Έντυπη Έκδοση

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ

Ο ενεργειακός χάρτης υπό διαμόρφωση

Με την προσδοκία να καρπωθεί τα οφέλη που συνοδεύουν την αξιοποίηση των κυπριακών κοιτασμάτων φυσικού αερίου «Αφροδίτη» και «Οσαναγόρας», η Αγκυρα εξακολουθεί να κλιμακώνει την ένταση στην ανατολική Μεσόγειο, αψηφώντας τον κίνδυνο να έρθει εκ νέου σε αντιπαράθεση με το Ισραήλ και παραβλέποντας τις επιπλήξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρά την εκπεφρασμένη βούληση της τουρκικής κυβέρνησης να παραμείνει η χώρα σε τροχιά ένταξης στην Ε.Ε.

Την ίδια στιγμή, Ελλάδα, Κύπρος και Αίγυπτος προσβλέπουν στη μεταξύ τους στενότερη συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, γεγονός που έχει θορυβήσει ιδιαιτέρως την Αγκυρα, καθώς αναμένεται να επιφέρει ανακατατάξεις στις υφιστάμενες γεωπολιτικές ισορροπίες στην ανατολική Μεσόγειο.

Στο πλαίσιο αυτό, στις 9 Νοεμβρίου, αναμένεται να πραγματοποιηθεί στο Κάιρο η τριμερής συνάντηση κορυφής με τη συμμετοχή του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη, του πρωθυπουργού, Αντώνη Σαμαρά, και του προέδρου της Αιγύπτου, Αμπντούλ Φατάχ αλ-Σίσι, ενώ προηγουμένως έχει προγραμματιστεί τριμερής συνάντηση σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών στη Λευκωσία.

Την Κύπρο, εν τω μεταξύ, αναμένεται να επισκεφθεί νωρίτερα, στις 7 Νοεμβρίου ο πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, αλλά και ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Αβίγκντορ Λίμπερμαν.

Υπενθυμίζεται στο σημείο αυτό ότι το ζήτημα της οριοθέτησης των ελληνικών θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο χρονολογείται στο 2004, όταν τέθηκε για πρώτη φορά -με σημαντική καθυστέρηση και αφ' ότου είχε προηγηθεί η συμφωνία της Κύπρου με την Αίγυπτο- επισήμως προς το Κάιρο το θέμα έναρξης διαπραγματεύσεων για τη θέσπιση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Η έντονη αυτή κινητικότητα έχει ως αποτέλεσμα το ενδιαφέρον, τόσο της διεθνούς κοινότητας όσο και της επιχειρηματικής, να επικεντρώνεται στην περιοχή, καθώς ο ενεργειακός χάρτης βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση στην ανατολική Μεσόγειο, την ώρα μάλιστα που η κρίση στην Ουκρανία βρίσκεται σε εξέλιξη, με την Ευρώπη -και στο βάθος τις ΗΠΑ- να αναζητεί τρόπους για την αποδέσμευση της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας από τη Ρωσία και το ρωσικό φυσικό αέριο.

Η επιλογή της Αγκυρας, ωστόσο, να οξύνει την κατάσταση, αμφισβητώντας εμπράκτως το δικαίωμα της Λευκωσίας να προχωρήσει στη διενέργεια ερευνών για τον εντοπισμό κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας, φαίνεται πως στέκεται εμπόδιο στη φιλοδοξία της να αναδειχθεί σε ενεργειακό κόμβο στην ευρύτερη ζώνη της νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Και τούτο, διότι ακόμη δεν έχει καταστεί σαφές με ποιον τρόπο σκοπεύει το Ισραήλ να διοχετεύσει στην ευρωπαϊκή αγορά το φυσικό αέριο των κοιτασμάτων «Λεβιάθαν» και «Ταμάρ». Επί της παρούσης, προσανατολίζεται στην απορρόφηση των προσεχώς παραγόμενων ποσοτήτων φυσικού αερίου από τις γειτονικές ως προς αυτό χώρες, δηλαδή την Αίγυπτο και την Ιορδανία, αλλά και από τα Παλαιστινιακά εδάφη. Τον Ιούνιο του 2013, ελήφθη η απόφαση από την ισραηλινή κυβέρνηση της διάθεσης προς εξαγωγή του 40% της παραγωγής, έκτοτε, όμως, το ενδεχόμενο της συμμετοχής της Κύπρου ή της Τουρκίας στη διαδικασία αυτή παραμένει ανοιχτό.

Ο ρόλος των ΗΠΑ

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, πάντως, αναφερόμενος στην κρίση στη Μέση Ανατολή, επεσήμανε ότι η κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού στην ανατολική Μεσόγειο, ο οποίος στόχο θα έχει την εξαγωγή στην Ευρώπη, μέσω της Ελλάδας, κατ' αρχάς του ισραηλινού φυσικού αερίου και ενδεχομένως στη συνέχεια των κυπριακών αποθεμάτων, θα αποβεί προς το συμφέρον όλων των άμεσα και έμμεσα εμπλεκόμενων πλευρών, δηλαδή και του Ισραήλ, και της Κύπρου, και της Τουρκίας, και της Ελλάδας, καθώς θα επιτρέψει στην Αθήνα και στην Αγκυρα να μειώσουν την εξάρτησή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Η υλοποίηση, εντούτοις, ενός έργου αυτών των διαστάσεων απαιτεί επενδύσεις, τις οποίες αυτή την περίοδο είναι δύσκολο κανείς να εξασφαλίσει.

Το φυσικό αέριο πάντως εξακολουθεί να αποτελεί «όπλο» κατά την άποψη πολλών για τη «μετάλλαξη» του χάρτη στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και τη δημιουργία ενός «ενιαίου ενεργειακού χώρου» στη βάση της αρχής της «ανταπόδοσης» και του «αμοιβαίου οφέλους».

Την άποψη, άλλωστε, ότι οι πλουτοπαραγωγικές πηγές της Κυπριακής Δημοκρατίας θα πρέπει να επιμεριστούν «ακριβοδίκαια» ανάμεσα στην ελληνοκυπριακή και την τουρκοκυπριακή κοινότητα, έχει κατ' επανάληψη εκφράσει δημοσίως η Ουάσιγκτον, υποστηρίζοντας παράλληλα το δικαίωμα της Λευκωσίας να ολοκληρώσει το πρόγραμμα των διερευνητικών γεωτρήσεων, με τη συμμετοχή των ενεργειακών ομίλων ΕΝΙ και Kogas, το οποίο έχει εξαγγείλει.

Σε αυτό το σημείο, με φόντο την ολοκλήρωση της διαπραγματευτικής διαδικασίας για την επίλυση του Κυπριακού ζητήματος, στάθηκε και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την Παρασκευή, το οποίο επεσήμανε ότι η ένταση των τελευταίων ημερών στην ανατολική Μεσόγειο προκαλεί έντονη ανησυχία, καλώντας την Τουρκία να επιδείξει αυτοσυγκράτηση και να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου επί των χωρικών της υδάτων.

Η προκλητική στάση ωστόσο της Αγκυρας φαίνεται πως είναι πλήρως «εναρμονισμένη» με το κλίμα που επιχειρεί να διαμορφώσει στην περιοχή η Τουρκία.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Με λέξεις-κλειδιά
Καύσιμα/Ενέργεια
ΑΟΖ
Γεωλογία
Κύπρος
Γεωτρήσεις
Εξωτερική πολιτική
Ευρωπαϊκή Ένωση
Τουρκία
Διπλωματία και διμερείς σχέσεις
Ειδικές Οικονομικές Ζώνες (ΕΟΖ)
Κύριο θέμα
Κρίση στην Κύπρο: επικίνδυνος κλοιός