Έντυπη Έκδοση

Αντιδράσεις εικαστικών στην προσπάθεια κατασυκοφάντησης της διευθύντριας του ΕΜΣΤ

Το Μουσείο είναι η Αννα Καφέτση

Οπόλεμος που άνοιξε το δ.σ. του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης εναντίον της διευθύντριάς του Αννας Καφέτση και μάλιστα λίγο πριν από τα εγκαίνιά του στο κτήριο ΦΙΞ, έχει ξεσηκώσει τον εικαστικό κόσμο, που γνωρίζει ότι το Μουσείο αυτό είναι πράγματι η Καφέτση και χωρίς αυτήν δεν θα υπήρχε ούτε υποψία του.

 Εν όψει της απάντησης που σκοπεύει η ίδια να δώσει σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα (12 μ.) προκειμένου να απαντήσει στις κατηγορίες που της αποδίδονται, αναζητήσαμε την άποψη μερικών ανθρώπων της τέχνης για αυτήν τη διαμάχη, «θύμα» της οποίας μπορεί να είναι τελικά το ίδιο το Μουσείο. Η Αννα Καφέτση, από το Λονδίνο όπου βρίσκεται σε υπηρεσιακό ταξίδι για τον εμπλουτισμό των συλλογών του Μουσείου, απάντησε στην προχθεσινή ανακοίνωση του δ.σ. με την ακόλουθη λιτή δήλωση: «Υπάρχουν όρια στην αθλιότητα και στην απληστία των εμπνευστών της. Είναι το ΕΜΣΤ και ο βίος του. Γεννήθηκε, είναι μέσα στην αθωότητα και έτσι θα παραμείνει. Ως δώρο. Τα υπόλοιπα δεν μας αγγίζουν».

Γιώργος Γυπαράκης (εικαστικός): «Ξέρω ότι η Αννα Καφέτση είναι ένας πολύ παθιασμένος άνθρωπος και κάνει τη δουλειά της με όλη της την αγάπη, διατηρώντας τον πυρήνα του ΕΜΣΤ. Ισως αν δεν υπήρχε να μην υπήρχε και το ίδιο το Μουσείο».

Ντένης Ζαχαρόπουλος (ιστορικός και κριτικός της τέχνης, καλλιτεχνικός διευθυντής του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης): «Διαβάζοντας κατ' αρχάς την ανακοίνωση του Δ.Σ. του ΕΜΣΤ βλέπω να λέει ότι η Αννα Καφέτση δεν είναι το Μουσείο, ενώ το δ.σ., λέει η ίδια ανακοίνωση, μιλά εξ ονόματος της Ελλάδας. Θεωρώ αυτές τις αντιφάσεις τραγικές, γιατί η Καφέτση είναι έμπρακτα το Μουσείο. Αυτή το έφτιαξε απ' το μηδέν, και αν δεν υπήρχε δεν θα υπήρχε ΕΜΣΤ. Κανένα δ.σ. δεν έφτιαξε το Μουσείο. Μέχρι ο επόμενος καλλιτεχνικός διευθυντής να πάρει αξιοκρατικά τη θέση της, η Καφέτση είναι το Μουσείο, είτε το θέλουμε είτε όχι».

Μαρία Λοϊζίδου (εικαστικός):«Δεν μπορεί να το χωρέσει το μυαλό μου ότι γίνεται αυτή η πολεμική εναντίον της Αννας Καφέτση, τώρα ακριβώς που βρισκόμαστε τόσο κοντά στο να ανοίξει το Μουσείο. Δεν ξέρω τι πολιτικές ή άλλες σκοπιμότητες κρύβονται από πίσω. Οφείλουμε όλοι να κάνουμε κάτι γι' αυτό! Η Αννα Καφέτση είναι ένας άνθρωπος που ανέκαθεν εκτιμούσα ιδιαίτερα. Αν δεν κατέβαλλε τόσα χρόνια αυτήν την προσπάθεια, το Μουσείο δεν θα γινόταν. Η κ. Καφέτση μάς προτείνει ένα Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Αθήνα του 21ου αιώνα. Είναι ο αγώνας, ο χαρακτήρας και το ήθος ενός ανθρώπου πίσω από αυτήν την πρόταση. Και δεν είναι απλώς λόγια. Το έκανε το Μουσείο. Δεν είναι άνθρωπος των υποσχέσεων. Εστησε μια ολόκληρη συλλογή, κι έχει παράξει έργο: συνεργάστηκε με ξένα Μουσεία, έφερε έργα πολύ σημαντικών καλλιτεχνών, ενώ κατάφερε μέσα από ιδιωτικές χορηγίες να προστίθενται έργα στη συλλογή του Μουσείου. Εχουμε δει εξαιρετικές εκθέσεις στο ΕΜΣΤ -είναι ένα σχολείο για μας τους καλλιτέχνες. Προσωπικά, και με αφορμή την έκθεσή μου "Συλλογική Αυτοβιογραφία", είχα την ευκαιρία να συζητήσω μαζί της ουσιαστικά πράγματα. Είναι άδικο να κατηγορείται ένας άνθρωπος που παλεύει χωρίς να έχει πράγματα πάνω στα οποία να βασιστεί, ένας άνθρωπος που πρέπει να προνοεί για όλα μόνος του -ακόμα κι αν κάτι γίνει λάθος».

Ηλίας Παπαηλιάκης (εικαστικός): «Ελεύθερος από προσωπικά συμφέροντα -δεν έχω ποτέ παρουσιάσει ατομικά το έργο μου στο ΕΜΣΤ-, εκφέρω άποψη γι' αυτό μακριά από κάθε προσωπικό ή επαγγελματικό συσχετισμό. Στο πρόσωπο της Αννας Καφέτση γενιές καλλιτεχνών βρίσκουν μια δικαίωση για την πραγματοποίηση του ΕΜΣΤ. Αν δεν υπήρχε αυτή η γυναίκα δεν θα είχε προχωρήσει καθόλου το Μουσείο. Το δ.σ. του είναι απαράδεκτο γιατί διεκδικεί, μεταξύ άλλων, το ρόλο του επιμελητή των συλλογών».

Ρένα Παπασπύρου (εικαστικός): «Αν το υπουργείο Πολιτισμού θέλει να έχει ένα Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης σύμφωνο με τις διεθνείς προδιαγραφές, θα πρέπει να διευκολύνει και να δημιουργήσει τους όρους και τις προϋποθέσεις που θα το κάνουν αυτό εφικτό. Και δεν νομίζω πως μ' ένα αντιτιθέμενο διοικητικό συμβούλιο προς οποιαδήποτε πράξη της διεύθυνσης προωθεί το άνοιγμα του Μουσείου».

Αιμιλία Παπαφιλίππου (εικαστικός): «Η Αννα Καφέτση έχει κάνει αδιαμφισβήτητα τιτάνιο έργο. Και ναι! Δεν είναι εύκολος άνθρωπος - σαφώς θα έχει κάνει και λάθη. Ομως, ακριβώς επειδή δεν είναι "εύκολος άνθρωπος", μπόρεσε να ονειρευτεί και να υλοποιήσει, παρά τις ασύλληπτες δυσκολίες, το τιτάνιο αυτό έργο. Θυμάμαι την εναρκτήρια έκθεση το 2000 στον ερειπιώνα του Φιξ να ονειρεύεται -και εμείς μαζί- πως κάποτε θα έχουμε Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης! Από τότε έχουν γίνει πολλά! Κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει. Το πρόβλημα είναι πως στην Ελλάδα ακόμη καλά κρατεί η αντίληψη πως η τέχνη είναι κατά βάση άχρηστη -στην καλύτερη περίπτωση οφείλει να είναι διακοσμητική και κατά τα μέτρα του κοινού γούστου- με αποτέλεσμα ο καθένας να θεωρεί εαυτόν ικανό να τη διαχειριστεί και να καταλήγουν τα εικαστικά και ο πολιτισμός γενικότερα να είναι υπόθεση του φαίνεσθαι και όχι γνώσεων και δουλειάς επί του αντικειμένου. Πραγματικά θλίβομαι».

Γιώργος Τζιρτζιλάκης (αρχιτέκτονας, επιμελητής εκθέσεων, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας): «Η Αννα Καφέτση είναι μια πολύ καλή ιστορικός τέχνης με πλούσιο επιστημονικό έργο, πολλές δημοσιεύσεις και με μια ιδιαίτερη προσέγγιση του φαινομένου της ελληνικής νεωτερικότητας. Εχει στο ενεργητικό της σημαντικές εκθέσεις -όπως για παράδειγμα η έκθεση-σταθμός "Οι μεταμορφώσεις του μοντέρνου"- χάρη στις οποίες αναθεωρήθηκαν τα κριτήρια πρόσληψης της ελληνικής τέχνης του 20ού αιώνα. Οσον αφορά το ΕΜΣΤ, πήρε μια υπουργική απόφαση τριών γραμμών και μέσα σε μια δεκαετία της έδωσε σάρκα και οστά, δημιουργώντας συλλογές, εικαστικά γεγονότα με τη συμμετοχή Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών και ένα Μουσείο που είναι πια σχεδόν έτοιμο ν' ανοίξει. Πρέπει να σεβαστούμε το έργο της. Είναι εξαιρετική η συμβολή της στην καθιέρωση στοιχείων αξιολόγησης της σύγχρονης τέχνης».

Γιώργος Χαρβαλιάς (εικαστικός, τέως πρύτανης της ΑΣΚΤ): «Είναι αδιαμφισβήτητο, πέραν οποιασδήποτε κριτικής, ότι η διευθύντρια του ΕΜΣΤ, Αννα Καφέτση, έχει αφιερώσει τη ζωή της στην εγκατάσταση και τη λειτουργία των συλλογών του Μουσείου στο νέο κτήριο. Επειτα από πολλά χρόνια, βλέπουμε ότι το κτήριο έχει ολοκληρωθεί και δεν παραδίδεται να λειτουργήσει μέσα από προσχηματικές και ομφαλοσκοπικές διαδικασίες και προβάλλοντας χαρακτηρισμούς για τη γενική διευθύντρια. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι η Αννα Καφέτση ανήκει στο συγκεκριμένο χώρο, τη γνωρίζουμε για τη δουλειά της πολλά χρόνια πριν και είναι διευθύντρια του Μουσείου. Ολα τα άλλα διοικητικά σχήματα έχουν μια συγκεκριμένη θητεία και αποστολή στο να ενισχύσουν θεσμικά την πολιτική και τη λειτουργία του Μουσείου. Ο ρόλος τους δεν είναι να αναπτύξουν πρακτικές σκεπτικισμού που οδηγούν στις ελληνικού τύπου κωλυσιεργίες. Το ΕΜΣΤ ανήκει στη χώρα, ανήκει στο χώρο της τέχνης και του πολιτισμού και άρα είναι μια υπόθεση όλων μας. Τη στιγμή αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα να βάλουμε στην άκρη κριτικές διαφοροποίησης ως προς ενδεχόμενες επιλογές του Μουσείου και να σταθούμε απερίφραστα στηρίζοντας τη φωνή της Αννας Καφέτση και την έκκλησή της το ΕΜΣΤ να ανοίξει συνολικά τις πύλες του και να εκθέσει τις συλλογές του. Είναι απαραίτητο να γίνουν όλες οι απαραίτητες ενέργειες για τη δημιουργία των ΑΜΚΕ ώστε να ολοκληρωθούν και οι τελευταίες προϋποθέσεις.

Σημείωση: Από την ανακοίνωση του δ.σ. συγκρατώ ότι οι καταγραφές είχαν γίνει με μολύβι και ότι οι δωρεές προς το Μουσείο δεν έγιναν αποδεκτές, κατηγορίες εξαιρετικά προβληματικές και κυρίως μικρόψυχες, γιατί όλοι γνωρίζουμε ότι ο κάθε πικραμένος μπορεί να κάνει αίτηση δωρεάς προς το Μουσείο».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ)
Μουσεία και Αρχαιολογικοί χώροι