Έντυπη Έκδοση

Η έκθεση του Γ. Γυπαράκη στην γκαλερί Ζουμπουλάκη είναι ένα εγκώμιο στη βραδύτητα

«Πρόσεχε, θα σε φάει ο πιο γρήγορος»

«Εχουμε χάσει οτιδήποτε πνευματικό μέσα στην πρόθεσή μας να δυτικοποιηθούμε και να εξευρωπαϊστούμε. Χάσαμε αυτό που είχε ήδη κατακτημένο η Ευρώπη: το Διαφωτισμό. Η Ευρώπη ήταν καλλιεργημένη περιοχή. Κάτι που σήμερα χάνει επειδή μαθηματικοποιείται και ζει μέσα στα νούμερα.

Και στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει χαθεί ο έντονος πνευματικός πυρήνας που συμμετείχε στη ζωή και στα κοινά. Κανένας δεν δίνει πλέον το λόγο στο πνεύμα. Και όταν το πνεύμα που υπάρχει είναι κατευθυνόμενο, είναι κομματικοποιημένο, είναι ευκαιριακό, δεν είναι πνεύμα. Ακόμα και την τέχνη ως νούμερα τη βλέπουμε», υποστηρίζει ο Γιώργος Γυπαράκης, ο οποίος δημιούργησε μια ζώνη αντίστασης στην ταχύτητα, ένα εγκώμιο στη βραδύτητα με τη νέα εγκατάστασή του «froglessness» που παρουσιάζεται στην γκαλερί Ζουμπουλάκη. Ενας δυσπρόφερτος νεολογισμός που σημαίνει «ακινητοποίηση» του ανήσυχου βάτραχου, ο οποίος ζει εντός μας και αποτελεί δάνειο από καθοδηγητικό κείμενο του βουδιστή μοναχού Thich Nhat Hanh, το οποίο αναφέρεται στο «κατόρθωμα της απραξίας, ως την απόλυτη Πράξη».

«Δεν είμαι κανένας γκουρού», αμύνεται ο Ελληνας εικαστικός και καθηγητής στην Αρχιτεκτονική Σχολή του ΕΜΠ.

«Ζω κι εγώ μέσα σε αυτή την τρέλα που έχει δόγμα "Αν δεν είσαι γρήγορος θα σε φάει ο γρηγορότερος". Αλλά σαφώς η συνειδητοποίηση αυτής της τρέλας είναι ένα βήμα σημαντικό», μας προκαταλαμβάνει, ενθαρρύνοντάς μας: «Βάλε μέσα σου την παύση προκειμένου να μπορείς να βλέπεις τι όμορφη είναι η στιγμή την ώρα που τη ζεις». Η νέα γλυπτική εγκατάστασή του, προσθέτει, διαπραγματεύεται την «εκδοχή ενός ταξιδιού χωρίς κίνηση προς έναν τόπο προσηλωμένο σε μια βραδεία αντιληπτικότητα που ενεργοποιείται από μηχανισμούς πνευματικής εκγύμνασης και αργόσχολες ρουτίνες, ανασύροντας το κέρδος και την απόλαυση που κρύβεται στην άσκοπη και ασήμαντη δραστηριότητα».

Γιώργος Γυπαράκης Γιώργος Γυπαράκης Και στο παρελθόν μέσω του έργου του (όπως στην έκθεση «Αγονη γραμμή / Non-profit line»), ο Γ. Γυπαράκης μάς πρότεινε «ασκήσεις πνευματικής εκγύμνασης» που μας εισαγάγουν σε μια ζώνη αντίστασης σε κάθε έννοια ταχύτητας.

Σύμφωνα με την ιδέα του froglessness, «αν τοποθετήσεις ένα βάτραχο στο κέντρο ενός πιάτου, έπειτα από λίγα δευτερόλεπτα θα πηδήσει έξω από αυτό. Αν επιχειρήσεις να τον βάλεις ξανά, θα πηδήσει και πάλι». Αντιστοίχως, προσθέτει ο Γ. Γυπαράκης, «προκειμένου να διαλογιστείς πρέπει πρώτα να έχεις μείνει στο κέντρο σου και να βρίσκεσαι στο τώρα. Να βιώνεις αυτό που έχεις την κάθε στιγμή, να δώσεις, με άλλα λόγια, χρόνο στη στιγμή».

Στην έκθεσή του βρίσκεσαι αντιμέτωπος διαρκώς με ένα σαρδόνιο χαμόγελο. Ενας βράχος ισορροπεί σε ένα πολύ λεπτό σημείο, συμβολίζοντας τον επί ξύλου κρεμάμενο άνθρωπο, ο οποίος με μια σπρωξιά μπορεί πέσει. Ενα ανθρωπάκι είναι κουλουριασμένο, σχεδόν εντοιχισμένο πάνω σε μια βαλίτσα. Υπάρχει διάχυτη στο «frogles-sness» η ιδέα της αναχώρησης και των διακοπών, καταρρίπτοντας τα κλισέ που τις συνοδεύουν. Ο Γυπαράκης μάλιστα εισηγείται μια εντελώς νέα σχέση μαζί τους: «Μιλάω για τη διακοπή στην καθημερινότητα, ενάντια στην επικρατούσα μνημειοποίηση των διακοπών, οι οποίες είναι 20 μέρες, τις οποίες περιμένω τις υπόλοιπες 345. Διότι μια τέτοια πρόσληψη των διακοπών νομιμοποιεί το βάσανο ολόκληρης της χρονιάς».

Τα έργα που αναφέρονται στις διακοπές είναι διαδραστικά. Καλούν το θεατή να μετάσχει, για παράδειγμα, στο ηχοτοπίο ενός «αντιπαραγωγικού» ψαρέματος. Ανάλογη είναι η διαδραστικότητα και στο έργο με τον ήχο των θαλασσινών βοτσάλων.

- Σε εποχές σφικτές κι ασφυκτικές σαν τη σημερινή δεν αποτελεί σχεδόν ακρότητα η πολυτελής προτροπή σας να ξαναδούμε το χρόνο και τη ζωή μέσα από τη συνθήκη της βραδύτητας;

«Νομίζω ο ζόφος στον οποίο βρεθήκαμε οφείλεται στην αντιμετώπιση που έχουμε στα πράγματα. Εχουμε χάσει το μέτρο, έχουν χαθεί οι αξίες που είναι προϋπόθεση για τον πολιτισμό και την ανάπτυξη. Δεν μπορεί οι αριθμοί να είναι απέναντι στον άνθρωπο. Ο πολιτισμός είναι για τον άνθρωπο. Η κρίση που βιώνουμε βασικά είναι αποτέλεσμα όλης αυτής της τρέλας. Κανένας δεν λέει "μην εργαστείς, μην αγαπάς τη δουλειά σου". Μιλάω για μια άμυνα που πρέπει να αναπτύξουμε πάνω στην υπολογισμένη ζωή. Το πρόβλημα είναι ότι μιλάμε για την πρόοδο σαν να είναι γεωμετρική και όχι πνευματική».

- Παρακολουθείτε το θρίλερ της Αμφίπολης;

«Ναι. Ζούμε άπειρα πράγματα, αλλά τα ζούμε τόσο αποσπασματικά σαν να τα ζούμε σε γρήγορη ταχύτητα. Αυτή τη στιγμή δυστυχώς το μόνο που μετράει είναι αυτό που πουλάει. Αρα αυτό που είναι πίσω από όλες τις ερωτήσεις για την Αμφίπολη είναι η προσπάθεια να εμπορευματοποιηθεί οτιδήποτε έχει αξία: ο πολιτισμός. Πουλάμε κι ό,τι δεν πουλιέται, όπως η ομορφιά, ο πολιτισμός και η τέχνη. Η ιστορία και το πνεύμα επίσης πωλούνται, έχουν γίνει ανταλλάξιμες αξίες. Χρειάζεται πάρα πολύς χρόνος. Αυτοί που μπορούν να σώσουν μια κατάσταση είναι η νέα γενιά ανθρώπων. Το ζητούμενο είναι πώς μπορεί να εκπαιδευτεί ώστε να επανασυνδεθεί με τις αξίες που έχουν χαθεί. Ενα κοριτσάκι στο έργο του Σεγκάλ στη Ρωμαϊκή Αγορά με ρώταγε "τι είναι πρόοδος;". Η ίδια πιστεύει ότι πρόοδος είναι να κάνει πράξη τα όνειρά της. Είμαστε χαμένοι αν μαθαίνεις αυτό το πράγμα σε ένα παιδί. Γιατί τότε είναι εντελώς ατομικό το όνειρό μου και η εξέλιξη δεν έχει καμία συνάρτηση με το δημόσιο. Ομως πάντα στην Ελλάδα το ζητούμενο ήταν πώς θα βολέψει κάποιος την οικογένειά του. Τσιφλίκια και οικογενειακές φατρίες ήμασταν πάντοτε».

* Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 15 Νοεμβρίου 2014.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εκθέσεις
Πρόσωπα
Συνεντεύξεις
Εικαστικά