράγοντα. Επρόκειτο για μια νέα φυσιογνωμία -γράφει ο Γουντχάουζ- που «άρεσε τόσο στο βασιλέα όσο και στους Αμερικανούς».

Ο Βρετανός πρεσβευτής στην Αθήνα παρατήρησε ότι «ο βασιλιάς Παύλος με περισσότερη ίσως τόλμη παρά φαντασία αποφάσισε να τελειώσει με τους πολιτικούς της παλιάς σχολής» και έκανε πρωθυπουργό τον Καραμανλή, «έναν πιο ενεργητικό και νεότερο πολιτικό, με θετικό παρελθόν» ως υπουργός.

Μια νέα γενιά Ελλήνων πολιτικών της Δεξιάς υποστήριξε επίσης την άνοδο του Καραμανλή στην πρωθυπουργία, όπως ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, ο Γεώργιος Ράλλης κ.ά. Ο αθηναϊκός Τύπος της εποχής έγραψε ότι τη λύση Καραμανλή «παρηκολούθει και ηυλόγει εκ του σύνεγγυς ο πρώτος γραμματεύς» της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Αθήνα, «ο κ. Αλμερ».

Ο Αλφρεντ Αλμερ δεν ήταν άλλος από το σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα. Σύμφωνα με τον Γεώργιο Στεφανόπουλο, αδερφό του Στ. Στεφανόπουλου, οι ΗΠΑ «διά του τότε αρχηγού της CIA της Νότιας Ευρώπης, του Αλμερ», είχαν συστήσει «πιεστικά μάλιστα» τη λύση Καραμανλή.

Ζυρίχη, Λονδίνο

Το 1955 ήταν μια κρίσιμη χρονιά για την Ελλάδα και τις σχέσεις με τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ. Ο Παπάγος είχε οξύνει τις σχέσεις του με τη Δύση, όσον αφορά το Κυπριακό, αλλά και τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου 1955 στην Κωνσταντινούπολη, με το χτύπημα του εκεί ελληνικού στοιχείου, είχε φέρει σε έντονη αντίθεση δύο χώρες συμμάχους στους κόλπους του ΝΑΤΟ, την Ελλάδα και την Τουρκία. Οι Συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου περί το Κυπριακό το 1959 έδειξαν την καλή θέληση του Καραμανλή για ένα συμβιβασμό με την Αγγλία και την Τουρκία, στο πλαίσιο των συμφερόντων της Δύσης, ενώ συνεχιζόταν ο Ψυχρός Πόλεμος με τη Σοβιετική Ενωση.

Ο Καραμανλής ήξερε να ελιχθεί για να εδραιώσει τη θέση του. Στις αρχές του 1956 ίδρυσε την ΕΡΕ (Εθνική Ριζοσπαστική Ενωσις) που απορρόφησε τον Ελληνικό Συναγερμό, ο οποίος εξαφανίστηκε από το χάρτη.

Στον Ελληνικό Συναγερμό ο Καραμανλής ήταν ένας μεταξύ των πολλών στελεχών χωρίς κάποια ιδιαίτερη επιρροή. Η θέση του εκεί θα μπορούσε να είναι επισφαλής. Αντίθετα, στην ΕΡΕ ήταν ο απόλυτος κυρίαρχος ως ιδρυτής της. Το ίδιο συνέβη και με την ίδρυση της Νέας Δημοκρατίας. Ισως σκεπτόμενοι πάνω στη γραμμή Καραμανλή, τόσο ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς όσο και ο αντιπρόεδρος Ευάγγελος Βενιζέλος θα μπορούσαν να προσανατολιστούν στην αντικατάσταση της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ με κάποιο άλλο συγγενικό κόμμα, με διαφορετική ονομασία, όπου θα παίζουν εκείνοι τον κυριαρχικό ρόλο, χωρίς να έχουν πλάι τους ενοχλητικούς διεκδικητές και αντιπάλους.

Τελικά ο Οκτώβριος του 1955 και ο Οκτώβριος του 1974 ήταν καθοριστικοί για την πορεία του Καραμανλή και γενικότερα για την πορεία της σύγχρονης ελληνικής Δεξιάς, της οποίας από το 1974 υπήρξε ο γενάρχης της και από το 1955 ο νέος αρχηγός της. Βέβαια το 1955 η Δεξιά στην Ελλάδα είχε ακραίες τάσεις και σκληρότητα, αποτέλεσμα της διαπάλης του εμφυλίου πολέμου αλλά και παλιότερων παραδόσεων. Αντίθετα, το 1974 ο Καραμανλής έθεσε τις βάσεις εκσυγχρονισμού της.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Με λέξεις-κλειδιά
Πρόσωπα
Ιστορία/Ιστορικά Γεγονότα
Πρόσωπα & Γεγονότα