Έντυπη Έκδοση

ΚΕΡΕ (ΕΚΤ) ΚΑΙ ΒΑΪΝΤΜΑΝ (ΕΚΤ - BUNDESBANK) ΔΙΑΦΩΝΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΩΣ ΘΑ ΕΡΘΕΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ

«Γεράκια» και «περιστέρια» βγάζουν τα μαχαίρια

Θρησκευτική εμμονή στις μεταρρυθμίσεις. Τα ελλείμματα, αμαρτία για τη γερασμένη Γερμανία

Οι κανόνες είναι για να τηρούνται. Χρειάζεται ένα κβαντικό άλμα για τη δημοσιονομική ένωση * Τι συμβαίνει όταν τα «περιστέρια» και τα «γεράκια» της ΕΚΤ βρίσκονται στο ίδιο τραπέζι; Πρωινό Παρασκευής, 17 Οκτωβρίου, στη Ρίγα της Λετονίας, η Latvijas Banka (κεντρική τράπεζα της Λετονίας), πραγματοποιεί συνέδριο με τίτλο «Εχουμε μάθει τίποτα από την κρίση;».

Κερέ Κερέ Μιλώντας πρώτος ο Μπενουά Κερέ, «περιστέρι» του Ντράγκι, ανήγγειλε πως το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ αναμένεται να ξεκινήσει εντός των ημερών, ενώ ζήτησε εκεί που δεν τίθεται ζήτημα βιωσιμότητας του χρέους να παρθούν μέτρα ενίσχυσης της προσφοράς και της ζήτησης, παράλληλα με τις απαραίτητες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις - έμμεσο κάλεσμα σε χώρες, όπως η Γερμανία, να επενδύσουν.

Ως προς το πρώτο, χθεσινό ρεπορτάζ του Bloomberg επιβεβαίωσε τον Κερέ. Σύμφωνα με ανώνυμες πηγές, η ΕΚΤ ξεκίνησε χθες το πρόγραμμα με το οποίο ο Μάριο Ντράγκι σκοπεύει να πάει τον ισολογισμό της ΕΚΤ στο 1 τρισ. ευρώ, αγοράζοντας καλυμμένα ομόλογα από τις γαλλικές Societe General και ΒΝΡ Paribas καθώς και ισπανικούς τίτλους. Ως προς το δεύτερο, όμως, ο Κερέ προσγειώθηκε απότομα.

Τα είπε νεράκι

Δύο ώρες μετά την ομιλία της Παρασκευής και αφού μεσολάβησε ένα coffee break, ο Γενς Βάιντμαν της Bundesbank ξεκίνησε τη δική του ομιλία, με τίτλο «Μεταρρυθμίσεις για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα». Αφού έκανε μια ιστορική αναδρομή στη Χανσεατική Λίγκα του 13ου-17ου αιώνα και τη συμμετοχή της Λετονίας σ' αυτήν από το 1282, ο Γερμανός κεντρικός τραπεζίτης τα είπε νεράκι: για το χαμηλό πληθωρισμό φταίνε οι τιμές της ενέργειας, η νομισματική πολιτική έχει υπάρξει ήδη διευκολυντική πολύ πριν από τα μέτρα Ντράγκι, οι αγορές ABS «είναι προβληματικές όταν υπονοούν μεταφορά ρίσκου από τις τράπεζες στον ισολογισμό της ΕΚΤ» και -εν τέλει- «θα μπορούσαν να μεταφέρουν ρίσκο από τις τράπεζες στον φορολογούμενο, κόντρα σε όλα όσα πασχίσαμε να πετύχουμε στη ρύθμιση του τραπεζικού συστήματος».

...εναντίον Βάιντμαν ...εναντίον Βάιντμαν Το «γεράκι» της ΕΚΤ ισχυρίστηκε πως όσο πιο πολύ αυξάνεται ο ισολογισμός της τόσο αυξάνει ο κίνδυνος να πληρώσουμε χρυσούς τους τίτλους που θα αγοράσει η ΕΚΤ και τόνισε πως η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να βάλει φρένο στη χαμηλή ανάπτυξη, η οποία έχει τις ρίζες της «στα διαρθρωτικά εμπόδια που βάζουν φράγμα στην ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία».

Αναγνώρισε τις προσπάθειες χωρών (ευελιξία στην αγορά εργασίας και ανταγωνισμός αγαθών και υπηρεσιών) όπως η Ελλάδα, που έχει ανέβει 37 θέσεις στην έκθεση «Doing Business» του ΟΟΣΑ (αλλά παραμένει ακόμα στην 72η). Επικαλούμενος έρευνα οικονομολόγων του ΟΟΣΑ από το 2011 (Bouis, R & R, Duval), ισχυρίστηκε πως υπάρχει κι άλλος χώρος για μεταρρυθμίσεις σε αγορά εργασίας, παραγωγή και συντάξεις που μπορούν να αποφέρουν αύξηση κατά 11% του κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ευρωζώνη έπειτα από δέκα χρόνια, φέρνοντας αντιπαράδειγμα την αντίστοιχη πρόβλεψη για τις ΗΠΑ με αύξηση μόλις 5%.

Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις σώζουν είναι το γενικό συμπέρασμα, που εξειδικεύεται στο νέο μάντρα του Βερολίνου για την ψηφιακή οικονομία. Ο Βάιντμαν μίλησε για την ανάγκη η κοινή αγορά να εισέλθη στην ψηφιακή εποχή, υποστηρίζοντας πως ο κατακερματισμός σήμερα, όσον αφορά το ρυθμιστικό πλαίσιο για πνευματικά δικαιώματα και προστασία δεδομένων, κρατά πίσω την Ευρώπη. Μια εναρμονισμένη και ρυθμισμένη ψηφιακή αγορά θα φέρει και ανάπτυξη και θέσεις εργασίας, όπως θα γίνει και με την επίτευξη της διατλαντικής συμφωνίας εμπορίου, εξήγησε και αναρωτήθηκε «πώς οι δημόσιες επενδύσεις μπαίνουν στην εξίσωση;».

Κάπου εκεί ο Βάιντμαν φόρεσε την τευτονική στολή του και ξεσπάθωσε: «Διάφοροι σχολιαστές έχουν ζητήσει από χώρες της Ευρωζώνης με δημοσιονομικό περιθώριο να αρπάξουν την ευκαιρία των χαμηλών επιτοκίων και να αυξήσουν τις επενδύσεις. Ο Ολιβιέ Μπλανσάρ, του ΔΝΤ, υποστήριξε πως αυτό θα βοηθούσε την περιφέρεια της Ευρωζώνης». Εχοντας για άλλη μια φορά βάλει απέναντι το ΔΝΤ, έδωσε πληρωμένη απάντηση στον Κερέ, εξηγώντας πως -ούτως ή άλλως- το μερίδιο των εισαγωγών της Γερμανίας από την ευρωπεριφέρεια είναι χαμηλό και άρα «η ώθηση στις χώρες της περιφέρειας από μία αύξηση των δημόσιων δαπανών της Γερμανίας θα είναι αμελητέα».

Ούτε για τη Γερμανία «του χρέους των 2 τρισ. ευρώ και των δημογραφικών προκλήσεων» είναι ευκαιρία τα χαμηλά επιτόκια. Αντίθετα, υπ' αυτές τις συνθήκες, ο ισοσκελισμένος προϋπολογισμός «είναι ιδανική επιλογή για τη χώρα». Δεν χρειάζονται, επομένως, επενδύσεις τροφοδοτούμενες με χρέη.

Αυτό που χρειάζεται είναι διαρθρωτική μετατόπιση των κρατικών δαπανών από την κατανάλωση σε επενδύσεις «κατά περίπτωση» που αξίζουν τα λεφτά τους, χωρίς αύξηση των φορολογικών βαρών. Αφού τα είπε όλα αυτά, ο Βάιντμαν έκανε μια αναδρομή στα δημοσιονομικά προβλήματα που απορρέουν από την αρχιτεκτονική του ευρώ και τη μη-συμμόρφωση στους κανόνες, για να καταλήξει στο διά ταύτα.

Οι κανόνες είναι η πρώτη γραμμή άμυνας και πρέπει να εφαρμόζονται για να ικανοποιούν το σκοπό τους. Το πρόσφατο ντιμπέιτ με Γαλλία και Ιταλία είναι ανησυχητικό και υπογραμμίζει την ανάγκη να στηριχθούν με πειθαρχία λειτουργικής αγοράς. Τα υγιή δημοσιονομικά επιτυγχάνονται «μόνο αν αποκατασταθεί η ισορροπία μεταξύ ευθύνης και ελέγχου». Και πριν καταλάβει κανείς τι θέλει να πει ο ποιητής, εξήγησε πως «ένας τρόπος είναι διαμέσου μιας αυθεντικής δημοσιονομικής ένωσης».

Ο κοινός έλεγχος πάνω στο κοινό χρέος απαιτεί ένα «κβαντικό άλμα» όσον αφορά την εκχώρηση κυριαρχίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, «που τόσο οι εκλογείς όσο και οι κυβερνήσεις είναι απρόθυμες να αναλάβουν». Η δημοσιονομική ένωση προϋποθέτει ενδυνάμωση της συνθήκης του Μάαστριχτ «που βασίζεται στην αρχή της ατομικής ευθύνης», η οποία «απαιτεί από κράτη, τράπεζες και επενδυτές να αναλαμβάνουν το βάρος των αποφάσεών τους».

Αυτόματη παράταση

Ως εκ τούτου, η αναδιάρθρωση χρέους θα πρέπει να γίνεται χωρίς «να κατεδαφίζεται ολόκληρο το σύστημα». Γι' αυτό το λόγο, όπως είπε, η Bundesbank πριν από τρία χρόνια πρότεινε την αυτόματη παράταση κατά τρία χρόνια της λήξης των ομολόγων κρατών που ζητούν βοήθεια, ώστε να διαπιστωθεί αν πρόκειται για «προσωρινή έλλειψη ρευστότητας ή αφερεγγυότητα».

Επιπλέον, τα κρατικά ομόλογα πρέπει να συμπεριληφθούν στο καθεστώς μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων, ώστε να περιορίζεται η έκθεση της τράπεζας σε έναν αντισυμβαλλόμενο, μιας και πολλές τράπεζες επιλέγουν να αγοράζουν κρατικά ομόλογα της χώρας προέλευσής τους, δημιουργώντας συνθήκες συστημικού κινδύνου σε περίπτωση στάσης πληρωμών. Κάτι τέτοιο θα έκανε τις τράπεζες πιο προσεκτικές και «θα ευθυγράμμιζε τα spreads με τους υποκείμενους κινδύνους, στέλνοντας μήνυμα πειθαρχίας στα κράτη», ενώ σε περίπτωση ανακεφαλαιοποίησης λόγω έκθεσης σε κρατικούς τίτλους, θα χρειάζονταν λιγότερα κεφάλαια.

Κλείνοντας την εικοσάλεπτη σαν αιωνιότητα ομιλία του, ο Γενς Βάιντμαν χαρακτήρισε τη Λετονία «φωτεινό παράδειγμα», που θυμίζει «τις συλλογικές προσπάθειες 750 ετών και πλέον ετών, ένας πολικός αστέρας για τις συλλογικές προσπάθειες του σήμερα». Αν μη τι άλλο, μας υπενθύμισε πως τα προβλήματα της Ευρώπης ήταν (και θα παραμείνουν) αιώνια.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Με λέξεις-κλειδιά
Ευρωζώνη
Ευρωπαϊκή Ένωση
Οικονομική κρίση
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ)
Γερμανία