Έντυπη Έκδοση

55ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Μαθήματα για την κοινωνία και το τραπεζικό σύστημα

Ενα μάθημα που ξεκινάει στην αίθουσα ενός σχολείου μετατρέπεται σε μάθημα ζωής αλλά και σε μάθημα για τις τράπεζες και το, δυστυχώς απαρχαιωμένο όπως αποδεικνύουν τα συνεχή γεγονότα, χρηματοπιστωτικό σύστημα, στην πολύ ανθρώπινη, δοσμένη με συνέπεια, που μας μιλά για σύγχρονα καυτά θέματα, βουλγάρικη ταινία «Μάθημα» της Κριστίνα Γκρόζεβα και του Πέταρ Βολτσάνοφ, που προβλήθηκε στο διαγωνιστικό τμήμα του 55ου κινηματογραφικού φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

«Μάθημα αποκατάστασης» του Ιβάν Ι. Τβερντόφσκι «Μάθημα αποκατάστασης» του Ιβάν Ι. Τβερντόφσκι Η ταινία ξεκινά με τη δασκάλα Νάντε στην τάξη του σχολείου, να προσπαθεί ν' ανακαλύψει το μαθητή που έκλεψε τα λεφτά από το πορτοφόλι μιας συμμαθήτριάς του. Οταν ο κλέφτης δεν παρουσιάζεται, η Νάντε, δασκάλα που προσπαθεί με κάθε τρόπο να υπηρετεί όσο το δυνατό πιο δίκαια το επάγγελμά της αλλά και να βοηθά τους μαθητές της, βάζει σε διαδικασία διάφορες μεθόδους για να ανακαλύψει τον φταίχτη.

Το πρόβλημα όμως δεν περιορίζεται στο σχολείο. Στο σπίτι της (όπου ζει με τη μικρή της κόρη και τον άνεργο, αλκοολικό άντρα της) παρουσιάζεται ένα πολύ πιο σοβαρό πρόβλημα: η τράπεζα ετοιμάζεται να βάλει σε πλειστηριασμό, σε τρεις κιόλας μέρες, το σπίτι της, επειδή ο άντρας της δεν πλήρωνε τις δόσεις όπως αυτή πίστευε. Κι αρχίζει ένα μεγάλο, ατέλειωτο αγώνα να βρει τα απαραίτητα χρήματα πριν αυτή και η οικογένειά της βρεθούν στο δρόμο: θα προσπαθήσει να πάρει τα λεφτά που της χρωστάει μια επιχείρηση από τη δεύτερη δουλειά που είναι αναγκασμένη να κάνει για να συμπληρώνει το εισόδημα της οικογένειας, επισκέπτεται χωρίς αποτέλεσμα τον αποξενωμένο πατέρα της, ώσπου τελικά αναγκάζεται να δανειστεί τα χρήματα από ένα αντιπαθητικό, χυδαίο ενεχυροδανειστή, που, όταν του ζητάει παράταση, την εκβιάζει να δώσει καλό βαθμό σ' ένα συγγενή του μαθητή.

Σε σκηνές μετρημένες, με τα πρόσωπα τοποθετημένα πάντα σ' ένα συγκεκριμένο κοινωνικό περιβάλλον, με μια σκηνοθεσία λιτή, που για επίκεντρο έχει τον ίδιο τον άνθρωπο, οι δυο σκηνοθέτες παρακολουθούν τη Νάντε στις απελπισμένες, συχνά επικίνδυνες προσπάθειές της να βρει τα αναγκαία χρήματα, όμως, ακόμη κι όταν καταφέρνει να πληρώσει το χρέος της στην τράπεζα, η εκεί γραφειοκρατία και η κατά γράμμα ακολουθία των, με μικρά γράμματα, συμπληρωματικών υποχρεώσεων των συμβολαίων, βρίσκει κάποια απίθανη δικαιολογία που αναγκάζει την Νάντε να τρέχει την τελευταία στιγμή να βρει μερικές δεκάρες για να καλύψει την έξτρα χρέωση που επιβάλλει η τράπεζα! Για να κινδυνεύει τελικά να υποκύψει στις βρόμικες σεξουαλικές απαιτήσεις του ενεχυροδανειστή που αρχίζει να την εκβιάζει όταν του ζητάει κι άλλη παράταση. Σε μια διεφθαρμένη από κάθε πλευρά κοινωνία, η Νάντε, θύμα ενός άδικου, εγκληματικού σε τελευταία ανάλυση, συστήματος, το ίδιο απελπισμένη όπως και ο κλέφτης μαθητής, θα οδηγηθεί σε μια ακραία (τη μοναδική γι' αυτήν) λύση.

«Μάθημα» της Κριστίνα Γκρόζεβα «Μάθημα» της Κριστίνα Γκρόζεβα Η λύση αυτή θα της αποδείξει (μαζί και σε μας) πως το μάθημα δεν μπορεί να επιβληθεί ούτε καν στο σχολείο, αλλά πως τελικά πρόκειται για μάθημα με πλατύτερη έννοια. Μάθημα για την ίδια την κοινωνία και τον κάθε άλλο παρά δημοκρατικό και δίκαιο τρόπο λειτουργίας της, και πάνω απ' όλα μάθημα για τις τράπεζες, που αν δεν αρχίσουν να λειτουργούν όπως πρέπει, κάποτε θα αναγκαστούν να πληρώσουν, και μάλιστα πολύ σκληρά, το τίμημα. Τίμημα που οι δυο σκηνοθέτες παρουσιάζουν με μια δυνατή, με έντονες σκηνές και ωραίες ερμηνείες, σκηνοθεσία, σε μια ταινία που αξίζει να προβληθεί πλατύτερα.

Το σχολείο είναι στο επίκεντρο και της δεύτερης ταινίας του χτεσινού διαγωνιστικού τμήματος, της ρώσικης «Μάθημα αποκατάστασης» του Ιβάν Ι. Τβερντόφσκι. Εδώ πρόκειται για μια τάξη αποκατάστασης όπου συμμετέχουν μαθητές με κινητικές δυσκολίες ή ψυχολογικά προβλήματα. Σε μια τέτοια τάξη φτάνει η Λένα, μια έξυπνη, με μυοπάθεια, κοπέλα, η οποία θα συγκρουστεί με το σχολείο και τις απαρχαιωμένες μεθόδους του, που όχι μόνο δεν βοηθά τους μαθητές να συνεργάζονται και να προσπαθούν να καλυτερεύσουν αλλά τους καταπιέζει, οδηγώντας τους σε βίαιες, συχνά απάνθρωπες πράξεις. Ο Τβερντόφσκι καταγράφει με λεπτομέρεια τις καθημερινές απασχολήσεις της Λένα (μια πολύ όμορφη ερμηνεία από την Μαρία Πεζάεβα), τις προσπάθειές της να συνεννοηθεί με τις συμμαθήτριες και τους συμμαθητές της, τον σύντομο (διαλυμένο με βίαιο τρόπο) έρωτά της για ένα συμμαθητή της, προσφέροντάς μας μια ταινία που είναι ταυτόχρονα ένα δριμύ κατηγορώ ενάντια όχι μόνο στο εκπαιδευτικό αυτό σύστημα αλλά και σε μια αδιάφορη ρωσική κοινωνία.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θεσσαλονίκη
Κινηματογράφος
Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Φεστιβάλ