Έντυπη Έκδοση

Επιστημονική προσέγγιση στο έργο του Β. Τσιτσάνη

Το ρεμπέτικο κέρδισε την ευρύτερη αποδοχή του κοινού χάρη στις εκλεπτυσμένες μελωδίες του

Οι μεγάλοι και δημοφιλείς συνθέτες του λαϊκού πενταγράμμου δεν έχουν απασχολήσει ιδιαίτερα τον ακαδημαϊκό κόσμο και ο Βασίλης Τσιτσάνης, από τους κορυφαίους ανάμεσά τους, δεν αποτελεί εξαίρεση.

Να όμως που ο μουσικολόγος Νίκος Ορδουλίδης, αποφασισμένος να γεφυρώσει το χάσμα, έβαλε στόχο να προσεγγίσει επιστημονικά τη δισκογραφική διαδρομή του σπουδαίου αυτού δημιουργού, ξεκλειδώνοντας παράλληλα μια σειρά από ιστορικά, κοινωνικά και πολιτιστικά ζητήματα γύρω από την εξέλιξη του λαϊκού μουσικού πολιτισμού μας. Καρπός αυτής της φιλοδοξίας είναι το βιβλίο του «Η δισκογραφική καριέρα του Βασίλη Τσιτσάνη 1936-1983» (εκδ. Ιανός) που ξεπροβοδίζεται απόψε στο βιβλιοπωλείο της Σταδίου συνοδεία ζωντανού μουσικού προγράμματος από τη Γιώτα Νέγκα, τον Βασίλη Κορακάκη (μπουζούκι), τον Δημήτρη Μυστακίδη (κιθάρα) και τον ίδιο το συγγραφέα (πιάνο).

Απόφοιτος του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, όπου ειδικεύτηκε στη βυζαντινή μουσική, με μεταπτυχιακές σπουδές στο κλασικό τραγούδι στο βρετανικό πανεπιστήμιο Leeds, όπου εκπόνησε και το διδακτορικό του στη λαϊκή μουσικολογία, καθηγητής πιάνου σήμερα στο τμήμα λαϊκής και παραδοσιακής μουσικής του ΤΕΙ Ηπείρου και με τέσσερις δίσκους στο ενεργητικό του ως συνθέτης, ο Νίκος Ορδουλίδης παραθέτει στο βιβλίο του ένα πολύτιμο εργαλείο, μια αναλυτική και συστηματικά οργανωμένη δισκογραφία του Τσιτσάνη, και στη συνέχεια, καθώς αναλύει την τεχνοτροπία του συνθέτη, εντοπίζει τις αλλαγές στη δομή των τραγουδιών, στα όργανα, στο ηχόχρωμα, στο ρυθμό και στην αρμονία που συντελέστηκαν στο μεσοδιάστημα, κι ανοίγει ορίζοντες για περισσότερες ανάλογες διατριβές στο μέλλον.

Ως γνωστόν, όπως και άλλοι συνθέτες πριν και μετά από αυτόν, ο Τσιτσάνης βάσισε το συνθετικό του ύφος πάνω στα παραδοσιακά ρεμπέτικα πρότυπα. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Ορδουλίδης, «κατάφερε να βγάλει το ρεμπέτικο στιλ από τον υπόκοσμο και να το απευθύνει σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, κάνοντάς το λίγο-πολύ αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής ταυτότητας και κουλτούρας». Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που παρατηρεί ο συγγραφέας μελετώντας αναδρομικά τη δισκογραφία του Τσιτσάνη σχετίζεται με τη θεματική των τραγουδιών: αν οι ρεμπέτες στιχουργοί αντλούσαν το βασικό τους υλικό από το λεξιλόγιο της φυλακής, του εγκλήματος, των ναρκωτικών, του περιθωρίου, εκείνος πριμοδότησε με τους στίχους του το πάθος του έρωτα. Κάτι άλλο που οφείλουμε να πιστώσουμε στον Τσιτσάνη είναι ότι, ως δεξιοτέχνης του συγκεκριμένου οργάνου, επαναπροσδιόρισε το ρόλο του μπουζουκιού κι ότι χάρη στις πιο σύνθετες, πιο εκλεπτυσμένες μελωδίες των τραγουδιών του οδήγησε το ρεμπέτικο προς τον εκδυτικισμό και την ευρύτερη αποδοχή του, εντός κι εκτός συνόρων.

«Είναι ίσως η πρώτη φορά που αναλύονται σε ακαδημαϊκό επίπεδο τεράστια κεφάλαια του λαϊκού τραγουδιού, όπως οι δρόμοι και οι ρυθμοί, ακόμη και οι τεχνολογίες της ηχογράφησης», σημειώνει ο Γιώργος Νταλάρας προλογίζοντας το βιβλίο του Ορδουλίδη και συμμεριζόμενος απόλυτα την αγωνία του συγγραφέα για τη διαχρονική αδιαφορία της πολιτείας να ενθαρρύνει και να στηρίξει τη λαϊκή μουσικολογική παιδεία και έρευνα. Πέρα από το δημοφιλή τραγουδιστή, ομιλητές στην αποψινή εκδήλωση θα είναι οι μουσικολόγοι Γιώργος Κοκκώνης, Χάρης Σαρρής και Basma Zerouali, ο εκδότης των μουσικών έργων του Τσιτσάνη Σωτήρης Λουκουρόπουλος και ο μουσικός παραγωγός Γιώργος Τσάμπρας.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Πρόσωπα
Βιβλίο
Μουσική
Αφιέρωμα
Παρουσίαση βιβλίου