Έντυπη Έκδοση

27ο ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ

Το νησί της επιβίωσης

Οι ταινίες με πρωτότυπο καλλιτεχνικό, συναρπαστικό όραμα είναι δυστυχώς σπάνιες. Και είναι ιδιαίτερα ευπρόσδεκτη η εμφάνιση του Γεωργιανού σκηνοθέτη Γκεόργκι Οβασβίλι με την εκπληκτική, λυρική ταινία του «Corn Island» («Το νησί του καλαμποκιού»), βραβευμένη με τη Χρυσή Σφαίρα καλύτερης ταινίας του Φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι και η οποία προβάλλεται την Τρίτη στις 8 μ.μ. στον κινηματογράφο «Αστυ» ως μέρος του διαγωνιστικού τμήματος του 27ου Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου.

Η ιστορία της ταινίας εκτυλίσσεται σ' ένα έρημο, λιλιπούτειο νησάκι (που δεν ξεπερνάει τα 250-300 τετραγωνικά μέτρα), στον ποταμό Ενγκούρι, στα σύνορα ανάμεσα στη Γεωργία και τη Δημοκρατία της Αμπχαζίας, που πρόσφατα είχε αποσχιστεί από τη Γεωργία. Το νησί, όπως και πολλά άλλα στον ποταμό, ανώμαλο φυσικό φαινόμενο, φτιάχνεται, κάθε άνοιξη, προσωρινά από βράχια, χώμα και διάφορα συντρίμμια που μεταφέρει το ποτάμι, από τον Καύκασο μέχρι τις πεδιάδες της Αμπχαζίας, έδαφος γόνιμο για καλλιέργεια που εκμεταλλεύονται οι αγρότες της περιοχής. Η ιστορία αρχίζει όταν ένας γέρος αγρότης από την Αμπχαζία φτάνει σ' ένα από αυτά τα «προσωρινά» νησιά. Εκεί θα χτίσει μια προσωρινή καλύβα για τον εαυτό του και την έφηβο εγγονή του και θα αρχίσει να καλλιεργεί καλαμπόκι.

Αποφεύγοντας τα οποιαδήποτε κλισέ που εμπεριέχει μια τέτοια ιστορία, με λιγοστό διάλογο, με εξαιρετικά όμορφες εικόνες, δοσμένες με ποίηση και λυρισμό, που θυμίζουν το έργο τόσο του Ζαν Ρενουάρ όσο και του Αντρέι Ταρκόφσκι, ο Οβασβίλι αφηγείται με λιτότητα την καθημερινή πάλη του ανθρώπου με τη φύση (ιδιαίτερα στην αντιμετώπιση ενός σκληρού χειμώνα), καταγράφοντας με λεπτομέρεια το χτίσιμο του σπιτιού αλλά και την καλλιέργεια του καλαμποκιού, από το ρίξιμο των σπόρων μέχρι τη σταδιακή ανάπτυξή του σε καλαμπόκι (οι σκηνές γυρίστηκαν στις διάφορες εποχές του χρόνου), καθώς και την περιστασιακή εμφάνιση στρατιωτών και από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές, που οι σχέσεις τους, μετά το 1992, βρίσκονται σε συνεχή, σχεδόν πολεμική, ένταση, με τον ηλικιωμένο χωρικό και την εγγονή του να περιθάλπουν κρυφά, σε ένα από τα καλύτερα επεισόδια της ταινίας, ένα πληγωμένο στρατιώτη της «άλλης πλευράς».

Σκηνές που, μαζί με εκείνες των στρατιωτών που κάθε τόσο διασχίζουν το ποτάμι με το σκάφος τους αναζητώντας λιποτάκτες και τους πυροβολισμούς που περιστασιακά ακούγονται στην ηχητική μπάντα της ταινίας, ταράζουν την ειρηνική, ειδυλλιακή εικόνα του «παραδεισιακού» νησιού τους, προσθέτοντας το στοιχείο του σασπένς στην ταινία. Πρόκειται για μια πανέμορφη, πολύ ανθρώπινη, ελεγειακή, με μινιμαλιστική σκηνοθεσία, ταινία, πάνω στον αγώνα του ανθρώπου για επιβίωση, ταυτόχρονα αλληγορία πάνω στον σταδιακά υπό εξαφάνιση πλανήτη μας.

Λυρικό αριστούργημα

Ο λυρισμός, η ποίηση, αλλά και οι εκπλήξεις που συναντάμε στους ντανταϊστές και τους σουρεαλιστές, είναι μερικά από τα βασικά στοιχεία του έργου του μεγάλου Γάλλου δημιουργού Αλέν Ρενέ. Και καμία ταινία του δεν τα εκφράζει καλύτερα από το «Πέρυσι στο Μαρίενμπαντ». Ταινία γυρισμένη το 1961 και βραβευμένη με το Χρυσό Λιοντάρι της Βενετίας, ένα μεγάλο βήμα προς την κατάργηση της γραμμικής αφήγησης, στο πνεύμα των έργων του Προυστ και του Μπόρχες, που την εποχή της δίχασε την κριτική, αλλά που το πέρασμα του χρόνου επιβεβαίωσε ως ένα από τα μεγάλα, ανεπανάληπτα αριστουργήματα του κινηματογράφου. Προβάλλεται την Τρίτη στις 6.10 μ.μ. στο «Αστυ» και προλογίζει ο σκηνοθέτης Βασίλης Μαζωμένος. 

** Δριμύ κατηγορώ στο κατεστημένο

Από τις ταινίες που προκάλεσαν όσο καμία άλλη, το «Σαλό: 120 μέρες στα Σόδομα» (1975) του Πιέρ Πάολο Παζολίνι. Εμπνευσμένη από το έργο του Μαρκήσιου ντε Σαντ, η ταινία, παρ' όλο που εκτυλίσσεται στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, είναι ένα καυστικό κατηγορώ ενάντια στην ιθύνουσα ιταλική τάξη. Μέσα από μια διαρκή κλιμάκωση ταπείνωσης και εξευτελισμού, ο Παζολίνι βρίσκει την ευκαιρία να στρέψει την οργή του ενάντια στη διαφθορά της εξουσίας, τις φασιστικές ιδέες, τη δικαιοσύνη των ισχυρών, την εκκλησία και γενικά τις αξίες της αστικής τάξης. Μια ταινία-σοκ που, δυστυχώς, δεν έχει χάσει τίποτα από την επικαιρότητά της. Προβολή: Τετάρτη, στις 6 μ.μ. Προλογίζει ο σκηνοθέτης Αλέξανδρος Αβρανάς.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου
Κινηματογράφος