Έντυπη Έκδοση

Γλυκές οι Σφίγγες σαν τις Καρυάτιδες

Οι Σφίγγες προστάτευαν ιερά και ταφικά μνημεία

Δύο γλυκύτατες κόρες φαίνεται πως ήταν οι Σφίγγες που παραστέκονται στην πρόσοψη του τάφου της Αμφίπολης. Το ακέραιο κεφάλι, με τις υπέροχες μπούκλες που πέφτουν με χάρη στον αριστερό ώμο της μιας από αυτές, βρέθηκε χθες το μεσημέρι κάτω από το κατώφλι, στην είσοδο του τρίτου θαλάμου, δηλαδή αμέσως μετά το ψηφιδωτό με την παράσταση της Αρπαγής της Περσεφόνης.

Το κεφάλι αποδίδεται στον κορμό της ανατολικής Σφίγγας, όπου ήταν ένθετο. Η μορφή μοιάζει εκπληκτικά με τις Καρυάτιδες του πρώτου θαλάμου. Η κόμμωσή τους είναι πανομοιότυπη. Το κεφάλι δείχνει να στρέφεται προς την είσοδο του τάφου και φέρει πόλο (καπέλο), όπως και στις Καρυάτιδες. Κάτω από το λαιμό σώζεται ακέραιη η διατομή έδρασης του μαρμάρινου κεφαλιού στο σημείο όπου «κουμπώνει» στον κορμό της Σφίγγας. Πάνω στα μαλλιά υπάρχουν ίχνη κόκκινου χρώματος, όπως κόκκινα είναι και τα μαλλιά της Περσεφόνης στο ψηφιδωτό δάπεδο. Μια λεπτή ταινία φαίνεται να τα συγκρατεί. «Πρόκειται για γλυπτό εξαιρετικής τέχνης», σύμφωνα με τους ανασκαφείς που εντόπισαν κι άλλα θραύσματα από τα φτερά των Σφιγγών που ήταν επίσης ένθετα.

Το γεγονός ότι το κεφάλι της Σφίγγας δεν βρέθηκε κάπου έξω από το ταφικό οικοδόμημα, όπως πέρυσι τα φτερά, αλλά μέσα στον τρίτο θάλαμο που ενδεχομένως να είναι και ο νεκρικός, αποδεικνύει περίτρανα την αρχική εκτίμηση πολλών αρχαιολόγων πως ο τάφος δεν είναι απλώς συλημένος, αλλά άγρια βανδαλισμένος, αν κρίνουμε και από την εικόνα του δαπέδου το οποίο έχει κυριολεκτικά ξεθεμελιωθεί κάτω από το κατώφλι της μαρμάρινης πόρτας. Επίσης τώρα φαίνεται πως δεν υπάρχει ράμπα ή σκάλα, όπως αρχικά υπέθεταν οι ανασκαφείς. Η χθεσινή επίσημη ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού κάνει λόγο για καθίζηση. Και συγκεκριμένα αναφέρει «στην ανατολική πλευρά της τομής που έγινε το δάπεδο φαίνεται ότι έχει υποστεί καθίζηση, ενώ δυτικότερα το δάπεδο είναι κατεστραμμένο και οι λίθοι του πεσμένοι στο εσωτερικό της τομής». Πρόκειται για χοντρούς τεράστιους λίθους που έχουν ξηλωθεί από τη θέση τους, κάτι που μόνο ανθρώπινο χέρι μπορεί να έχει κάνει, ψάχνοντας πιθανόν για θαμμένους θησαυρούς.

Η αποχωμάτωση στον τρίτο θάλαμο (4,5x6μ.) έχει ήδη κατεβεί στα 5,20 μ. από την κορυφή του θόλου, αποκαλύπτοντας μέχρι στιγμής τοίχους μαρμάρινους πανομοιότυπους με αυτούς του περιβόλου. Συνεπώς, δεν μπορεί κανείς να περιμένει τοιχογραφία ή άλλο διάκοσμο. Κατά τη δοκιμαστική τομή (2x2μ.) που έγινε στην είσοδο του τέταρτου χώρου, και σε βάθος 0,45 μ. αποκαλύφθηκαν και δύο μεγάλα τμήματα από το δυτικό θυρόφυλλο της μαρμάρινης πόρτας. Το ένα έχει διαστάσεις 0,89x1,49x0,15 και το άλλο 0,89x1,30x0,15. Είναι πλέον βέβαιο ότι θα βρεθούν όλα τα κομμάτια της πόρτας και κάποτε θα μπορέσει να αποκαταστασθεί.

Η ανασκαφή σε εκείνο το σημείο αποκάλυψε και το βόρειο τμήμα του μαρμάρινου κατωφλίου, το οποίο έχει συνολικά μήκος 2,15 μ., πλάτος 1,6 μ. και πάχος 0,25 μ. «Φέρει κυρτές βαθύνσεις, για την ένθεση των μεταλλικών τροχιών που διευκολύνουν την κίνηση των μαρμάρινων θυροφύλλων», σημειώνουν οι αρχαιολόγοι. Στο σημείο αυτό, «όπως προκύπτει από την τομή υπήρχε δάπεδο από πωρόλιθους με λευκό επίχρισμα. Εκατέρωθεν του κατωφλίου εντοπίστηκαν, κατά χώραν, οι πωρόλιθοι του δαπέδου».

Αυτό σημαίνει πως δεν υπάρχει άλλο ψηφιδωτό δάπεδο σε αυτό το χώρο ούτε άλλη διακόσμηση. Εκεί ακριβώς και σε ελάχιστο βάθος, μόλις 0,15 μ. από την επιφάνεια του κατωφλίου, βρέθηκε το μαρμάρινο κεφάλι της μιας Σφίγγας που διαφέρει ως προς την έκφραση, είναι πιο γλυκιά, από τα συνήθως αυστηρά κεφάλια Σφιγγών, τα μέχρι στιγμής γνωστά αρχαϊκά (π.χ. του Κεραμεικού).

Η χθεσινή ανακοίνωση δεν μας παρέχει καμία πληροφορία σχετικά με το πού οδηγεί το άνοιγμα που υπάρχει χαμηλά στον τοίχο του τρίτου θαλάμου. Επίσης δεν φαίνεται να υπάρχει θύρωμα σε εκείνη τη μικρή είσοδο. Δεν μας αποκαλύπτουν οι ανασκαφείς, παρ' όλο που έχει αποχωματωθεί σε μεγάλο ύψος ο χώρος, αν βλέπουν έπιπλα, π.χ. ένα μαρμάρινο θρόνο, μια σαρκοφάγο, που να υποδηλώνει πως ο θάλαμος αυτός είναι και ο τελικός-νεκρικός. Το μόνο που μας λένε είναι ότι «τις επόμενες ημέρες έχει προγραμματιστεί η αφαίρεση πεσμένων πωρόλιθων από το εσωτερικό του τρίτου χώρου, καθώς και των τμημάτων της θύρας τα οποία περιγράψαμε. Συγχρόνως, θα ενισχυθούν οι υποστυλώσεις προκειμένου να συνεχιστεί η ανασκαφική έρευνα στην υπόλοιπη έκταση του τρίτου χώρου».

Κάτω από το κατώφλι της εισόδου προς τον τρίτο θάλαμο Κάτω από το κατώφλι της εισόδου προς τον τρίτο θάλαμο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Αρχαιολογία
Ευρήματα/Ανασκαφές/Ανακαλύψεις