Έντυπη Έκδοση

Αρχαιολογία βουτηγμένη στη λάσπη αλλά και στον πάγο

Η αχανής Ρωσία διαθέτει και πραγματική αρχαιολογία, στην οποία αξίζει να αναφερθούμε

Οταν λέμε «κυβερνητική ανασκαφή με προκαθορισμένο αποτέλεσμα», ποια λέξη μάς έρχεται στο μυαλό; Οποιος πει «Αμφίπολη», επιεικώς ένα τεσσάρι και αύριο με τον κηδεμόνα του! Η σωστή απάντηση είναι «Πούτιν».

 Ο πρώτος διδάξας, ο πρόεδρος-Ιντιάνα Τζόουνς, που βούτηξε στην Αζοφική Θάλασσα και μέσα σε μισή ώρα είχε βγάλει πεντέξι αρχαιοελληνικούς αμφορείς άψογα καθαρισμένους, χωρίς ούτ' ένα φύκι ή μια πεταλίδα επάνω τους. Ενα χρόνο μετά, παραδέχτηκε ο ίδιος τη μούφα και μάλλον θα «απέσυρε» τους συμβούλους που είχαν την ιδέα.

Η αχανής Ρωσία όμως διαθέτει και πραγματική αρχαιολογία. Στα μέσα Οκτωβρίου είδαν το φως στον διεθνή Τύπο μερικά ευρήματα στα οποία αξίζει να αναφερθούμε. Πρώτα η μελέτη με μαγνητική τομογραφία της «Πριγκίπισσας του Ουκόκ», της καλοδιατηρημένης μούμιας του περίπου 500 π.Χ., που είχε βρεθεί το 1993 στα παγωμένα βουνά Αλτάι της Σιβηρίας. Διαπιστώθηκε ότι έπασχε από καρκίνο του μαστού με μεταστάσεις στους λεμφαδένες, ενώ μελετήθηκαν και τα περίπλοκα τελετουργικά τατουάζ της. Με άλλες μεθόδους βρέθηκε ότι, για να ανακουφίζεται από τους πόνους, έκανε χρήση οπίου και κάνναβης, που πρέπει να αλλοίωναν τη συμπεριφορά της, προκαλώντας δέος στους δεισιδαίμονες συμπατριώτες της, από τη μογγολική φυλή που ανέπτυξε τον πολιτισμό «Παζίρικ» στη Σιβηρία του 6ου-3ου αιώνα π.Χ.

Ερχόμαστε στη ρωσική τούντρα, λίγο νότια από την Αγία Πετρούπολη, στο Νόβγκοροντ (=Νεάπολη), το οποίο οι Ρώσοι χαρακτηρίζουν σαν τη δική τους Πομπηία. Λίγο υπερβολικό, αλλά σίγουρα αποτελεί ένα από τα «φιλέτα» για τους μεσαιωνικούς αρχαιολόγους. Στη Σιβηρία είδαμε ότι η πριγκίπισσα διατηρήθηκε χάρη στον αιώνιο πάγο, το «πέρμαφροστ». Στο Νόβγκοροντ ο σύμμαχος των αρχαιολόγων είναι η παχιά λάσπη από τις προσχώσεις του ποταμού Βολχόβ.

Από την ίδρυση της πόλης, το 859 μ.Χ., ήταν πολύ συνηθισμένη η φλούδα της σημύδας για χρήση όπως οι πάπυροι και οι περγαμηνές στη Μεσόγειο. Το ξύλο διατηρείται πολύ καλά μέσα στο κρύο νερό, δηλαδή ακριβώς στις συνθήκες της περιοχής του Νόβγκοροντ. Εχουν λοιπόν ανασυρθεί μέχρι στιγμής από τη λασπουριά περισσότερες από χίλιες επιγραφές, που δίνουν με απίθανες λεπτομέρειες τη ζωή στη μία από τις δύο παλαιορωσικές πρωτεύουσες (μαζί με το Κίεβο), πριν ο Ιβάν ο Τρομερός καθιερώσει ως πρωτεύουσα τη Μόσχα.

Ηαποκρυπτογράφηση των επιγραφών, στην παλαιορωσική γλώσσα και με τη γραφή του Νόβγκοροντ, πριν επιβληθεί εκεί το κυριλλικό αλφάβητο, κάνει την ανάγνωση να προχωρεί αργά. Πολλές αναφέρονται σε εμπόριο με τη Δύση, με τις γερμανικές χανσεατικές πόλεις, με το σημερινό Βέλγιο, ακόμη και με το Λονδίνο. Οι περισσότερες όμως είναι πολύ πιο καθημερινές: σχολικές ασκήσεις (τα πρώτα σχολεία ξεκίνησαν το 1030), παραγγελία από πατέρα σε γιο για ψώνια στην πόλη (πουκάμισο, χαλινάρια και ύφασμα για τις γυναίκες), «εξώδικα» της εποχής για εξόφληση χρεών, κατηγορίες για αδικήματα και, φυσικά, ερωτικά ραβασάκια και προτάσεις γάμου.

Δεν είναι, βέβαια, μόνο από τις επιγραφές σε φλούδα σημύδας η πηγή πληροφοριών. Υπάρχουν χιλιάδες κοσμήματα και νομίσματα με μονάδα συναλλαγής, για πρώτη φορά στην Ιστορία, το ρούβλι!

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Αρθρο