Έντυπη Έκδοση

Θυμίζει τα ψηφιδωτά της Πέλλας

Η αποκάλυψη ολόκληρου του ψηφιδωτού σε τρεις μέρες, όταν απομακρυνθούν οι σκαλωσιές που το πατούν

Το ψηφιδωτό του λόφου Καστά στην Αμφίπολη ενισχύει την άποψη της Αικατερίνης Περιστέρη ότι πρόκειται για μνημείο του τέλους του 4ου αιώνα π.Χ., σύμφωνα με την ομ. καθηγήτρια του ΑΠΘ Παναγιώτα Ασημακοπούλου - Ατζακά, που έχει μελετήσει θέματα διακόσμησης εσωτερικών χώρων της όψιμης αρχαιότητας και έχει δημοσιεύσει την πληρέστερη συλλογή με παλαιοχριστιανικά δάπεδα του ελλαδικού χώρου.

Διπλός μαίανδρος στην Οικία των Μωσαϊκών στην Ερέτρια (370 π.Χ.) Διπλός μαίανδρος στην Οικία των Μωσαϊκών στην Ερέτρια (370 π.Χ.) Η ίδια μας είπε πως το θέμα που απεικονίζεται στο ψηφιδωτό της Αμφίπολης είναι «ταφικό, εφόσον υπάρχει η μορφή του ψυχοπομπού Ερμή». Θα προτιμούσε, ωστόσο, να περιμένουμε μέχρι να αποκαλυφθεί όλη η παράσταση, κυρίως για να διαπιστώσουμε αν υπάρχει γυναικεία μορφή πίσω από τη δαφνοστεφανωμένη ανδρική και, ως εκ τούτου, αν πράγματι πρόκειται για το γνωστό μυθολογικό θέμα της αρπαγής της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα που έχει αναπαραχθεί πολλές φορές στην αρχαία αγγειογραφία, αλλά και στην περίφημη τοιχογραφία του λεγόμενου τάφου της Περσεφόνης, στη Βεργίνα. Η κ. Ατζακά βρίσκει κοινά στοιχεία στο ψηφιδωτό της Αμφίπολης με τα περίφημα ψηφιδωτά της Πέλλας. «Τεχνοτροπικά είναι στο ίδιο κλίμα. Εχουν κοινό καλλιτεχνικό περιβάλλον, μοιάζουν συγγενή, άρα δεν μπορεί να είναι μακριά χρονολογικά», μας λέει.

Βλέποντας τις δημοσιευμένες φωτογραφίες του ψηφιδωτού, η αρχαιολόγος Εφη Σακελλαράκη μάς επισήμανε ότι ο διπλός μαίανδρος που περιβάλλει το ψηφιδωτό της Αμφίπολης είναι πανομοιότυπος με αυτόν που έχει βρεθεί στην Οικία των Μωσαϊκών στην Ερέτρια (370 π.Χ.). Το κεντρικό θέμα, όμως, είναι διαφορετικό. Στην Ερέτρια απεικονίζονται μυθικά ζώα: γρύπας, λιοντάρι που κατασπαράσσει ελάφι κ. ά. Η κ. Σακελλαράκη συνιστά υπομονή μέχρι την πλήρη αποκάλυψη της παράστασης. Πιστεύει πως «είναι ένα πολύ σημαντικό μνημείο αυτό της Αμφίπολης, αλλά πρέπει να περιμένουμε να δούμε τη συνέχεια», κάτι που προς το παρόν δεν φαίνεται εύκολη υπόθεση. Χθες, για παράδειγμα, δεν συνεχίστηκε η αποχωμάτωση του δεύτερου θαλάμου για την πλήρη αποκάλυψη του περίτεχνου ψηφιδωτού, γιατί πρέπει προηγουμένως να ξηλωθούν οι σκαλωσιές αντιστήριξης του ταφικού μνημείου που ακουμπούν στα επιχωματωμένα ακόμη σημεία. Χρειάζονται τουλάχιστον 3 μέρες δουλειάς για την αποξήλωση των σωληνώσεων και των παταριών εργασίας και την έναρξη της έρευνας στα χωμάτινα ακόμη μέρη.

Εν τω μεταξύ, χθες η γ.γ. του ΥΠΠΟΑ Λίνα Μενδώνη μιλώντας στον ΑΝΤ1 συσχέτισε το μνημείο της Αμφίπολης με τους Τημενίδες, την οικογένεια του Φιλίππου και του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Δεν απέκλεισε ο νεκρός του τάφου της Αμφίπολης να έχει σχέση με αυτή τη ρίζα. Αναφερόμενη στην παράσταση του μωσαϊκού, τόνισε πως αν τελικά είναι η σκηνή της αρπαγής της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα, έχουμε το ίδιο θέμα με τον ζωγραφικό διάκοσμο του λεγόμενου «τάφου της Περσεφόνης» στην τούμπα της Βεργίνας. «Ισως δεν είναι σύμπτωση η επανάληψη της μυθολογικής σκηνής, αλλά ο καλλιτέχνης να την έκανε θέλοντας να υποδηλώσει κάποια σχέση με τη δυναστεία των Τημενιδών», είπε. Δεν υπονοεί πως «ο νεκρός είναι κάποιος από τη συγκεκριμένη οικογένεια», διευκρίνισε αργότερα, αλλά δεν αποκλείει κάποιου άλλου είδους σχέση, στρατιωτική ή πολιτική. Ανέφερε ότι η παράσταση με την αρπαγή της Περσεφόνης, αν και είναι διαδεδομένη κατά την αρχαιότητα σε αγγεία, δεν έχει βρεθεί μέχρι στιγμής σε άλλο μακεδονικό τάφο.

«Πρόκειται για μία αναπαράσταση 15 τ.μ., αν και το ακριβές της μέγεθος δεν μπορεί να υπολογιστεί. Αυτό που με σιγουριά μπορούμε να πούμε είναι ότι πρόκειται για ένα μοναδικό έργο. Ενα έργο που δεν έχει απαντηθεί σε άλλο ταφικό μνημείο πουθενά», τόνισε.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσεία και Αρχαιολογικοί χώροι
Αρχαιολογία