Έντυπη Έκδοση

Κόντρα στους «αποκλεισμούς», «εν δράσει»

«Ζούμε έναν μοντέρνου τύπου «αποκλεισμό», που δεν είναι κραυγαλέος, σίγουρα όμως είναι ασφυκτικός. Μπορεί, τουλάχιστον φαινομενικά, να μην συναντάμε σήμερα πρακτικές αντίστοιχες με αυτές του σταλινικού καθεστώτος, ποιός μπορεί όμως να αρνηθεί την πλήρη απαξίωση της τέχνης από το κράτος με την κατάργηση των επιχορηγήσεων και τη δύσκολη πρόσβαση στις μεγάλες σκηνές και τα ιδρύματα, που είναι οι τελευταίοι φορείς με τη δυνατότητα να αμοίβουν;

Γ.Παπαπαύλου, Γερ.Γενατάς, Άννα Ελεφάντη, Σπ. Χατζιαγγελάκης και Θ.Σκυφτούλης στο έργο του Stoppard (από Δεκέμβρη) Γ.Παπαπαύλου, Γερ.Γενατάς, Άννα Ελεφάντη, Σπ. Χατζιαγγελάκης και Θ.Σκυφτούλης στο έργο του Stoppard (από Δεκέμβρη) Παρ' όλες τις αντίξοες ωστόσο συνθήκες πολλοί είναι οι καλλιτέχνες που σαν σύγχρονοι Μπουλγκάκοφ αντιστέκονται, συνεχίζουν το έργο τους κι η τέχνη δεν περιορίζεται για τους λίγους».

Ο Δημήτρης Μυλωνάς, το όνομα του οποίου θα προφέρουμε συχνά τη σεζόν που διανύουμε με ιδιότητα διττή -τόσο του σκηνοθέτη όσο και του ηθοποιού-, δεν εξηγεί μόνο τους λόγους που επέλεξε να σκηνοθετήσει (και ήταν η πρώτη σκηνοθετική του απόπειρα) το συνταρακτικό «Γράμματα αγάπης στον Στάλιν» του Χουάν Μαγιόρκα (επαναλαμβάνεται στο θέατρο Επί Κολωνώ). Ενα έργο για την ιστορική και άκρως συγκρουσιακή σχέση Στάλιν-Μπουλγκάκοφ. Περιγράφει εμμέσως και το λόγο που έχει ανοίξει έξι θεατρικά «μέτωπα» ταυτόχρονα. Αυτό τον καιρό εργάζεται πυρετωδώς, συνυπογράφοντας τη θεατρική προσαρμογή με την Αννα Ελεφάντη, για το απίθανο «Ο Ρόζενγκραντζ και ο Γκίλντερστερν είναι νεκροί» του Τομ Στόπαρντ (η πρεμιέρα, σε δική του σκηνοθεσία, το Δεκέμβριο επίσης στο Επί Κολωνώ), ενώ τον Απρίλιο θα ανεβάσει στο Θέατρο του Νέου Κόσμου το «Δεν έχω τίποτα», παράσταση βασισμένη στα μονόπρακτα του Εντουάρντ Μπόντ «Have Ι none και The under room». Ηδη πρωταγωνιστεί στο απολαυστικό «Τζέλα, Λέλα, Κόρνας και Κλεομένης» του Φόλκερ Λούντβιχ στο θέατρο Πορεία και στο «Εγκλημα στο Cafe Noir» του David Landau στο Αγγέλων Βήμα. Από τον Ιανουάριο όμως θα υποδύεται και τον Κουλίγκιν στις τσεχοφικές «Τρείς Αδερφές», που θα σκηνοθετήσει η Λιλλύ Μελεμέ.

Το θεατρικό πρόγραμμά του είναι υπερφορτωμένο -σκηνοθετεί, μεταφράζει, διασκευάζει, παίζει ή θα παίξει- και λόγω «προσωπικής επιλογής» («Και οι έξι παραστάσεις με εκφράζουν απόλυτα», υπογραμμίζει ο Δ. Μυλωνάς) και από καθαρή «ανάγκη. Διότι στις μέρες μας μία δουλειά ίσον καμία». Εχει καταφέρει σε ένα κλάδο με ανεργία 96% να βιοπορίζεται αποκλειστικά και μόνο από τη σκηνή. Κάτι που, παραδόξως, αρνείται να διατυπώσει με ευκολία ανοιχτά: «Εχουμε φτάσει στο σημείο εκείνοι που βιοπορίζονται απ'το θέατρο να νιώθουν σαν τη μύγα μεσ' το γάλα. Δυστυχώς, η εργασία μας κατάντησε να θεωρείται "χόμπι", "ταλέντο", "μεράκι" κι ως τέτοια να μην υποαμοίβεται ή να μην αμοίβεται».

Ο Δημήτρης Μυλωνάς σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί σε έξι παραστάσεις. Ανάμεσά τους και το θρυλικό «Ο Ρόζενγκραντζ και ο Γκίλντερστερν είναι νεκροί» του Στόπαρντ Ο Δημήτρης Μυλωνάς σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί σε έξι παραστάσεις. Ανάμεσά τους και το θρυλικό «Ο Ρόζενγκραντζ και ο Γκίλντερστερν είναι νεκροί» του Στόπαρντ Η κρίση αποδείχτηκε πως έχει και τα πλεονεκτήματά της: «Τα ενοίκια στα θέατρα έχουν πέσει αρκετά. Συγχρόνως, αναπτύχθηκε μια μορφή αλληλεγγύης στο συνάφι: θίασοι και μικρές, ως επί το πλείστον, θεατρικές σκηνές επιδιώκουν πολύ πιο ανθρώπινες συμφωνίες και συνεργασίες προκειμένου και οι χώροι να παραμένουν ανοιχτοί και οι θίασοι να έχουν μια στέγη για το έργο τους».

Ολα αυτά συμβαίνουν κάτω από τη μύτη ενός «εχθρικού» περιβάλλοντος, μάς υπενθυμίζει. «Οι κρατικές επιχορηγήσεις έχουν "παγώσει", η ιδιωτική πρωτοβουλία αδιαφορεί, τα ΔΗΠΕΘΕ υπολειτουργούν, και κάθε χρόνο ζούμε το θρίλερ αν θα γίνει το Φεστιβάλ Αθηνών και με ποιόν καλλιτεχνικό διευθυντή. Ως εκ τούτου, ο καλλιτέχνης πρέπει να αγωνίζεται με τα δικά του ελάχιστα μέσα για να επιβιώσει. Ομως, μόνο με συστηματική και οργανωμένη στήριξη προσφέρεται πραγματικά χώρος πειραματισμού με διάρκεια και έκταση».

Το «Ρόζενγκραντζ και Γκίλντερστερν» πρωτοπαίχτηκε στο Fringe Festival του Εδιμβούργου το 1966 και έκτοτε είναι ένα από τα πιο δημοφιλή σύγχρονα θεατρικά κομψοτεχνήματα. Ο βραβευμένος με Οσκαρ Σεναρίου για την ταινία «Ερωτευμένος Σαίξπηρ» και τιμημένος με το «ΡΕΝ/Pinter» σερ Τομ Στόπαρντ φέρνει στο προσκήνιο δυο ασήμαντους σεξπιρικούς ήρωες από τον Αμλετ. Αναρωτιέται κανείς πού οδηγεί το έργο η νέα διασκευή του: «Η παράσταση θα είναι ένα ταξίδι ενηλικίωσης, από τη γέννηση, στη γνώση και το θάνατο», απαντά ο σκηνοθέτης και διασκευαστής της. «Σε αυτήν τη διαδρομή, οδηγός είναι ένας παράξενος θίασος. Στο θιάσο ενσαρκώνεται όλη η δύναμη του θεάτρου ως ένα παιχνίδι άλλοτε αθώο και αστείο άλλοτε σκοτεινό που μπορεί και συμπυκνώνει εμπειρίες και νοήματα και γίνεται φορέας γνώσης και αυτογνωσίας καμιά φορά περισσότερο "αληθινής" και από την ίδια τη ζωή».

Στον «Στάλιν» σκηνοθέτησε την Αννα Ελεφάντη, κόρη του αείμνηστου Αγγέλου. Στον Στόπαρντ δεν τη σκηνοθετεί απλώς. Δούλεψε μαζί της για τη διασκευή. «Η συνάντησή μου με τη Αννα ήταν καταλυτική», λέει ο Μυλωνάς. Δεν τη θεωρεί μόνο «μια εξαιρετική ηθοποιό, με οξυδέρκεια και δυνατό κριτήριο στα πράγματα». Μαζί της αποφάσισε να ιδρύσει την Εταιρεία Θεάτρου Εν Δράσει: «Μαζί περπατάμε σε ένα δρόμο έκφρασης και δημιουργίας που εύχομαι και πιστεύω ότι θα είναι μακρύς. Στόχος μας είναι ένα θέατρο παρεμβατικό, ρηξικέλευθο, «εν δράσει»!».

Δεν έχει ακόμα τεράστια εμπειρία ως σκηνοθέτης, έχει ωστόσο μέθοδο στην προσέγγιση και επεξεργασία των κειμένων. Τα αντιμετωπίζει, όπως χαρακτηριστικά λέει, «ως εργαλείο δράσης». «Αυτό δεν σημαίνει -εξηγεί- ότι δουλεύω ερήμην του κειμένου, όμως αφετηρία μου είναι το θέμα και οι "δράσεις" που κρύβονται πίσω από τις λέξεις, οι λέξεις με άλλα λόγια και τα γράμματα έρχονται ως στόλιδια της δράσης».

Κατά βάση, τον ενεργοποιεί «η σύγκρουση του (καθημερινού) ανθρώπου με την εξουσία σε κάθε της μορφή, την κρατική, του κοινωνικού περίγυρου αλλά και εκείνη που συναντιέται στις διαπροσωπικές σχέσεις. Κατά πόσο και με ποιούς όρους κανείς υποχωρεί ή δεν υποχωρεί, συγκρούεται, ηρωοποιείται για αυτήν του τη σύγκρουση, αλλοτριώνεται ή ξεπερνάει τα όποια εμπόδια και με ποιό κόστος, είναι τα ερωτήματα που θέλω να θέτω μέσα από τη θεατρική πράξη».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Τέχνη/Πολιτισμός
Πρόσωπα
Θέατρο
Σκηνοθέτες/Παραγωγοί