Έντυπη Έκδοση

«Aferim, Erdogan Efendim!»

Αρχομανής, φιλόδοξος, ναρκισσιστής, σουλτάνος αλλά και χαλίφης όπου εν έτει 2014 (ουσιαστικά πολύ πιο πριν) ονειρεύτηκε νεκρανάσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με τη βοήθεια του νυν πρωθυπουργού του και για μεγάλο διάστημα ΥΠ.ΕΞ. της κυβέρνησής του Αχμέτ Νταβούτογλου.

Ο Ερντογάν είναι ο πολιτικός που ξεκίνησε με λαμπρή καριέρα ως ποδοσφαιριστής ερασιτεχνικής ομάδας για να εκλεγεί κατόπιν δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, με πολλές επιτυχίες σε έργα υποδομής αλλά προπάντων με δραστικά μέτρα επίλυσης του οξύτατου προβλήματος της καθαριότητας αυτής της πόλης.

Είναι αυτός -αυτοπροσώπως- που πριν από λίγο καιρό ορκισθείς στο ύπατο αξίωμα μιας χώρας: πρόεδρος της Τουρκικής (πολυσυζητημένης) Δημοκρατίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ξανάγινε το πρόσωπο της ημέρας διεθνώς, για λόγους που θα εκθέσουμε πιο κάτω. Παρά τα μύρια εσωτερικά και εξωτερικά προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζει, όχι πάντα με επιτυχία, δεν παύει ούτε στιγμή να προκαλεί την Ελλάδα, μολονότι κάποιοι ανόητοι ημέτεροι πίστεψαν πως αν υποστηρίζαμε την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε., θα σταματούσε να μας ενοχλεί ποικιλοτρόπως και θα είχαμε άριστες σχέσεις μαζί του.

Οι σχέσεις της Τουρκίας με τις γείτονες χώρες υπήρξαν ανέκαθεν προβληματικές, σε βαθμό πλήρους γελοιοποιήσεως της ιστορικής ρήσεως «Μηδενικά προβλήματα με τους γείτονές μας». Αντίθετα, τώρα με τον Ερντογάν όλες οι σχέσεις του έγιναν προβληματικότερες, ιδίως όταν η παραδοσιακή φιλία της με το Ισραήλ, αντίκλητο των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, είχε αυτή τη μοιραία κατάληξη με τα συμβάντα της Γάζας αλλά και με τις ύβρεις του Ερντογάν προς τον Ισραηλινό πρόεδρο Σιμόν Πέρες στο Νταβός.

Οι σχέσεις με την Ελλάδα δεν υπήρξαν ποτέ καλές, αν εξαιρέσουμε την περίοδο της Κατοχής, όταν οι Τούρκοι θέλοντας να μας «συμπαρασταθούν» μας έστελναν ανθρωπιστική βοήθεια με το θρυλικό πλοίο «Κουρτουλούς», κυρίως σκουληκιασμένα φασόλια κα ακόμα πιο σκωληκόβρωτα φουντούκια. Δεν θα αναφερθώ στα τραγικά γεγονότα της Κύπρου και σε ό,τι επακολούθησε και ό,τι εξακολουθεί μέχρι τούτη τη στιγμή να ταλανίζει Κύπριους και Ελληνες, όταν ο «οραματιστής της νεοοθωμανικής Τουρκίας, πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου, συμπεριφέρεται βάσει της κουτοπόνηρης αρχής: «Ο,τι είναι δικό μου παραμένει δικό μου, ό,τι είναι δικό σου είναι διαπραγματεύσιμο».

Το θέμα που θα πραγματευθεί το παρόν άρθρο είναι κυρίως τα εγκαίνια που έγιναν βιαστικά του μεγαλοπρεπούς αρχιτεκτονικού τέρατος που κτίσθηκε σε ένα προάστιο της Αγκυρας, ως προεδρικό μέγαρο για τον Ερντογάν Εφέντιμ και προκάλεσε ποικίλα -κυρίως αρνητικά- σχόλια εντός αλλά και εκτός της Τουρκίας.

Το μεγαλοπρεπές μέγαρο, μνημείο αρχοντοχωριατισμού και νεοπλουτισμού, κόστισε μόνον... 350 δισεκατομμύρια δολάρια. Καταλαμβάνει χώρο 200 χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων και έχει προκαλέσει τη δίκαιη οργή περιβαλλοντολόγων και οικολόγων αφού χρειάστηκε να κοπούν πάρα πολλά δέντρα για να κτισθεί. Και το όνομα αυτού «AKsaray»: Λευκό (αλλά και άσπιλο /αμόλυντο/ακηλίδωτο) Ανάκτορο. Αλλά το ΑΚ-εκτός από λευκός είναι και τα αρκτικόλεξα ΑΚ («Δικαοσύνη-Ανάπτυξη») του κόμματος, ιδρυτής του οποίου υπήρξε ο ίδιος ο Ερντογάν: ΑΚΡ (Adalet ve Kalkinma Partisi). Το ανάκτορο έχει χίλια δωμάτια και υποτίθεται πως αρχιτεκτονικά αποτελεί μείγμα ευτυχούς συνδυασμού μοντέρνας τέχνης και τεχνοτροπίας της μεσαιωνικής δυναστείας των Σελτζούκων.

Προσώρας ωστόσο τα θλιβερά γεγονότα στα ορυχεία του Ερμενέκ αφύπνισαν τον Ερντογάν από τις διαρκείς ονειρώξεις αυτοκρατορικού μεγαλείου στις οποίες έχει αφεθεί: 34 εργάτες παγιδεύτηκαν και από αυτούς ανευρέθηκαν οι 18, ενώ οι άλλοι αναζητούνται. Η ILO (Διεθνής Οργάνωση Εργασίας) επισημαίνει ότι 18 ασφαλισμένοι εργάτες χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους στην Τουρκία: 7 φορές μεγαλύτερο από αυτό του μέσου όρου στην Ευρώπη, που είναι μόλις 2,5.

Αναγκάστηκε λοιπόν ο Ερντογάν να αναβάλει τη μεγάλη δεξίωση στο «Λευκό Ανάκτορο», όπου είχαν προσκληθεί 2.500 ζεύγη για να εντυπωσιαστούν εκόντες άκοντες από την υψηλή αισθητική και το λεπτό γούστο που διέκριναν το μεγαλοπρεπές ανάκτορο των χιλίων δωματίων. Είναι τοις πάσιν γνωστόν ότι η Τουρκία πάσχει από μέγα έλλειμμα δημοκρατίας, το οποίον τώρα, με τον Ερντογάν, απόλυτο μονάρχη, ενδεχομένως να αυξηθεί ακόμα περισσότερο. Ο Τούρκος πρόεδρος κάποτε έδειξε την ακλόνητη πίστη του στη δημοκρατία παρομοιάζοντάς τη με «ένα τρένο όπου όποτε σου αρέσει επιλέγεις να κατέβεις». Ο ίδιος έχει κατέβει πολλές φορές για χάρη του Τύπου, των αντιφρονούντων πολιτικών και βέβαια των νέων ανθρώπων που διαδηλώνουν εναντίον του, όπως συνέβη πρόσφατα στο αλσύλλιο του Γκεζί που τον εξέθεσε διεθνώς και τον έκανε αντιπαθή σε Ευρωπαίους και Αμερικανούς.

Οι Ευρωπαίοι και οι Αμερικανοί αρχικά εξέφρασαν τον ενθουσιασμό τους για το «Τουρκικό Μοντέλο», αλλά κατόπιν ωρίμου σκέψεως κατάλαβαν ότι είχαν βιαστεί να εξαγάγουν συμπεράσματα και σε μια δεύτερη εκτίμηση-ανάγνωση το μοντέλο θεωρήθηκε δονκιχωτικό. Υποτίθεται ότι ο Ερντογάν θα λειτουργούσε ως «γεφυρωτής» του χάσματος μεταξύ Δύσης και αρχικά Μέσης Ανατολής. Τα πράγματα εξελίχθηκαν διαφορετικά. Με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ο Ερντογάν δεν έπραξε τίποτα που να ικανοποιεί τις ΗΠΑ. Ούτε βέβαια έπραξε τίποτα για μια κάποια εκτόνωση της αραβο-ισραηλινής έντασης. Προπάντων όμως δεν μπόρεσε να εκμεταλλευθεί τη μεγάλη «Αραβική Ανοιξη, δίνοντας μία σπίθα ελπίδας στον αραβικό λαό, κάτι που θα μπορούσε να είχε κάνει, αν δεν ήταν τόσο πολύ απορροφημένος με το δονκιχωτικό πρόγραμμα νεκρανάστασης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπου μαζί με τον Νταβούτογλου «Λογαριάζουν χωρίς τον ξενοδόχο», αλλά και με την ανέγερση ενός προεδρικού μεγάρου που θα το ζήλευαν βασιλιάδες, πρόεδροι και δικτάτορες.

Ομότιμος αθηγητής ΑΠΘ

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Η άποψή μου - Του ΘΑΝΟΥ ΚΑΚΟΥΡΙΩΤΗ