Έντυπη Έκδοση

Η γερμανική στρατηγική

Οι αριθμοί εντυπωσιάζουν εξαρχής κι αναντίρρητα: η Γερμανία, η χώρα «μοντέλο» για τη σημερινή κυρίαρχη ευρωπαϊκή πολιτική, η Γερμανία των πετυχημένων Μέρκελ και Σόιμπλε, κινδυνεύει να μπει σε περίοδο ύφεσης. Εχοντας το 28,5% του πλούτου της Ευρωζώνης, το οποιοδήποτε γεγονός οπισθοδρόμησης της ανάπτυξης θα μεταφερόταν σ' ένα είδος καινούργιας ύφεσης της Ευρωζώνης, η οποία και θα ήταν η τρίτη μέσα σε πέντε χρόνια.

 Ακόμη κι αν οι ειδικοί λένε ότι το διαφαινόμενο πρόβλημα είναι μόνο τεχνικό και μπορεί να λυθεί γρήγορα, εν τούτοις, για τη Γηραιά Ηπειρο, η οποία μόλις κι έχει αρχίσει να επουλώνει τα τραύματα της οικονομικής κρίσης του 2009 κι ακόμη έχει σημάδια από την κρίση του χρέους του 2011, θα ήταν ένα ισχυρό χτύπημα, απρόσμενο και δύσκολο να θεραπευτεί άμεσα και γρήγορα. Τι λένε, λοιπόν, οι αριθμοί; Η γερμανική «αμαξοστοιχία» από το καλοκαίρι κι ώς σήμερα υφίσταται μία ανήσυχη πτώση της βιομηχανικής της παραγωγής, μείωση κι οπισθοχώρηση της ζήτησης και exportation, ενώ η αριθμητική αρνητικότητα του Αυγούστου του 2014 είναι ανάλογη μ' εκείνη του Φεβρουαρίου του 2009, όταν η παγκόσμια οικονομική κρίση καταπλάκωσε την Ευρώπη. Και ποια είναι η αιτία αυτής της κατάστασης; Είναι η μείωση της γενικής παγκοσμιοποιημένης οικονομίας λόγω της μείωσης αγοράς, από δύο κορυφαίους αγοραστές, την Κίνα και τη Ρωσία, που συμβάλλουν καθοριστικά στη διεθνή σημερινή οικονομία.

Οι δύο αυτοί οικονομικοί γίγαντες αγοράζουν λιγότερα προϊόντα γερμανικής προέλευσης. Το γεγονός αυτό σκορπίζει μια σιωπηλή συγκρατημένη ανησυχία των ισχυρών της οικονομίας γύρω από την πορεία της Ευρωζώνης. Διότι αν η Γερμανία κοντοστέκεται, τότε είναι βέβαιο ότι ούτε η Γαλλία ούτε η Ιταλία, οι άλλες δύο κορυφαίες οικονομικά ευρωπαϊκές χώρες, θα μπορέσουν να πρωταγωνιστήσουν, για να θεραπευτεί η οικονομική κρίση. Βέβαια σ' επίπεδο φιλοσοφίας, ή αν θέλετε νοοτροπίας, η Γερμανία έχει ένα μεγάλο σύμμαχο: τον εαυτό της. Είναι η μόνη χώρα που έγκαιρα κατάλαβε ότι η νέα μορφή δυναμικής και δημιουργικών εξαγωγών περνά από την καινοτομία. Αλλάζοντας τα παγκόσμια οικονομικά δεδομένα των αγορών με την παγκοσμιοποίηση, πράγμα που σημαίνει πρακτικά ότι δεν έχει πια η Ευρώπη το μονοπώλιο πώλησης κάποιων «δικών» της προϊόντων προς χώρες που 'ναι αναπτυσσόμενες (γιατί αυτές τ' αυτοπαράγουν σήμερα), η Γερμανία επένδυσε πιο γρήγορα απ' όλους στην καινοτομία, έτσι ώστε τα νέα, καινοτομικά της προϊόντα (κυρίως σύγχρονη τεχνολογία) να γίνουν απαραίτητα και περιζήτητα παγκοσμίως. Κι αυτό θα ξανακάνει τώρα. Οι δομές της κοινωνίας της είναι έτοιμες από καιρό για τέτοιου είδους καταστάσεις που χρειάζονται γρήγορες επιδιορθωτικές κινήσεις. Ομως και πάλι, έστω και για λίγο η μείωση της γερμανικής παραγωγικής ταχύτητας που μεταφράζεται σε μικρο-ύφεση, ανησυχεί την Ευρώπη και τις αγορές. Στο πλαίσιο αυτό πολλοί και κυρίως οι «αριστερόστροφες» ευρωπαϊκές δυνάμεις (μεταξύ των οποίων κι η δική μας αξιωματική αντιπολίτευση) θα χαρούν διακριτικά γιατί θα πιστέψουν ότι επιτέλους (!!!), η τραυματισμένη Γερμανία θα γίνει πιο «συμπαθητική» προς τους άλλους εταίρους της Ευρώπης. Η άποψή μου είναι πως θα κάνουν μεγάλο λάθος να δουν έτσι τα πράγματα. Θα 'ναι τραγικό στρατηγικό λάθος να δουν αυτή τη μικρο-ύφεση των Γερμανών ως αδυναμία της φιλοσοφίας τους κι ως το σημείο-κλειδί, για να δικαιωθούν, αυτοί ως «αριστεροί ιερείς» του οικονομικού δικαίου, και να καταδικαστούν «οι δεξιοί»-φιλελεύθεροι της παγκοσμοιοποιημένης οικονομίας.

Θα πρόκειται (κι ήδη το κάνουν με τις αναλύσεις τους) για σοβαρό στρατηγικό αναλυτικό λάθος. Αυτή η μαρξίζουσα «ταξική» διάγνωση δεν ισχύει στη σταθεροποιημένη σήμερα οικονομία. Η Γερμανία ίσως ξοδευτεί λίγο παραπάνω για επενδύσεις, όμως θα εκσυγχρονίσει και θα προσαρμόσει πολύ γρήγορα στις παγκόσμιες ανάγκες τις υποδομές της. Κι ακόμη να το θυμηθείτε: δεν πρόκειται η Γερμανία να εγκαταλείψει το δόγμα της για ισορροπία του κρατικού προϋπολογισμού. Το 2015 με ύφεση ή όχι ο στόχος για «μηδέν έλλειμμα» παραμένει αμετακίνητος. Δεν είναι ο ουκρανικός πόλεμος, ή τα προβλήματα των χωρών του Νότου, που θ' αναγκάσουν το Βερολίνο ν' αλλάξει στρατηγική. Ακόμη κι αν δείξει κάποια οικονομική κατανόηση στο γαλλικό ή ιταλικό προϋπολογισμό, ακόμη κι αν ανεχτεί δυσκολίες σ' Ελλάδα ή Πορτογαλία, ακόμη και τότε, η Γερμανία θ' απαιτήσει τη συνέχεια των μεταρρυθμίσεων στις ευρωπαϊκές χώρες. Κι αυτό γιατί βλέπει ότι μέσα από αυτές θα τονιστεί η καινοτομία, που είναι το νέο όπλο για να ξαναγίνει η Ευρώπη ανταγωνιστική στο διεθνές στερέωμα. Αν γίνει πιο ευλύγιστη η Γερμανία θα 'ναι προς όφελος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, όπου και θα μπορούσε να βοηθηθεί ο Μάριο Ντράγκι για να αγοράσει δημόσια χρέη κρατών κι έτσι να υποτιμήσει το ευρώ. Ομως σε κάθε περίπτωση, η γενική γραμμή της γερμανικής οικονομικής πολιτικής, το τοτέμ του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, θα παραμείνει αναλλοίωτη: η μείωση των ευρωπαϊκών χρεών ως μακροπρόθεσμη στρατηγική.

Καθηγητής πανεπιστημίου, εικαστικός, ποιητής. Σύμβουλος του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά σε θέματα πολιτισμού

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Η άποψή μου