Έντυπη Έκδοση

Ο Δημήτρης Αντωνίτσης και η έκθεσή του στο «Ιλεάνα Τούντα»

Τα βλάχικα τσανάκια και η ντιζαϊνάτη κολόνα

«Η Αθήνα εντάσσεται στην Ντοκουμέντα του Κάσελ, γίνεται, δηλαδή, frontstage διεθνών εικαστικών γεγονότων, κι εμείς συνεχίζουμε να τρωγόμαστε. Δεν πρόκειται όμως για την Ανω και την Κάτω Ποταμιά, που σφάζονται για το από πού θα περάσει ο δρόμος. Μας καλεί η διεθνής σκηνή και επικεντρώνει τη δημοσιότητα πάνω μας. Κι εμείς επιμένουμε να δείχνουμε τον επαρχιώτικο εαυτό μας: Δ.Σ. εναντίον Καφέτση! Το βρίσκω ανεπίτρεπτο!».

Ο Δημήτρης Αντωνίτσης, εμπνευστής του περίφημου διεθνούς εικαστικού Hydra School Project, έχει μείνει στην κυριολεξία εμβρόντητος από τις πρόσφατες αναταραχές στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και τις αντιπαραθέσεις που ήρθαν στο φως στην Καλών Τεχνών. Μολονότι, υπό μία έννοια, τις προοικονομεί στην έκθεσή του «Lost & Found - Soul Substitutes ΙΙ», που παρουσιάζεται στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα, κι αυτό παρ' ότι εστιάζει στην Ελλάδα της δεκαετίας του '60. Επιχειρεί να «διασκεδάσει το θυμικό μας» σχολιάζοντας στρατηγικές της εποχής, οι οποίες έχουν αποβεί «δραματουργικά μοιραίες για τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα».

Τα έργα του είναι «πειραγμένες» εκτυπώσεις φωτογραφικού αρχείου του ΕΟΤ σε ασημί ρετάλια δερμάτινων καθισμάτων υπερπολυτελών σπορ αυτοκινήτων. Σημαίνον και σημαινόμενο μπερδεύονται επί τούτου σε ένα αισθητικό ντεφορμάρισμα, όπου το λάιφ στάιλ είναι σημαντικότερο από την πολιτιστική κληρονομιά», προσθέτει ο εικαστικός. Ο Γιουλ Μπρίνερ εμφανίζεται κρεμασμένος απ' τα κάγκελα της εισόδου του Ηρωδείου - έτυχε να είναι κλειστό την ώρα της φωτογράφισης. Η δε Ελίζαμπεθ Τέιλορ συνδυάζει ένα ντιζάιν άνιμαλ πριντ καπέλο εποχής με κεντητή φούστα του ΕΟΜΜΕΧ! Ευτράπελα, που ο Αντωνίτσης θέλει να υπογραμμίσει, αντιπαραβάλλοντας στην άτσαλη προβολή της διεθνούς Ελλάδας το πιο πρόσφατο έργο του, «Stunned», (Ζαβλακωμένη, 2014), το οποίο επίσης εικονογραφεί τη δεκαετία του '60 έχοντας ήρωες τα θύματα του Δράκου του Σέιχ Σου.

Ως Ελληνας και ως καλλιτέχνης αναρωτιέται «τι πετάμε και τι κρατάμε» από τότε. Η απάντηση που δίνει, σε όλες τις παραλλαγές της, είναι σταθερά ειρωνική: «Κρατάω τα βλάχικα τσανάκια και τα κάνω ντιζαϊνάτη κολόνα. Η μνημειακή στήλη μου είναι φτιαγμένη από βλάχικες στάμνες, με άλλα λόγια». Υπάρχει και πολιτικό σχόλιο πίσω από τη στήλη αυτή, που συνομιλεί επίσης με τη μνημειακή στήλη του Μπρανκούζι στην πλατεία του Βουκουρεστίου (επιλογή λόγω της βλάχικης καταγωγής του καλλιτέχνη).

«Οι στάμνες αυτές, που ονομάζω «μνημείο της "Υποτίμησης (της παράδοσης) και του/της Λατρείας (του ντιζάιν)", συμβολίζουν το ότι κάποτε είχαμε μια πρωτογενή οικονομία που παρήγαγε ελαιόλαδο, κρασί, ελιές, τυρί. Τα αγγεία αυτά ήταν τα δοχεία φύλαξής τους. Μέσα σε όλο αυτό το συνονθύλευμα γκλαμουριάς, κρίσης και απόρριψης, ακόμα και σε εθνικό επίπεδο, το ερώτημα που επιμένει είναι ένα: "ποιοι είμαστε ως Ελληνες και τι θέλουμε να κάνουμε"».

Η έκθεσή του, χωρίς να υπάρχει, όταν προετοιμαζόταν, η παραμικρή υποψία για τη μελλοντική άφιξη της Αμάλ Κλούνεϊ, την προφητεύει και εκ των υστέρων την αποδομεί. Οι φωτογραφίες της με φόντο ελληνικές αρχαιότητες έκαναν το γύρο του κόσμου ξαναπιάνοντας το νήμα των τουριστικών ενσταντανέ του ΕΟΤ. «Το πρόβλημα δεν είναι η Αμάλ, αλλά ο ρόλος που παίζει ο Τύπος. Το παιχνίδι που έπαιξε με την Αμάλ θα το ξαναπαίξει» επισημαίνει.

«Το θέμα είναι ότι δεν υπάρχουν πια "από μηχανής θεοί". Γιατί η Αμάλ παρουσιάστηκε σα να κατέβηκε για να μας σώσει».

Δεν κρύβει ο Αντωνίτσης ότι όποτε ακούει το όνομα της Ελλάδας στο εξωτερικό «με τις σωστές πολιτικές κατευθύνσεις» είναι χαρούμενος. Και φέρνει το παράδειγμα του Ανταμ Σίμτζικ, ο οποίος «μας βάζει ως πόλη στο παιχνίδι δυνατά με την επόμενη Ντοκουμέντα του Κάσελ. Είναι μια εξαιρετικά θετική εξέλιξη, βασισμένη απόλυτα στα πολιτικά δεδομένα: είμαστε η μόνη χώρα που μπήκε σε πρόγραμμα του ΔΝΤ και την πάτησε τόσο πολύ», υποστηρίζει ο εικαστικός. Το θέμα-πρόκληση που θα τεθεί είναι «Learning from Greece». «Το ζητούμενο είναι, θα μπορέσουμε εμείς να είμαστε ξεκάθαροι στο τι μάθημα θα παραδώσουμε; Εχουμε ωριμάσει με την κρίση; Πλέον καλούμαστε να πάρουμε αποφάσεις και για το τι θέλουμε και για το τι είμαστε».

Παραμένει αισιόδοξος πρωτίστως γιατί «μας αγαπάνε οι Ευρωπαίοι και μας αναγνωρίζουν. Τώρα, το αν θέλουμε να είμαστε τα κακά ή τα χαζά παιδιά, είναι ζήτημα ευφυΐας και όχι στιλ. Δεν μπορούμε παρά να αισθανόμαστε μια ανάταση και με την Αμφίπολη και με το Κάσελ. Ας κοιτάξουμε επιτέλους μπροστά μας!».

* Η έκθεση συνοδεύεται από κατάλογο και αποτελεί τη συνέχεια του διαλόγου Αντωνίτση -Πανταζοπούλου, το πρώτο μέρος του οποίου (Lost & Found - Soul Substitute Ι) παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2014 στην Prime Time Gallery της Νέας Υόρκης. Διάρκεια έκθεσης: έως 15/11.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εκθέσεις
Εικαστικά