Έντυπη Έκδοση

Εκπαίδευση «αριστείας», ζόμπι και ανθρωποφαγία

Στο προηγούμενο άρθρο μου («Ελευθεροτυπία», 24.9.2014) είχα αναφερθεί στον κίνδυνο μετατροπής της ανθρώπινης κοινωνίας -με τη συνδρομή μιας ανούσιας εκπαίδευσης, σε διεθνές επίπεδο- σε μια ανταγωνιστική κοινωνία σαρκοφάγων θηρίων και ζόμπι. Ας μου επιτραπεί εδώ να συμπληρώσω και τη βιβλιογραφικά τεκμηριωμένη θέση, ότι δυστυχώς προωθείται και μια «εκπόρνευση της Γνώσης» σε παγκόσμιο πλέον επίπεδο.

Οπως αναφέρει για τον ανούσιο ωφελιμισμό ο καθηγητής Nuccio Ordine, στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του «Η Χρησιμότητα του Αχρήστου» (μετάφραση Ανταίος Χρυσοστομίδης, Εκδ. Αγρα, Αθήνα 2014) -ένα από τα βιβλία που θα έπρεπε να διδάσκεται υποχρεωτικά σε όλη τη Μέση Εκπαίδευση, ασφαλώς και χωρίς να αποκλείονται σε ένα διαλεκτικό ταίριασμα και τα μαθήματα επαγγελματικού προσανατολισμού- «θα χρειαστεί να παλέψουμε τα επόμενα χρόνια για να σώσουμε από αυτό τον ξεπεσμό του ωφελιμισμού όχι μόνο την επιστήμη, το σχολείο και το πανεπιστήμιο, αλλά και όλα όσα ονομάζουμε κουλτούρα. Θα πρέπει να αντισταθούμε στην προγραμματισμένη αποσύνθεση της διδασκαλίας, της επιστημονικής έρευνας, των κλασικών και των πολιτιστικών αγαθών. Διότι το σαμποτάρισμα της κουλτούρας και της εκπαίδευσης σημαίνει σαμποτάρισμα του μέλλοντος της ανθρωπότητας».

Ποιος άραγε ακούει; Ποιος ακούει την παγκόσμια και διαχρονικά συσσωρευμένη σοφία σύνολης πράγματι της ανθρωπότητας, που απεγνωσμένα προειδοποιεί τους σημερινούς διαμορφωτές της παγκόσμιας αγοραίας εκπαιδευτικής πολιτικής για την επερχόμενη καταστροφική λαίλαπα της άφρονης συμπεριφοράς τους πάνω στις ανθρώπινες κοινωνίες και τον ίδιο τον πλανήτη;

Γιατί άραγε δεν είμαστε πλέον σε θέση να ακούσουμε τις παραινέσεις όλων των σοφών της αρχαιότητας, σύνολης της Ανατολής και της Δύσης, όλων των σοφών που δημιούργησαν τον παγκόσμιο ανθρώπινο πολιτισμό, που η σημερινή βαρβαρότητα συστηματικά βανδαλίζει, όλων αυτών που επανειλημμένα μας έχουν προειδοποιήσει για τα δεινά που θα επέλθουν από την «εκπόρνευση της Γνώσης»; Πόσο επίκαιρη είναι πράγματι μια ομιλία του Ουγκό -που μέρος της παρατίθεται στο βιβλίο του Ordine- στη Συνταγματική Συνέλευση στις 10 Νοεμβρίου του 1848, όπου αντιτιθέμενος αναφέρεται στις προγραμματισμένες τότε περικοπές, στον ειδικό προϋπολογισμό, για τις επιστήμες, τα γράμματα και τις τέχνες, και στις αρνητικές συνέπειες αυτών των περικοπών για τις βιβλιοθήκες, τα μουσεία, τα σχολεία και γενικότερα τα πολιτιστικά και πολιτισμικά κέντρα της Γαλλίας!

Ερχόμενος στη σύγχρονη εποχή, δεν θα ξεχάσω μία ημερίδα, πριν από πολλά χρόνια, για την εκπαίδευση των Μηχανικών, όπου συμμετείχαν και ακαδημαϊκοί δάσκαλοι από διαπρεπέστατα ξένα πανεπιστημιακά ιδρύματα. Μετά τις πρώτες εισηγήσεις, και αφού η πρώτη λέξη-κλειδί σχεδόν κάθε εισήγησης ήταν η λέξη leadership, ακολούθησε η κριτική συζήτηση που περιελάμβανε και τις δικές μου, κάπως αυστηρά διατυπωμένες, θέσεις για τη σημασία που δίνεται στην έννοια της ηγετικής ικανότητας, ιδιαίτερα σε σχέση με το πώς αυτή ορίζεται αλλά και ασκείται, αλλά και πώς σχετίζεται με την κριτική σκέψη και τη φρόνηση, που ως έννοιες-κλειδιά πάλευαν, στις εισηγήσεις, για να βγουν στο φως. Ομολογώ ότι ήμουν αρκετά δηκτικός, τόσο αποτελεσματικά, φαίνεται, που στο διάλειμμα που είχαμε για καφέ, ένας από τους πολλούς διαπρεπείς συναδέλφους μού εκμυστηρεύτηκε ότι, κατά τις επαφές του για την εξασφάλιση εξωτερικών ερευνητικών κονδυλίων, συχνά αισθάνεται ότι αυτό που κάνει είναι prostitution.

Επαναστατικό όμως θα έλεγα ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα διάσημο πλέον άρθρο του William Deresiewicz, που ως καθηγητής δίδαξε στο Yale από το 1998 έως το 2008. Στο άρθρο του λοιπόν αυτό, με τον τίτλο «Για μια καλή εκπαίδευση [μόρφωση] αποφύγετε την Ivy League», δηλαδή τη «Σούπερ Λίγκα» των αμερικανικών πανεπιστημίων, όπως π.χ. το Yale, το Harvard και το Princeton, ο καθηγητής αναφέρεται στο πώς οι έξυπνοι και πράγματι ταλαντούχοι «πελάτες» φοιτητές αυτών των πανεπιστημίων εκπαιδεύονται τεχνοκρατικά για να οδηγηθούν -αγχωμένοι και κενοί, ως ζόμπι, ως άνθρωποι δίχως ψυχή και δίχως ένα ενδιαφέρον για την αναζήτηση ενός βαθύτερου νοήματος στη ζωή τους- στη Wall Street, ή σε οποιαδήποτε άλλη επιφανειακά πετυχημένη επαγγελματική σταδιοδρομία, που θα βασίζεται πάνω σε σαθρές βάσεις και σε ένα φαίνεσθαι που θα έχει εξαφανίσει πλήρως κάθε ουσιαστική έννοια της ανθρώπινης ύπαρξης.

Με μια «εκπαίδευση» χτισμένη κυρίως πάνω στην έννοια της ηγετικής ικανότητας, οι νέοι αυτοί άνθρωποι, ψυχικά και συναισθηματικά κενοί, ως επί το πλείστον, αναζητούν αγχωδώς την ευτυχία σε πρόσκαιρες επιφανειακές επιτυχίες, μαθαίνοντας βασικά στα αμφιθέατρα, τα εργαστήρια και τις βιβλιοθήκες αυτών των πανεπιστημίων «αριστείας» (επιτρέψτε μου τα εισαγωγικά, γιατί θα πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε την έννοια αυτή) ότι υπάρχει πάντα «μία μεγαλύτερη κοινωνική επιβράβευση όταν είσαι ικανός να μιλάς για βιβλία, παρά όταν διαβάζεις τα βιβλία αυτά».

Ηπαραδειγματική αυτή αναφορά, για τα βιβλία, είναι νομίζω χαρακτηριστική για την αρρωστημένη εμμονή σε μια εκπαίδευση δίχως Παιδεία, μια εκπαίδευση για την αναζήτηση και επιβράβευση του φαίνεσθαι και του επιφανειακά ωφέλιμου, της κενής χρηστικότητας των πάντων. Βρείτε παρακαλώ το άρθρο (http://mashable. com/2014/07/22/avoid-the-ivy-league/?utm_ cid=mash-com-fb-main-link), και καλή μας ατέρμονη νύχτα!

*Καθηγητής Τεχνολογικής και Φιλοσοφικής Θεώρησης της Τεχνοεπιστήμης στο ΠΤΔΕ της Παιδαγωγικής Σχολής του ΑΠΘ

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Ανάλυση στα γεγονότα