Έντυπη Έκδοση

Ευρωπαϊκή σαλάτα

Η υπεράσπιση του Κομπάνι από τους Κούρδους απέναντι στους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους έχει αναδειχθεί σε μια από τις πιο ηρωικές αφηγήσεις μιας εποχής σε βαθιά πολιτική και οικονομική κρίση. Η πρώην οθωμανική πόλη εμφανίζεται στο χάρτη των αρχών του 20ού αιώνα, όταν Κούρδοι έφτασαν εκεί για να εργαστούν στην κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής που θα ένωνε το Βερολίνο με τη Βαγδάτη, παραμονές του Α' Π.Π. Την κατασκευή χρηματοδοτούσε η Deutsche Bank και εμπνευστής της ήταν ο Γκέοργκ φον Ζίμενς.

Το Κομπάνι ανήκει σήμερα στην πιο πολυπληθή επαρχία της Συρίας, όπου δεσπόζει το Χαλέπι, μεγαλύτερη πόλη της χώρας, που υπήρξε για αιώνες το τρίτο σπουδαιότερο αστικό κέντρο στη ρωμαϊκή και αργότερα οθωμανική επικράτεια, γνωστή με το όνομα Βέροια, που της έδωσαν οι επίγονοι του Μ. Αλεξάνδρου. Το Κομπάνι απέχει λίγα χιλιόμετρα από το μεγάλο αστικό κέντρο της Ούρφα, κουρδικό προπύργιο της κυβέρνησης Ερντογάν. Στην ελληνιστική εποχή και κατά το Μεσαίωνα η Ούρφα ήταν γνωστή ως Εδεσσα. Κατά έναν ειρωνικό τρόπο θα μπορούσε κανείς να πει πως η «μακεδονική σαλάτα» των αρχών του 20ού αιώνα -προγενέστερος γαστρονομικός όρος στη Γαλλία, που χρησιμοποιήθηκε για να περιγραφεί στο ευρωπαϊκό κοινό η κατάσταση των πληθυσμών στην Οθωμανική Μακεδονία της εποχής- στην αρχή του 21ου βρίσκει ένδοξο πεδίο εφαρμογής και σ' αυτή την πρώην οθωμανική επαρχία, όπου Αραβες, Τούρκοι, Κούρδοι και πλήθος εθνοτήτων συγκρούονται στο περιθώριο ενός ακήρυχτου παγκόσμιου πολέμου.

Την τελευταία φορά που Ελληνες ασχολήθηκαν με το κουρδικό ζήτημα, ο πιο σημαντικός Κούρδος ηγέτης βρέθηκε στις τουρκικές φυλακές. Τότε, η εμπλοκή στην υπόθεση Οτζαλάν εθνικιστικών κύκλων του ελλαδικού παρακράτους στιγμάτισε στα μάτια πολλών αριστερών το κουρδικό ζήτημα ως παράπλευρο αδιέξοδο της εθνοκεντρικής εκδοχής της Αριστεράς που διακρινόταν περισσότερο για τις αντιιμπεριαλιστικές παρά για τις αντικαπιταλιστικές της διαστάσεις. Για όσο περίπου κράτησε το όνειρο του ακριβού ευρώ, οι Κούρδοι πρόσφυγες στους δρόμους της Αθήνας χάθηκαν από το οπτικό πεδίο μιας μεγάλης μερίδας της διεθνιστικής Αριστεράς, που άρχιζε να αλληθωρίζει προς την Κεντροαριστερά των καλών τρόπων, αντικαθιστώντας το άβολον του αντικαπιταλιστικού αγώνα με τον οβολόν της νεοφιλελεύθερης εργαλειοποίησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως χιούμαν ράιτς κατά κάθε έννοιας «κοινωνικού» που εμπεριείχε την έννοια του «κράτους». Σήμερα, το Κομπάνι αποθεώνεται ως διέξοδος μιας Αριστεράς καλών προθέσεων που θέλει να είναι αντιιμπεριαλιστική, αντικαπιταλιστική, διεθνιστική και ταυτόχρονα να διαχειριστεί τοπικά τις μεταμορφώσεις του ιμπεριαλισμού, τους μετασχηματισμούς του κεφαλαίου και την αναδιάρθρωση των κοινωνικών προνομίων του αστικού/εθνικού κράτους.

Εξηγώντας τις ενδοπεριφερειακές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, ο Αχμέτ Νταβούτογλου ισχυρίζεται στο «Στρατηγικό Βάθος» πως «ο βασικότερος γεωγραφικός και αρχαιότερος μηχανισμός εξισορρόπησης της Μέσης Ανατολής πρέπει να αναζητείται στην ευαίσθητη ισορροπία μεταξύ Αιγύπτου, Τουρκίας και Ιράν (...) κεντρικό τρίγωνο στο οποίο τέμνονται (...) οι βασικές θαλάσσιες δίοδοι, το οποίο κατά τη σύγχρονη εποχή αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον εξαιτίας της θέσης που κατέχει το πετρέλαιο στις διεθνείς σχέσεις». Παρατηρώντας το τρίγωνο με κορυφές Κωνσταντινούπολη-Κάιρο-Τεχεράνη, το κέντρο βάρους πέφτει πάνω στο Χαλέπι και την ευρύτερη περιοχή. Το δημοκρατικό πείραμα των Κούρδων της Συρίας είναι πολύ σημαντικό για να μείνει στις καλές προθέσεις. Πόσο έτοιμη είναι η Αριστερά να το αναδείξει στην Ευρώπη, που κάθε φορά θέλει να λέγεται «των λαών», αλλά καταλήγει αντιπροσωπεία της Siemens;

a.giannikos@eleftherotypia.net

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Εν-στάσεις