Έντυπη Έκδοση

«ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΕΥΚΟΛΗ Η ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ»

«Τα Βαλκάνια είναι το κοινό μας σπίτι»

«Η Σερβία είναι απόλυτα αφοσιωμένη στο ευρωπαϊκό της μέλλον και θα μείνει παράγοντας σταθερότητας και ειρήνης στην περιοχή λέει ο επιτετραμμένος στην πρεσβεία της Αθήνας, Μπράνκο Λαζάρεβιτς

Μάλλον ως ευφυολόγημα μπορεί να εκληφθεί η «συμβουλή» του Σέρβου υπουργού Εξωτερικών Ιβιτσα Ντάτσιτς προς τον πρόσφατα περιοδεύοντα στην περιοχή Αμερικανό γερουσιαστή Chri-stopher Murphy, όπως αποκαλύπτει ο τελευταίος, πως «η καλύτερη συμβουλή σε οιονδήποτε νέο που προσπαθεί να καταλάβει τη Βαλκανική είναι «μην μπεις στον κόπο» (do not try)».

Αυτή η εύλογη σκέψη πέρασε απ' το μυαλό μου καθώς άκουγα τον Σέρβο επιτετραμμένο της σερβικής πρεσβείας στην Αθήνα Μπράνκο Λαζάρεβιτς, στο φιλόξενο χώρο της, στη Βασιλίσσης Σοφίας, στην αποκλειστική του συνέντευξη στην «Ελευθεροτυπία», να αποκαλεί τα Βαλκάνια «κοινό μας σπίτι» και να μιλά για «υποχρέωση να βρούμε τον τρόπο να ζούμε όλοι αρμονικά μαζί». Αν και δεν διστάζει να θίξει τα «κακώς κείμενα» της σερβοαλβανικής συνύπαρξης και να θέσει ως «κόκκινη γραμμή» τη μη αναγνώριση εκ μέρους του Βελιγραδίου ενός ανεξάρτητου Κοσόβου, ο μεσήλικας Σέρβος διπλωμάτης, φιλικός και χειμαρρώδης και σε πλήρη αντίστιξη με την προσπάθεια αντιστροφής της σερβοαλβανικής εθνικιστικής έξαρσης, μετά τα έκτροπα της 14ης Οκτωβρίου στο Βελιγράδι, αποφεύγει τις όποιες αιχμές προς την άλλη πλευρά και -ταγμένος καθώς φαίνεται στο ευρωπαϊκό όραμα- θεωρεί μονόδρομο αλλά «όχι και εύκολο» τον «ιστορικό συμβιβασμό» μεταξύ Σέρβων και Αλβανών.

- Κύριε Λαζάρεβιτς, μετά τον επεισοδιακό αγώνα Σερβίας-Αλβανίας στο Βελιγράδι, πόσο αποφασισμένη είναι η χώρα σας να τον καταστήσει απλώς μια διδακτική παρένθεση;

«Ενα γήπεδο ποδοσφαίρου και γενικότερα τα αθλητικά γεγονότα δεν είναι χώρος για πολιτικά συνθήματα και προκηρύξεις, πολύ περισσότερο δε όταν εμπεριέχουν προβοκάτσιες πλαισιωμένες με εθνικιστικά σύμβολα.

Η Σερβία είναι απόλυτα αφοσιωμένη στο ευρωπαϊκό της μέλλον, στη σταθερότητα και στη συνεργασία στην περιοχή και όλες οι ενέργειές της θα βασίζονται αποκλειστικά σ' αυτές τις αρχές. Η Σερβία θα παραμείνει παράγοντας σταθερότητας στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων και για τον λόγο αυτό η κυβέρνηση της χώρας μας προσπαθεί να μην απαντά στις προβοκάτσιες φορτισμένη συναισθηματικά και καθοδηγούμενη από πάθη».

Το «κλειδί»

- Καλές οι προθέσεις. Ιδιες και περισσότερες ακούγονται και απ' την άλλη πλευρά. Ο Ράμα, λέει η «Πολίτικα», θα θελήσει μάλιστα να πάρει συμβολικά και το κλειδί της πόλης του Βελιγραδίου στις 10 Νοεμβρίου. Αλλά με τους Σέρβους να αισθάνονται ταπεινωμένοι και τους Αλβανούς δαρμένοι και -το κυριότερο- την ενοχή να μένει... ορφανή, πόσο εύκολο είναι να μεταστραφεί το κλίμα;

«Δεν θα ήθελα να σχολιάσω τα συναισθήματα κανενός. Δύσκολα μπορούμε να βρούμε δύο χώρες σ' αυτήν την περιοχή που να μην έχουν τουλάχιστον ένα ανοιχτό θέμα. Από την άλλη πλευρά, μπορούν να βρεθούν πολλά κοινά συμφέροντα και ακριβώς προς αυτήν την κατεύθυνση πρέπει να κινηθούμε, ενώ αναφορικά με τις μεταξύ μας διαφωνίες πρέπει να αφήσουμε χώρο για συζητήσεις, διαπραγματεύσεις και διάλογο.Τη θέση αυτή της Σερβίας έρχεται να ενισχύσει και η απόφαση για την αναμενόμενη επίσκεψη του πρωθυπουργού της Αλβανίας, κ. Ε. Ράμα, στο Βελιγράδι στις 10 Νοεμβρίου 2014».

- Τα Τίρανα, πολιτική ελίτ και Τύπος, βρήκαν υπερβολική την αντίδρασή σας για ένα ιπτάμενο σύμβολο, που κάλλιστα, λένε, μπορούσε να εκληφθεί και ως αστείο. Είναι πραγματικός κίνδυνος η ιδέα της «Μεγάλης Αλβανίας», για τη Σερβία και τη Βαλκανική, που η άλλη πλευρά αποκηρύσσει και θεωρεί ανύπαρκτη;

«Οι εντάσεις δεν είναι χρήσιμες για τα Βαλκάνια, ούτε η επιστροφή στο παρελθόν. Τα Βαλκάνια και όλοι οι βαλκανικοί λαοί έπειτα από όλες τις δυστυχίες που πέρασαν αξίζουν ένα λαμπρότερο μέλλον και όλοι θα πρέπει να κινούμεθα προς αυτήν την κατεύθυνση, χωρίς περιττές προβοκάτσιες οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν νέες αναταραχές. Το επεισόδιο όμως που δημιουργήθηκε στον αγώνα μεταξύ της Σερβίας και της Αλβανίας επ' ουδενί δεν μπορεί να εκληφθεί ως αστείο, ούτε καν ως ένα ατυχές αστείο. Αλλωστε και τα επεισόδια που ακολούθησαν τις επόμενες μέρες διόλου δεν είχαν χαρακτηριστικά αστείου. Οι λαοί των Βαλκανίων μετρούν πολλά θύματα και για τον λόγο αυτό δεν μπορεί κάποιος να επιτρέπει στον εαυτό του να αστειεύεται με την ιδέα της "Μεγάλης Αλβανίας" μέσα στο Βελιγράδι. Αλλωστε και ο πρωθυπουργός, κ. Βούτσιτς, έθεσε το ερώτημα "ποιες θα ήταν οι αντιδράσεις εάν ένα τέτοιο περιστατικό με τον χάρτη της 'Μεγάλης Σερβίας' συνέβαινε στα Τίρανα"; Δεν νομίζω ότι θα υπήρχε έστω και ένας ο οποίος θα εκλάμβανε μια τέτοια πράξη ως αστείο».

- Ξέρετε, στην Αλβανία όλοι μιλούν για συμφιλίωση, αλλά υπάρχουν και φωνές έντονου σκεπτικισμού, όπως αυτή του πρώην υπουργού Εξωτερικών Πασκάλ Μίλιο που δεν βλέπει άμεση και πραγματική προσέγγιση, διότι, όπως λέει, «υπάρχει ακόμη στεγνό μπαρούτι στη Σερβία». Τι απαντάτε;

«Οπως ήδη έχω αναφέρει, η Σερβία πάντοτε εστιάζει σε συμφέροντα υψίστης σημασίας, που στην προκειμένη περίπτωση είναι το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας, η περιφερειακή σταθερότητα και συνεργασία. Αυτή η διαδικασία συμφιλίωσης σίγουρα δεν είναι εύκολη και απλή. Απαιτεί χρόνο, λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφορα θέματα λειτουργούν επιβαρυντικά στις σχέσεις των δύο χωρών, η Σερβία όμως είναι υπεύθυνη χώρα και θα συνεχίζει λαμβάνοντας υπόψη το συμφέρον του λαού της και της περιφερειακής σταθερότητας».

Το Κόσοβο

- Κύριε επιτετραμμένε, είναι φανερό ότι ακόμη και μ' αυτή τη διευθέτηση στο θέμα του Κοσόβου χωρίς τον ιστορικό συμβιβασμό Σέρβων και Αλβανών δεν υπάρχει ειρήνη και προκοπή στη Βαλκανική. Είναι έτοιμη η Σερβία γι' αυτό και θα δούμε κινήσεις συγκεκριμένες σ' αυτή την κατεύθυνση, που θα διαψεύσουν τις Κασσάνδρες;

«Σχετικά με το θέμα του Κοσόβου και Μετοχίων, η Σερβία έχει ήδη εκφράσει την ετοιμότητά της για την εξεύρεση ενός συμβιβασμού, αρχίζοντας από τη συμφωνία των Βρυξελλών μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας τον Απρίλιο του 2013, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως γεγονός ιστορικής σημασίας. Υπάρχουν όμως κάποιες κόκκινες γραμμές τις οποίες δεν μπορεί να περάσει η Σερβία και αφορούν τη μη αναγνώριση της μονομερούς ανακήρυξης της ανεξαρτησίας του Κοσόβου και Μετοχίων και ευχαριστούμε όλες τις χώρες, μεταξύ των οποίων είναι και η Ελλάδα, οι οποίες σέβονται το διεθνές δίκαιο και δεν αναγνωρίζουν το Κόσοβο και Μετόχια ως ανεξάρτητο κράτος. Για έναν ιστορικό συμβιβασμό και μια συμφιλίωση χρειάζονται το λιγότερο δύο πλευρές και η Σερβία δεν επιθυμεί διόλου να είναι μέρος του προβλήματος αλλά μέρος της λύσης».

- Οι μεγάλες αντιπαλότητες, είναι αλήθεια, όπως θα 'λεγε και ο μεγάλος Ελληνας διανοητής Παναγιώτης Κονδύλης, δεν ξεπερνιούνται με ευχολόγια, παρά με μεγάλα συμφέροντα. Βλέπετε να τα δημιουργεί αυτά το κοινό ευρωπαϊκό όραμα;

«Ναι, η Σερβία έχει κάνει πολλά και έχουμε πράγματα να κάνουμε ακόμα. Το ευρωπαϊκό μέλλον της Σερβίας αποτελεί για μας στρατηγικό στόχο. Σίγουρα, το ευρωπαϊκό όραμα ενώνει όλους τους βαλκανικούς λαούς και έτσι πρέπει να λειτουργεί. Είναι θετικό το ότι υφίσταται μια καλή, κοινή ιδέα, που είναι προς το συμφέρον όλων, η οποία συγκεντρώνει όλα τα κράτη της περιοχής γύρω από αυτόν τον στόχο. Πολλά κοινά συμφέροντα μπορούμε να εντοπίσουμε στον τομέα της οικονομίας, δηλαδή της περιφερειακής οικονομικής συνεργασίας, στα κοινά προγράμματα ενέργειας και υποδομών. Η εντατικοποίηση των δραστηριοτήτων μας σε αυτούς τους τομείς θα βοηθήσει στην υλοποίηση συγκεκριμένων προγραμμάτων και αυτό αποτελεί μία από της προτεραιότητες στον τομέα της περιφερειακής συνεργασίας».

Τα θετικά μπροστά

- Στη Βαλκανική των θρύλων, ουδείς μα ουδείς έχει ξεμπλέξει με το τέρας του εθνικισμού. Ξέρετε, αυτές τις μέρες ένα λαογραφικό βαλκανικό φεστιβάλ στο Ουλκίνι του Μαυροβουνίου, με τη σερβική και αλβανική σημαία να κυματίζουν δίπλα η μία στην άλλη, ίσως δείχνει και τον πραγματικό δρόμο...

«Αυτό δεν είναι το μόνο γεγονός που λαμβάνει χώρα. Υπάρχουν αμέτρητα παραδείγματα σε πολιτιστικό, αθλητικό, επιστημονικό και πολλά άλλα επίπεδα, δεν είναι της παρούσης να τα αναφέρω. Η γερμανική πρωτοβουλία και το συνέδριο για τα Δυτικά Βαλκάνια που έγινε στο Βερολίνο περί τα τέλη Αυγούστου και η επιτυχημένη συνέχεια αυτής στις 23 Οκτωβρίου αποτελούν ένα καλό παράδειγμα για να κατανοήσουμε ότι μέσα από τον διάλογο μπορούν να γίνουν θετικά βήματα. Εμπρηστικά συνθήματα στα Βαλκάνια κανέναν δεν έχουν βοηθήσει. Θα πρέπει να προωθήσουμε τις πραγματικές αξίες. Αυτές, κατά κάποιον τρόπο, έχουν χαθεί στη δίνη των Βαλκανίων. Τα Βαλκάνια είναι το σπίτι όλων μας και έχουμε την υποχρέωση να βρούμε τον τρόπο να ζούμε αρμονικά όλοι μαζί».

- Τέλος, κύριε Λαζάρεβιτς, η Ελλάδα της πατροπαράδοτης φιλίας με τη Σερβία και των πολύ καλών φιλικών σχέσεων με την Αλβανία μπορεί να παίξει κάποιο διαμεσολαβητικό ρόλο στην εξομάλυνση των σερβοαλβανικών σχέσεων;

«Συμφωνώ απολύτως μαζί σας για τους ιστορικούς δεσμούς των δύο χωρών μας. Ιστορικά, όπως ξέρετε, η Ελλάδα έχει προσπαθήσει να μεσολαβήσει με καλές πρακτικές. Φρονώ πως όλοι μας είμαστε, πλέον, αρκετά ώριμοι στη Χερσόνησο της Βαλκανικής. Επομένως, οιαδήποτε βοήθεια, ασφαλώς, είναι ευπρόσδεκτη. Η κυβέρνησή μας είναι ικανή να κατευνάσει την ένταση και να χτίσει καλές σχέσεις όχι απλώς μόνο με την Αλβανία αλλά και όλες τις άλλες χώρες της περιοχής».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Διπλωματία και διμερείς σχέσεις
Βαλκάνια
Σερβία
Συνεντεύξεις
Πρόσωπα
Αλβανία