Έντυπη Έκδοση

Βολονταρισμός και μνημεία (Ι)

Οσα διαφορετικά σενάρια ερμηνεύουν κατά πειστικό τρόπο την περίεργη, την ασυνή-θιστη κατά-σταση των ευρημάτων, όλα ευπρόσδεκτα, αφού κάνουμε υποθέσεις εργασίας

Ξεχασμένη λέξη ο «βολονταρισμός» ή «επιθυμιοκρατία», σημαίνει όχι μόνο να παίρνεις τις επιθυμίες σου για πραγματικότητα, αλλά και να θέλεις να επιβάλεις στους άλλους ότι όλα είναι έτσι όπως τους τα λες εσύ και όχι όπως τα βλέπουν ή τ' ακούν εκείνοι.

Για παράδειγμα, κλασική περίπτωση βολονταρισμού ήταν τα καθεστώτα του «Υπαρκτού», όπου όλα τα πλάνα καλύπτονταν και οι λαοί ευημερούσαν σε πλέρια δημοκρατία και ελευθερία. Βολονταρισμός είναι εκ πρώτης όψεως και ο νεοφιλελευθερισμός, όπου όταν κάποια αυθαίρετα καθορισμένα νούμερα είναι ΟΚ, τότε εξ ορισμού η αντίστοιχη χώρα πάει καλά, που απλώς σημαίνει ότι μπορεί να δανείζεται. Με δεύτερη ματιά βέβαια, όλα είναι εκ του πονηρού, γιατί οδηγούν σε πλήρη κυριαρχία των τραπεζών και κάθε λογής λαμογίων, υπερσυσσώρευση πλούτου από μέρους τους και ουσιαστική κατάργηση της δημοκρατίας, εν ονόματι της «σταθερότητας».

Ας δούμε όμως τον βολονταρισμό από τελείως άλλη πλευρά. Εχουμε έναν τάφο, μακεδονικό ή όπως αλλιώς μπορεί να χαρακτηρισθεί, που προκύπτει άδειος, πολλάκις λεηλατημένος, στερημένος ακόμη και από τα σιδερένια του μέρη, εν μέσω εμμονής ότι, ακριβώς για να αποφευχθεί η τυμβωρυχία, είχε σφραγιστεί με τοίχους και γεμιστεί με χώμα. Ομως, για να βρεθεί ο τάφος σήμερα σε τέτοια κατάσταση, θα πρέπει οι τυμβωρύχοι να ανήκαν εις το γένος ασπάλαξ (talpa), κοινώς τυφλοπόντικας, που είναι το ίδιο αδύνατον όσο και πρακτικά το να γεμίστηκε ο τάφος με χώμα ώς τέρμα επάνω στο θόλο. Ας κάνουμε λοιπόν μια προσπάθεια να ερμηνευθεί το τεχνικό μέρος, να αναπαρασταθεί η ιστορία του τάφου κατά τις δύο και κάτι χιλιετίες μετά την κατασκευή του. Οσα διαφορετικά σενάρια ερμηνεύουν κατά πειστικό τρόπο την περίεργη, την ασυνήθιστη κατάσταση των ευρημάτων, όλα ευπρόσδεκτα, αφού κάνουμε υποθέσεις εργασίας.

Η ανά τους αιώνες ιστορία του τάφου, όπως και όλης της Αμφίπολης, είναι συνδεδεμένη άμεσα με τον ποταμό Στρυμόνα και, έως το 1930, με την λίμνη Κερκινίτιδα. Ας αρχίσουμε όμως μετά το θάνατο του Αλεξάνδρου, το 323 π.Χ., αφού οι εκδοχές χρονολόγησης του τάφου που έχουν ακουστεί αρχίζουν από το 320 και φτάνουν στο 40 π.Χ.

Για τα αρχαία χρόνια έχουμε πάντα το δεδομένο ότι ο Στρυμόνας ήταν πλωτός. Η λίμνη ήταν ένα παρακλάδι του και σ' αυτήν είχε ελλιμενιστεί ο στόλος του Αλεξάνδρου πριν από την εκστρατεία, άρα είχε ένα βάθος λίγα μέτρα, τόσα όσο να μην προσαράζουν τα σχετικά ογκώδη πολεμικά πλοία της ύστατης κλασικής εποχής.

Κάποια -μέχρι στιγμής απροσδιόριστη- εποχή, κατασκευάζεται ο τάφος στη βάση του σημερινού λόφου Καστά. Η Κερκινίτιδα πρέπει σχεδόν να έβρεχε τα πόδια του λόφου, άρα και ο υδροφόρος ορίζοντας να βρισκόταν σε μικρό βάθος από τον τάφο, πράγμα που θα μας χρησιμεύσει παρακάτω. Ας επισημάνουμε ακόμη ένα χρήσιμο συμπέρασμα από τις παρατηρήσεις των ειδικών, ότι η πόρτα φαίνεται πως ανοιγόκλεισε επανειλημμένα, άρα ο τρίτος χώρος του τάφου σφραγίστηκε αρκετά αργότερα από την κατασκευή του. Αν ακολουθήσουμε τη σχετική θεωρία, ακριβώς τότε πρέπει να έγινε και το παραγέμισμα όλου του τάφου με άμμο.

Η ακμή του ρωμαϊκού κόσμου συνοδεύεται από μεγάλη παρακμή του ελλαδικού χώρου. Η τυμβωρυχία ήταν ήδη εξαιρετικά δεδομένη σε όλη τη Μεσόγειο και είχε γίνει ολόκληρη επιστήμη. Σχεδόν δεν υπήρχε τάφος, όσο τέλεια προστατευμένος κι αν ήταν, που να μην μπορούσε να λεηλατηθεί από τους εξπέρ του είδους. Ομως, στην Ελλάδα η ανέχεια αποτελούσε ένα παραπάνω κίνητρο.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Αρθρο