Έντυπη Έκδοση

Φωνητικές ακροβασίες

Κόντρα τενόροι με την Καμεράτα στο Μέγαρο Μουσικής

Κόντρα τενόροι: η φωνή τους συχνά μοιάζει απόκοσμη, αφού είναι μεν ανδρική αλλά θυμίζει τη γυναικεία. Αυτή η ανδρόγυνη φωνή εντυπώνεται στο νου, θυμίζοντας αυτή των ευνούχων τραγουδιστών (καστράτι). Ευνούχοι σήμερα, ευτυχώς, δεν υπάρχουν. Υπάρχουν όμως κόντρα τενόροι. Και θα έχουμε μια εκπληκτική ευκαιρία να απολαύσουμε τέσσερις (και μάλιστα νέους) από αυτούς την Πέμπτη (23/10, 8.30 μ.μ. στο Μέγαρο) παρέα με την Καμεράτα, με μαέστρο τον καλλιτεχνικό διευθυντή της Γιώργο Πέτρου.

Μαξ Εμάνουελ Τσένσιτς - Χαβιέρ Σαμπάτα - Βινς Γι - Γιούρι Μινιένκο Μαξ Εμάνουελ Τσένσιτς - Χαβιέρ Σαμπάτα - Βινς Γι - Γιούρι Μινιένκο Η Καμεράτα λοιπόν θα υποδεχθεί τέσσερις από τους σημαντικότερους ερμηνευτές του είδους, σε ένα πρόγραμμα-εγκώμιο στην ξεχωριστή αυτή φωνή αλλά και στην μπαρόκ όπερα. Η τετράδα αποτελείται από τουν Κροάτη Μαξ Εμάνουελ Τσένσιτς, τον Καταλανό Χαβιέρ Σαμπάτα, τον Αμερικανό -κορεατικής καταγωγής- Βινς Γι και τον Ουκρανό Γιούρι Μινιένκο. Πρόκειται για μια συναυλία που αποτελεί γεγονός παγκοσμίου εμβέλειας αφού, εκτός των άλλων, το πρόγραμμα με τις άριες που θα ερμηνεύσουν οι τέσσερις, έχει ηχογραφηθεί και πρόκειται να εκδοθεί από την SONY Classical. Μάλιστα προσεχώς, θα παρουσιαστεί στο Θέατρο των Ηλυσίων Πεδίων του Παρισιού, το Τεάτρο Ρεάλ της Μαδρίτης και την Αίθουσα Συναυλιών CRR της Κωνσταντινούπολης.

Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει άριες υψηλών δεξιοτεχνικών απαιτήσεων και αποσπάσματα από ορχηστρικά κομψοτεχνήματα του μπαρόκ ρεπερτορίου που φέρουν την υπογραφή των Βιβάλντι, Χέντελ, Χάσε, Μισλίβετσεκ και Πόρπορα.

Οι τέσσερις αυτοί νεαροί ερμηνευτές, για τους οποίους συζητά σήμερα όλη η Ευρώπη, διαθέτουν μια συχνά εξωπραγματική έκταση φωνής. Σας τους συστήνουμε:

Μαξ Εμάνουελ Τσένσιτς

Ενας από τους επιφανέστερους κόντρα τενόρους της εποχής μας. Ορόσημο στη σταδιοδρομία του υπήρξε η ερμηνεία του ρόλου του Νέρωνα στη «Στέψη της Ποππαίας» του Μοντεβέρντι. Ξεχωριστή επίσης θεωρείται η ερμηνεία του επί σκηνής -αλλά και σε ψηφιακό δίσκο- στην όπερα «Αλέξανδρος» του Χέντελ, στο πλαίσιο της συνεργασίας του με την Καμεράτα. Επιπλέον, αίσθηση προκάλεσε, τον προηγούμενο Ιούνιο, η συμμετοχή του ως σκηνοθέτη στην πρώτη παγκόσμια αναβίωση της όπερας «Σιρόης, ο βασιλιάς της Περσίας» τού Χάσε στο Μέγαρο (Φεστιβάλ Αθηνών).

Χαβιέρ Σαμπάτα

Είναι τακτικός συνεργάτης διεθνούς φήμης συνόλων μπαρόκ μουσικής και έχει συμπράξει με διαπρεπείς μαέστρους του είδους, εμφανιζόμενος σε ονομαστές αίθουσες συναυλιών, λυρικά θέατρα και φεστιβάλ. Οι ερμηνείες του έχουν αποτυπωθεί σε εκδόσεις μεγάλων δισκογραφικών εταιρειών. Κι αυτός έχει λάβει μέρος στην πολυβραβευμένη ηχογράφηση του «Αλέξανδρου» του Χέντελ.

Βινς Γι

Γεννήθηκε στη Νότιο Κορέα, αλλά μεγάλωσε στην Καλιφόρνια. Πριν καν ολοκληρώσει τις σπουδές του, απέσπασε εγκωμιαστικές κριτικές. Το ρεπερτόριό του εκτείνεται από τον Μοντεβέρντι έως τον Φίλιπ Γκλας. Είχε τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην αναβίωση της όπερας «Η Ινδιάνα βασίλισσα» του Χένρι Πέρσελ (2013) με την ορχήστρα MusicAeterna, σε σκηνοθεσία Πίτερ Σέλαρς και διεύθυνση ορχήστρας Θεόδωρου Κουρεντζή.

Γιούρι Μινιένκο

Αρχικά σπούδασε πιάνο και διεύθυνση χορωδίας. Αργότερα μελέτησε κλασικό τραγούδι και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη μουσική. Υπήρξε ο πρώτος ουκρανός τραγουδιστής και ο πρώτος κόντρα τενόρος φιναλίστ στον περίφημο Διεθνή Διαγωνισμό Λυρικού Τραγουδιού «Cardiff Singer of the World» (2009). Εχει ερμηνεύσει βασικούς ρόλους σε όπερες ρεπερτορίου αλλά και σε σπανιότερα λυρικά έργα, καθώς και σολιστικά μέρη για κόντρα τενόρο σε συνθέσεις θρησκευτικής μουσικής.

Οπως επισημαίνει ο μουσικολόγος της «Ε» Γιώργος Μονεμβασίτης, «η Καμεράτα, παρά τα δυσεπίλυτα και δυσβάστακτα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει τα δύο τελευταία χρόνια και την απαξίωσή της από τη ντόπια εξουσία, συνεχίζει τη φωτεινή διαδρομή της και την πολύτιμη προσφορά της, βασισμένη στην αυταπάρνηση, την ευσυνειδησία και τον ηρωισμό των μουσικών της». Και μας θυμίζει τα τελευταία της επιτεύγματα: την θριαμβευτική συμμετοχή της (ως Armonia Atenea) στο φετινό Φεστιβάλ BBC Proms -η πρώτη ελληνική ορχήστρα που εμφανίστηκε σε αυτό, στα 120 χρόνια που πραγματοποιείται!- αλλά και τις επαινετικές κριτικές με τις οποίες έγινε δεκτό το πλέον πρόσφατο ηχογράφημά της, με τη μουσική μπαλέτου «Τα Πλάσματα του Προμηθέα» του Μπετόβεν, το οποίο εκδόθηκε από την DECCA.

**

Στην εποχή μας, μέσω της εντυπωσιακής άνθησης που γνωρίζει η μπαρόκ μουσική, η τέχνη και η δημοτικότητα των κόντρα τενόρων έχουν φτάσει στο ζενίθ τους.

Να θυμίσουμε πως οι κόντρα τενόροι «κληρονόμησαν» το ρεπερτόριο του μπαρόκ και τους ρόλους που είχαν γραφεί για καστράτους από συνθέτες όπως ο Χέντελ. Στην πραγματικότητα, όμως, οι κόντρα τενόροι συνυπήρχαν με τους καστράτους. Και τους δύο τύπους φωνών ευνόησε η (παπική) απαγόρευση να τραγουδούν γυναίκες στην εκκλησία. Κάποια στιγμή βέβαια οι καστράτοι εξαφανίστηκαν αλλά και οι κόντρα τενόροι εκτοπίστηκαν, καθώς πλέον στη σκηνή τούς ανδρικούς ρόλους άρχισαν να υποδύονται άνδρες και τους γυναικείους γυναίκες.

Οπως μας θυμίζει ο Γ. Μονεμβασίτης, η ξεχωριστή φωνή του κόντρα τενόρου, η ψηλότερη ανδρική φωνή, εμφανίστηκε στα μέσα του 17ου αιώνα. Σημαντικοί συνθέτες της εποχής του μπαρόκ, όπως ο Γκέοργκ Φρίντριχ Χέντελ, ενέταξαν στις όπερες αλλά και σε άλλα φωνητικά έργα τους ρόλους κόντρα τενόρου.

Ομως με την εξέλιξη της μουσικής και το πέρασμα στον κλασικισμό το ενδιαφέρον για τη φωνή του κόντρα τενόρου, όπως άλλωστε και για εκείνη του καστράτου, ατόνησε.

Αναβίωση του ενδιαφέροντος για τη φωνή αυτή παρατηρήθηκε λίγο μετά τα μέσα του 20ού αιώνα, όταν εμφανίστηκε στο μουσικό προσκήνιο ο μοναδικός Αλφρεντ Ντέλερ. Η παρουσία του και η προσφορά του συνδυάστηκαν, αφ' ενός μεν με το αυξανόμενο ενδιαφέρον για την αναγεννησιακή και τη μπαρόκ μουσική, αφ' ετέρου δε με την εκτίμηση που ανέπτυξαν προς την τέχνη του σύγχρονοί του συνθέτες, όπως ο Μπρίτεν και ο Τίπετ, οι οποίοι συνέθεσαν μουσική για αυτόν.

Το δρόμο που άνοιξε ο Ντέλερ ακολούθησαν νεότεροι ικανοί κόντρα τενόροι, όπως οι Τζ. Μπόουμαν, Ρ. Γιακόμπς, Μ. Τσανς, Π. Εσγουντ, Ζ. Λεν, Α. Σολ, Ντ. Βις, καθώς και ο δικός μας Αρης Χριστοφέλης. Οι επιδόσεις και οι ικανότητές τους ενέπνευσαν πολλούς σύγχρονους μουσουργούς στη σύνθεση μουσικής για την ξεχωριστή φωνή τους (Μπέρνσταϊν, Σέλσι, Λίγκετι, Πεντερέτσκι, Ντέιβις, Ράιμαν, Γκλας, Σνίτκε, Νάιμαν, Χέντσε, Αντές κ.ά.).

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Μέγαρο Μουσικής