Ηλεκτρονική Έκδοση

Η ΑΣΤΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ

25 χρόνια από την πτώση του Τείχους

Αναδρομή στον Ψυχρό Πόλεμο και την επανένωση της Γερμανίας

Κυριακή 9 Νοεμβρίου συμπληρώνονται 25 χρόνια από την πτώση του Τείχους, που άνοιξε τον δρόμο για την επανένωση της Γερμανίας και της Ευρώπης. Πολλές χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην Πύλη του Βρανδεμβούργου και σε όλο το κέντρο της γερμανικής πρωτεύουσας για να δουν να υψώνονται τα περίπου 7.000 μπαλόνια. Η καγκελάριος της Γερμανίας Άγγελα Μέρκελ στέλνει το δικό της μήνυμα και συνδέει στο όνομα της «ελευθερίας» τους σημερινούς πολέμους σε Ουκρανία, Συρία και Ιράκ, ενώ Ευρωβουλευτές καταθέτουν στην Deutsche Welle τη δική τους μαρτυρία. τι λένε Γκορμπατσόφ - Γκένσερ.

Χιλιάδες μπαλόνια άρχισαν να υψώνονται απόψε στον ουρανό του Βερολίνου, υπό τους ήχους της Ωδής στη Χαρά του Μπετόβεν, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τον εορτασμό της 25ης επετείου από την πτώση του Τείχους, μεταδίδουν ανταποκριτές του Γαλλικού Πρακτορείου.

Πολλές χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην Πύλη του Βρανδεμβούργου και σε όλο το κέντρο της γερμανικής πρωτεύουσας για να δουν να υψώνονται τα περίπου 7.000 μπαλόνια που είχαν τοποθετηθεί σε ένα τμήμα μήκους 15 χλμ. του Τείχους που χώριζε το Βερολίνο από το 1961 ως την 9η Νοεμβρίου 1989.

Λίγοι έζησαν τη «βελούδινη επανάσταση» των Ανατολικογερμανών από τόσο κοντά, όσο η ευρωβουλευτής των Πρασίνων Ρεμπέκα Χαρμς. Μεγάλωσε στον Μπέργκεν της Κάτω Σαξονίας, ένα χωριό 1.500 κατοίκων στις όχθες του ποταμού Ντούμε, στην παλαιά ενδο-γερμανική μεθόριο, όπου λειτουργούσε και συνοριακό φυλάκιο. Για 40 χρόνια το χωριό ήταν σιωπηλός μάρτυρας του Ψυχρού Πολέμου. Μόλις έπεσε το Τείχος, έγινε φιλόξενος σταθμός για τους επισκέπτες από την «άλλη πλευρά» του Τείχους.

Οι κάτοικοι ήταν συγκινημένοι, αλλά και σαστισμένοι μπροστά στα ιστορικά γεγονότα, θυμάται η Ρεμπέκα Χαρμς:

«Είχαμε περάσει ολόκληρες μέρες και νύχτες μαζί με φίλους και γείτονες στον συνοριακό σταθμό του Μπέργκεν, καθόμαστε πίσω από τον φράχτη και λέγαμε ότι θα δούμε στο χωριό μας αυτό που ήδη είχε γίνει στο Βερολίνο, θα δούμε το ‛σιδηρούν παραπέτασμα' να καταρρέει. Είχαμε ετοιμάσει επιτροπές υποδοχής για τους ανθρώπους που κατέφθαναν με τα Trabant (τα παλιά, πλαστικά αυτοκίνητα των Ανατολικογερμανών). Τους προσκαλούσαμε για καφέ, θέλαμε να μιλήσουμε μαζί τους, να συνειδητοποιήσουμε όλοι μαζί αυτό που μας συνέβαινε εκείνη τη στιγμή...»

Αυτή η «συνειδητοποίηση» είχε και πολιτική έκφραση για τον Μάνφρεντ Βέμπερ, επικεφαλής σήμερα της κοινοβουλευτικής ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στις Βρυξέλλες. Τον Νοέμβριο του ΄89 ο βαυαρός πολιτικός ήταν μόλις 17 χρονών. «Αισθανόμουν ότι ζω ένα ιστορικό γεγονός» δηλώνει ο Μάνφρεντ Βέμπερ στην Deutsche Welle. «Όταν πήγα για πρώτη φορά στην Ανατολική Γερμανία και συγκεκριμένα στη Θουριγγία, είδα μία χώρα υπό πτώχευση, μία χώρα κατεστραμμένη. Τότε συνειδητοποίησα τη σημασία της πολιτικής: κατάλαβα ότι όταν η πολιτική παίρνει λάθος δρόμο και φορτίζεται ιδεολογικά, όπως έγινε με τον κομμουνισμό, τότε καταστρέφει τις ελπίδες των ανθρώπων και τις προσδοκίες τους για το μέλλον…»

Αν. Γερμανία

Διαμετρικά αντίθετη η ερμηνεία, αλλά και η βιογραφία της Γκάμπι Τσίμερ, επικεφαλής σήμερα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς: ήταν έξι χρονών όταν υψώθηκε το Τείχος του Βερολίνου, σπούδασε στη Λειψία και το 1989 είχε ήδη ενταχθεί στο κομμουνιστικό κόμμα της Ανατολικής Γερμανίας. Με τους πολιτικούς αντιπάλους της συμπίπτει σήμερα στη διαπίστωση ότι η πτώση του Τείχους ήταν «ένα ιστορικό γεγονός» και αποδέχεται την κριτική για το παλαιό καθεστώς. Πιστεύει όμως ότι οι προσδοκίες των απλών ανθρώπων έχουν διαψευστεί: «Εγώ αυτό που αντιλαμβάνομαι είναι ότι για μία στιγμή άνοιξε ένα παράθυρο στην ιστορία της Γερμανίας και της Ευρώπης. Οι άνθρωποι πίστεψαν ότι θα πάρουν τις τύχες τους στα χέρια τους, ότι θα αποφασίζουν μόνοι τους πώς θα οργανωθούν στις πόλεις και στα χωριά τους. Είδαμε ότι το σύστημα δεν λειτουργεί, αλλά δεν θέλαμε να αφομοιώσουμε οπωσδήποτε το καπιταλιστικό σύστημα. Δυστυχώς αυτή η στιγμή ήταν πολύ… σύντομη, φευγαλέα θα έλεγα».

«Ανθηρά τοπία» υποσχόταν στους Ανατολικογερμανούς ο «καγκελάριος της επανένωσης» Χέλμουτ Κολ. Κάποιοι τον ειρωνεύονταν, αλλά η στατιστική φαίνεται να τον επιβεβαιώνει και δείχνει ότι η οικονομική ανάκαμψη στις ανατολικές επαρχίες της Γερμανίας είναι αργή, αλλά σταθερή.

Η Γκάμπι Τσίμερ αμφισβητεί την ευημερία των αριθμών. Αλλά δεν αμφισβητεί- και επιβεβαιώνει μάλιστα με το προσωπικό της παράδειγμα- την αίσθηση της ελευθερίας. «Εάν με τον όρο ‛ανθισμένα τοπία' εννοείτε τα εμπορικά κέντρα, τότε πράγματι, στις πόλεις της ανατολικής Γερμανίας η εικόνα σήμερα είναι πολύ πιο όμορφη, πιο ελκυστική» τονίζει η γερμανίδα ευρωβουλευτής. «Από κει και πέρα, μπορούμε βέβαια να αξιοποιήσουμε καλύτερα τις ελευθερίες που έχουμε. Εγώ είχα σπουδάσει ξένες γλώσσες στα χρόνια της Ανατολικής Γερμανίας, αλλά ποτέ δεν είχα τη δυνατότητα να τις εξασκήσω. Σπούδαζα γαλλικά, αλλά δεν είχα τη δυνατότητα να ταξιδέψω στη Γαλλία…».

Γκορμπατσόφ - Γκένσερ

Σε συνέντευξη που μεταδόθηκε χθες βράδυ από το δεύτερο δημόσιο τηλεοπτικό σταθμό ZDF ο Γκορμπατσόφ αντέκρουσε κατ' αρχήν τον ισχυρισμό ότι στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τη Συνθήκη 2 συν 4 του δόθηκε η υπόσχεση ότι το ΝΑΤΟ δεν θα επεκτείνονταν προς ανατολάς.

 «Δεν τέθηκε καν θέμα, γιατί τότε υπήρχε το Σύμφωνο της Βαρσοβίας», υπογράμμισε. «Σε αυτή τη συνθήκη ρυθμίστηκαν θέματα που είχαν σχέση με την επικράτεια της Α. Γερμανίας. Καθόλου ατομικά όπλα και νατοϊκός στρατός, μείωση του αριθμού των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων. Οι υποσχέσεις τηρήθηκαν και συνεχίζονται να τηρούνται», είπε ο Γκορμπατσόφ, αποδίδοντας τους ισχυρισμούς σε μύθους που έπλασε εν μέρει και ο τύπος.

Νωρίτερα μιλώντας σε συμπόσιο για τον Ψυχρό Πόλεμο έκανε δριμεία κριτική στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ για τον τρόπο που αντιμετωπίζουν την κρίση στην Ουκρανία και προειδοποίησε ότι η ανθρωπότητα βρίσκεται στο κατώφλι ενός νέου Ψυχρού Πολέμου. «Ορισμένοι πιστεύουν ότι έχει ήδη ξεκινήσει», είπε χαρακτηριστικά. Ζήτησε άρση των ρωσικών κυρώσεων και υπενθύμισε ότι χωρίς γερμανορωσική συνεργασία δεν μπορεί να υπάρχει ασφάλεια στην Ευρώπη.

Την ίδια ώρα ο Χανς-Ντίτριχ Γκένσερ, υπουργός Εξωτερικών την εποχή της πτώσης του Τείχους, ζήτησε να γίνει νέα αρχή με τη Ρωσία και τον πρόεδρο Πούτιν. Σε αναφορά με τους νέους κινδύνους από την οργάνωση Ισλαμικό Κράτος επεσήμανε, σε άρθρο του στην κυριακάτικη Bild, ότι τα κοινά συμφέροντα με τη Ρωσία είναι πολύ μεγαλύτερα από ότι οι διαφορές. «Η Ρωσία παραμένει υπερδύναμη. Συνεχίζουν να υφίστανται δύο κυρίαρχες πυρηνικές δυνάμεις στον κόσμο που εγγυώνται την σταθερότητα σε αυτόν τον τομέα. Μπορώ λοιπόν να αντιληφθώ το αίτημα της Μόσχας να συμμετέχει σε διάλογο ως ίσος προς ίσον.

Ο Γκένσερ καταλογίζει λάθη στην ΕΕ στην στάση της απέναντι στη Μόσχα. « Ο Πούτιν μιλώντας στη γερμανική Βουλή κατά την πρώτη του προεδρική θητεία πρότεινε τη δημιουργία πανευρωπαϊκής ζώνης ελευθέρου εμπορίου. Εάν η ΕΕ έπαιρνε στα σοβαρά την πρότασή του, σήμερα θα αντιδρούσε, κατά την άποψή μου, διαφορετικά ο Πούτιν στο θέμα ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ». Ο γερμανός πολιτικός θεωρεί ότι δεν είναι αργά για να αποκατασταθούν σχέσεις εμπιστοσύνης με τον Πούτιν. «Νομίζω ότι θα πρέπει να το επιχειρήσουμε».

Μέρκελ

Η καγκελάριος της Γερμανίας Άγγελα Μέρκελ εξέφρασε σήμερα την εκτίμηση ότι η πτώση του Τείχους του Βερολίνου συνιστά ένα σημάδι ελπίδας για χώρες όπως «η Ουκρανία, η Συρία, το Ιράκ» όπου «οι ελευθερίες απειλούνται ή καταπατούνται».

«Μπορούμε να αλλάξουμε την κατάσταση προς το καλύτερο, αυτό είναι το μήνυμα της πτώσης του Τείχους» την 9η Νοεμβρίου του 1989, δήλωσε η Γερμανίδα καγκελάριος, κατά τη διάρκεια μιας τελετής στο Μνημείο του Τείχους του Βερολίνου με αφορμή τη συμπλήρωση 25 ετών από την πτώση του Τείχους.

Το μήνυμα αυτό «απευθύνεται σε εμάς, εξίσου, όπως και σε άλλους στον κόσμο» συνέχισε η ίδια «ιδιαίτερα τώρα στους πολίτες στην Ουκρανία, τη Συρία και το Ιράκ και σε όλες τις περιοχές του κόσμου όπου οι ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα απειλούνται ή ακόμα καταπατούνται».

«Η πτώση του Τείχους έδειξε ότι τα όνειρα μπορούν να γίνουν πραγματικότητα» τόνισε η Γερμανίδα καγκελάριος που μεγάλωσε στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία (ΓΛΔ) και την εποχή εκείνη ήταν 35 ετών.

«Και άλλα τείχη μπορούν να γκρεμιστούν, τα τείχη της δικτατορίας, της βίας, των ιδεολογιών, του μίσους» προσέθεσε η Άγγελα Μέρκελ.

Υπενθύμισε εξάλλου ότι το κομμουνιστικό καθεστώς της ανατολικής Γερμανίας ήταν ένα «κράτος χωρίς αρχές δικαίου» «ένα Κράτος που παρακολουθούσε» τους πολίτες του και καταπατούσε «τα θεμελιώδη δικαιώματα όπως την ελευθερία της γνώμης και του Τύπου».

Η επέτειος της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου είναι μία «ημέρα ελευθερίας» όμως επίσης «μία ημέρα ανάμνησης για τα θύματα» σύμφωνα με την ίδια. Η καγκελάριος υπενθύμισε ότι 138 άνθρωποι είχαν πληρώσει με την ζωή τους την προσπάθειά του να περάσουν το Τείχος το διάστημα μεταξύ της οικοδόμησής του, την 13η Αυγούστου του 1961, και της πτώσης του, 28 χρόνια αργότερα.

(ΑΜΠΕ, Deutsche Welle)


 

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Πολεμικές επιχειρήσεις
Γερμανία
Οικονομική κρίση