Έντυπη Έκδοση

Αλληλένδετα φύση και πολιτισμός

Την ίδρυση δύο νέων μουσείων, Μαστίχας στη Χίο και Αργυροτεχνίας στα Γιάννενα, ανακοίνωσε η πρόεδρος του Πολιτιστικού Ιδρύματος του Ομίλου Πειραιώς Σοφία Στάικου στο καλωσόρισμα των συνέδρων στη διήμερη Διεθνή Συνάντηση του ΠΙΟΠ «Πολιτιστικά Τοπία σε περιοχές Natura 2000, μια νέα πολιτική ολοκληρωμένης διαχείρισης της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς», που πραγματοποιήθηκε, παρόντος του Προέδρου της Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια, στις 10 και 11 Οκτωβρίου στο Αμφιθέατρο του Μουσείου Ακροπόλεως και στο Μου

Και δεν ήταν η μοναδική καλή είδηση που έβγαλε η διοργάνωση, της οποίας στόχος ήταν «η ανάδειξη της σημασίας των πολιτιστικών τοπίων, η τεκμηρίωση της διττής -πολιτιστικής και περιβαλλοντικής- ταυτότητάς τους καθώς και ο καθορισμός προτεραιοτήτων και κατευθυντηρίων γραμμών για την ολοκληρωμένη διαχείριση της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς» και απτούς καρπούς: τη «Διακήρυξη της Στυμφαλίας».

Τα μέλη της Επιστημονικής Επιτροπής και οι συμμετέχοντες, αφού επεσήμαναν την περιορισμένη, διεθνώς, συνεργασία πολιτιστικών και περιβαλλοντικών φορέων για θέματα διαχείρισης των τοπίων, συνέταξαν από κοινού το κείμενο Διακήρυξης της Στυμφαλίας. Θα κοινοποιηθεί, μέσω του ΠΙΟΠ, σε όλους τους αρμόδιους και ευρωπαϊκούς και διεθνείς φορείς, εστιάζοντας στην αναγκαιότητα ανάπτυξης ενός δικτύου ενδιαφερομένων φορέων για το θέμα της κοινής διαχείρισης της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς στο επίπεδο του τοπίου.

Στις ειδήσεις που έβγαλε η Συνάντηση είναι, επίσης, η έγκριση της χαρτογράφησης των οικοσυστημάτων και η ολοκλήρωση σχεδίων για την ανάδειξη της Κω και της Επιδαύρου ως «πεδία εκκίνησης της δυτικής ιατρικής», όπως ανήγγειλε ο υπουργός Περιβάλλοντος Γ. Μανιάτης.

Ο συντονιστής πολιτικής στη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Κομισιόν Φώτης Παπούλιας υπολόγισε ότι το κόστος διαχείρισης των περιοχών Natura (καταλαμβάνουν το 18,3% του ευρωπαϊκού εδάφους) ανέρχεται στα 5,8 δισ. ευρώ ετησίως.

Σύμφωνα με τη γ.γ. του ΥΠΠΟΑ Λίνα Μενδώνη, η πρόσφατη «Μελέτη αποτίμησης των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων των έργων πολιτισμού» κατέδειξε ότι οι συνολικές οικονομικές επιπτώσεις από την υλοποίηση έργων ύψους 512,5 εκατ. ευρώ για τον Πολιτισμό ανέρχονται σε 1,63 δισ. ευρώ *ως προς το παραγόμενο προϊόν, 419 εκατ. ευρώ σε δαπάνες μισθοδοσίας και 22.385 ετήσια ισοδύναμα ανθρωποέτη απασχόλησης. «Μέρος μόνον των συνολικών επιπτώσεων σχετίζεται με τον τομέα του τουρισμού, όπου οι σχετικές ετήσιες επιπτώσεις των έργων του πολιτισμού ανέρχονται σε 58,5 εκατ. ευρώ Ολα αυτά συνεπάγονται έναν πολλαπλασιαστή x3,44 για την ελληνική οικονομία, που σημαίνει ότι σε βάθος πενταετίας οι επενδύσεις στον πολιτισμό υπερ-τριπλασιάζονται σε απόδοση».

Στη στρατηγική ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού και διαχείρισης, με τη συνέργεια τοπικών κοινωνιών, Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, επιστημονικών φορέων, της κυβέρνησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε πράγματι να υπάρξει σύνδεση φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, αναφέρθηκε η υπουργός Τουρισμού Ολγα Κεφαλογιάννη, επισημαίνοντας την προκατάληψη που επικρατεί και θέλει τη διατήρηση των φυσικών οικοσυστημάτων να αποτελεί εμπόδιο στην κοινωνική και οικονομική πρόοδο των τοπικών κοινωνιών.

Η λέκτορας Διεθνών και Ευρωπαϊκών Θεσμών στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Καλλιόπη Χαίνογλου εισηγήθηκε τον όρο right of culture κατ' αντιστοιχία του human rights. Ο Ρόμπερτ Τροπεάνο, πρόεδρος της Les Recontres, Ενωσης Ευρωπαϊκών Πόλεων και Περιφερειών για τον Πολιτισμό, εστίασε στην εγκαθίδρυση πολιτιστικής πολιτικής στο πλαίσιο τοπικών Αρχών. «Δεν συμφωνούμε πάντα με την Ευρωπαϊκή Αρχή», επεσήμανε.

Η επίτροπος Θαλασσίων Υποθέσεων Μαρία Δαμανάκη αναφέρθηκε στην παραμελημένη παράκτια και υποθαλάσσια κληρονομιά, εξ ου επιβάλλεται να ολοκληρωθεί ο καθορισμός των χρήσεων γης στο θαλάσσιο περιβάλλον.

Η κυρία Στάικου, στην εναρκτήρια ομιλία της διοργάνωσης, υπογράμμισε ότι «η Συνάντηση αποτυπώνει το "κλείσιμο" μίας συναρπαστικής δεκαετίας, στην οποία δεν πιστέψαμε απλώς ότι ένα χρηματοπιστωτικό Ιδρυμα, η Τράπεζα Πειραιώς, πρέπει να λειτουργεί και να υποστηρίζει ένα Ιδρυμα αφοσιωμένο στον πολιτισμό, αλλά και τολμήσαμε να διαμορφώσουμε ένα νέο πρότυπο πολιτιστικής δημιουργίας, που βασίζεται στη συνέργεια του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Δοκιμάσαμε, σε συνεργασία με την πολιτεία και κυρίως το υπουργείο Πολιτισμού, με μεγάλη επιτυχία αυτό το πρότυπο και σήμερα λειτουργούμε επτά -σύντομα θα γίνουν εννέα- μουσεία στην ελληνική περιφέρεια που φιλοξενούν πάνω από 120.000 επισκέπτες το χρόνο». 7

WWF: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΝ ΚΙΝΔΥΝΩ

«ΕΛΕΩ κρίσης, ζούμε το τελευταίο διάστημα μια πρωτοφανή απώλεια περιβαλλοντικού κεκτημένου. Για ποια περιβαλλοντική ή φυσική κληρονομιά να μιλήσουμε, όταν περνάνε νομοσχέδια, όπως το δασικό, ή το νομοσχέδιο για τις ακτές, που αλλάζουν άρδην το χαρακτήρα του ελληνικού τοπίου; Αυτή την πραγματικότητα έχουμε και δεν πρέπει να το ξεχνάμε», επεσήμανε ο Δημήτρης Καραβέλλας, πρόεδρος του WWF-Ελλάς, ο οποίος, «πέρα από πολιτικές και θεωρίες», παρότρυνε τους συνέδρους «να μιλήσουμε και για συγκεκριμένα μέτρα που θα μπορούσαν άμεσα να προστατεύσουν το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον». Κι έφερε ως τρανταχτό παράδειγμα για την κακοποίησή τους την εκτός σχεδίου δόμηση, που «έχει καταστρέψει τη χώρα και ουδείς έχει το πολιτικό θάρρος να την καταργήσει».

Προφανώς πρέπει να συνδυάζονται η πολιτιστική και η φυσική κληρονομιά και το τοπίο, πρόσθεσε, «και ειδικά μέσα σε περιοχές Natura», ωστόσο δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως «για το 80% των περιοχών στην Ευρώπη δεν υφίσταται επαρκής γνώση και οι περιοχές έχουν προβλήματα διαχείρισης. Στην Ελλάδα ειδικά, η πλειονότητα των προστατευόμενων περιοχών δεν διαθέτουν διαχειριστικά σχέδια, συστήματα παρακολούθησης, φύλαξης κ.ο.κ. Επομένως, ας ξεκινήσουμε από την κατάκτηση των στοιχειωδών...».

Εντούτοις, αναγνωρίζει ότι για την Ελλάδα -και τη Μεσόγειο ευρύτερα- η σχέση ανθρώπου και φύσης, πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς είναι «δεδομένη και αυτονόητη».

«Υπάρχουν και πολλά παραδείγματα περιοχών (Πρέσπα, Δαδιά) όπου παραδοσιακές ανθρώπινες δραστηριότητες έχουν συμβάλει θετικά στη διατήρηση της φυσικής κληρονομιάς, πάντα σε μια σωστή χωρική και χρονική κλίμακα. Ενώ, όμως, έννοιες όπως "πολιτιστική κληρονομιά" δείχνουν να είναι πιο κατανοητές και σεβαστές από το μέσο Ελληνα, ισχύει το ίδιο για τη φυσική κληρονομιά;», αναρωτήθηκε ο κ. Καραβέλλας.

Η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΣ

«ΘΑ πρέπει να δοθεί αυξημένη βαρύτητα στην ενσωμάτωση της πολιτιστικής κληρονομιάς στα σχέδια διαχείρισης των περιοχών Natura 2000, με αντίστοιχο εμπλουτισμό των σχετικών κατευθυντήριων γραμμών για την κατάρτιση των σχεδίων, τα οποία θα συνδεθούν με την πρωτοβουλία της ιταλικής προεδρίας στο Συμβούλιο της Ε.Ε. για τη φύση και τον πολιτισμό. Οι διεθνείς και ευρωπαϊκές πολιτικές (περιβαλλοντική, πολιτιστική, οικονομική, περιφερειακής ανάπτυξης, αγροτική, θαλάσσια και έρευνας) θα πρέπει να επανεξεταστούν, ώστε να θεωρείται υποχρεωτική η ενσωμάτωση της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς στις τοπικές, περιφερειακές και τομεακές πολιτικές.

Η ανάπτυξη ενός βιώσιμου και υψηλού επιπέδου τουρισμού θα πρέπει να περιλαμβάνει προϊόντα συνδεδεμένα με την πολιτιστική και φυσική κληρονομιά».

Η Διακήρυξη θα συνδεθεί με την πρωτοβουλία της ιταλικής προεδρίας στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με θέμα «Φύση και Πολιτισμός», αλλά και με το Διεθνές Συνέδριο του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων (ICOM) με θέμα «Μουσεία και Πολιτιστικά Τοπία».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ)
Περιβάλλον & οικολογία
Χλωρίδα & Πανίδα
Τέχνη/Πολιτισμός
Αφιέρωμα
Μουσεία και Αρχαιολογικοί χώροι