Έντυπη Έκδοση

17 Νοέμβρη από δω, 17 Νοέμβρη από κει

17 Νοέμβρη. Με την ημερομηνία αυτή έχω συνδεθεί με δύο διαφορετικούς τρόπους, όμως σημαδιακούς και άκρως δραματικούς όσο δεν παίρνει. Δεν την έζησα στο Πολυτεχνείο διότι δεν ήμουν στην Ελλάδα. Ημουν στην εξορία, χωρίς διαβατήριο, με μία γαλλική ταυτότητα απάτριδος που έλεγε «ισχύει για όλες τις χώρες πλην της Ελλάδος»!

Και τη μόνη φορά που έτυχα σε επέτειο της 17 Νοέμβρη, δεν παρέλασα γιατί εκείνο το απόγευμα το πέρασα προσπαθώντας να πείσω την κυβέρνηση να μην αιματοκυλήσει την πορεία. Αξίζει να τους περιγράψω αμφότερους.

17 Νοέμβρη, 1973, βράδυ. Εχουμε μαζευτεί στο σαλονάκι του Γιώργου και της Αλκης Σεβαστίκογλου που μένουν στο διπλανό διαμέρισμα. Στο Παρίσι. Μαζί μας, ο Μάριος Πλωρίτης, η Μελίνα και ο Ντασσέν. Συχνά μαζευόμασταν εκείνες τις μέρες γιατί πηγαίναμε εν σώματι να δούμε πώς εξελισσόταν η κατάσταση της Μαρίκας. Της γυναίκας του Μάριου που είχε υποστεί εγχείρηση στον εγκέφαλο και ήταν σε κώμα. Το νοσοκομείο ήταν εκεί κοντά και πηγαίναμε κάθε μέρα, τουλάχιστο δέκα άτομα κάθε φορά, ελληνική συνήθεια, οι Γάλλοι γιατροί και νοσοκόμοι είχαν απορήσει. Συνήθως βλέπουν έναν συγγενή και συχνότερα κανένα.

Γνωρίζουμε τι γίνεται στο Πολυτεχνείο, είμαστε ταυτόχρονα χαρούμενοι και ανήσυχοι. Εχουμε συνέχεια τηλεφωνική επαφή με την Αθήνα. Σε κάποια στιγμή χτυπάει το τηλέφωνο και είναι ο Τάκης Χορν που θέλει μάθει νέα για την κατάσταση της Μαρίκας. Η λέξη «κώμα» πάει κι έρχεται και σε λίγο κόβεται η συνδιάλεξη. Ο ασφαλίτης που ήταν υπεύθυνος για τη λογοκρισία των τηλεφωνημάτων στον ΟΤΕ άκουγε «κώμα» και νόμιζε «κόμμα». «Βγήκε από το κόμμα;», «Πότε λένε να βγει από το κόμμα;».

Τα σοβαρά άρχισαν λίγο αργότερα. Ο λογοκριτής φαίνεται είχε πάρει το όπλο του και πήγε να κυνηγήσει φοιτητές, γιατί τα τηλεφωνήματα δεν τα έκοβε πια κανείς. Κατ' αρχάς, δεν ξέρω ποιος από τους εν Αθήνησι ανέλαβε να οργανώσει την επικοινωνία με μας τους εν Παρισίους, αλλά λειτούργησε άψογα, στρατηγικώς τε και τηλεφωνικώς.

Οταν άρχισε ο χορός των χουντικών τανκς, φίλοι ήταν τοποθετημένοι σε περίπτερα με τηλέφωνο κατά μήκος των βασικών οδικών αξόνων που οδηγούν στο Πολυτεχνείο. Και ιδιαίτερα στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, γιατί ήταν φυσικότερο πως από κει θα ροβολούσαν τα δολοφονικά αυτά άρματα με κατεύθυνση την Πατησίων.

Με τα τηλεφωνήματα από τα περίπτερα παρακολουθούσαμε στο Παρίσι νοερά τη διαδρομή των αρμάτων. Οι συνδιαλέξεις σταμάτησαν λίγο μετά τα μεσάνυχτα. Είχαμε ίσως καλύτερη κάλυψη από πολλούς στην Ελλάδα.

17 Νοέμβρη 1976. Η δεύτερη εμπειρία συμπίπτει με τη θέση μου του γενικού διευθυντή Προγράμματος στην ΕΡΤ. Την ημέρα εκείνη είχε ένα ύψιστο διεθνές ποδοσφαιρικό ματς στο Λονδίνο. Δεν θυμάμαι με ποιες ομάδες. Οταν το πληροφορήθηκα, δυο μήνες νωρίτερα, διέγραψα το ματς από το πρόγραμμα. Θα ήταν ανέντιμο, προκλητικό και, σε τελευταία ανάλυση, χουντικό να έχουμε ένα δημοφιλές ματς την ώρα της πορείας.

Ομως, ξαφνικά, μπαίνει στο γραφείο μου έξαλλος ο διευθυντής του Α' προγράμματος του Ραδιοφώνου (ο Μάνος είναι προς το παρόν απολυμένος) και με πληροφορεί ότι οι ειδήσεις του ραδιοφώνου πήραν εντολή να ανακοινώσουν την... τηλεοπτική μετάδοση του ματς! «Κάντε κάτι!» μου λέει. Σημειωτέον ότι ο πολιτικός Γ.Δ. είχε την ευθύνη των δελτίων ειδήσεων. Αποκλειστικά. Οχι όμως και των αθλητικών εκπομπών της τηλεόρασης! Τρέχω στο γραφείο του, έξαλλος με τη σειρά μου. «Πήρα εντολή από τον υπουργό», μου αναγγέλλει. Παίρνω τον υπουργό. Αφάντος ο υπουργός. Συνέχεια άφαντος. Δεν μπορώ να πάρω τον πρωθυπουργό, ο Καραμανλής είναι σε επίσημη επίσκεψη στη Βιέννη. Τι να κάνω, παίρνω τον αδερφό του. Τον Αχιλλέα. Υφυπουργό Αθλητισμού, ό,τι πρέπει. Δεν μου τον δίνουν. «Είναι σε σύσκεψη». Παίρνω τη φίλη μου Στάντη, την σοβαρότερη γραμματέα των Καραμανλήδων και της λέω να με πάρει γιατί κινδυνεύει ο αδελφός του. Ο οποίος λείπει και δεν έχει ιδέα για όσα γίνονται εδώ. Ο Αχιλλέας με πήρε. Ο αδελφός σας κινδυνεύει, του λέω, γιατί κινδυνεύετε εσείς. Θα γίνει τεράστιος σάλος, γιατί πρόκειται για ποδοσφαιρικό αγώνα και θα την πληρώσετε εσείς ως υπεύθυνος για τον αθλητισμό.

Ο Αχιλλέας ανησύχησε και υποσχέθηκε να επέμβει. Υστερα από μια ώρα με πήρε να μου πει πως δεν γίνεται τίποτα. Η ηγεσία του Στρατού (διάβαζε ΚΥΠ) θεωρεί ότι στην πορεία θα συμμετάσχει ένα εκατομμύριο αριστερών οι οποίοι θα ορμήσουν στη συνέχεια να καταλάβουν την εξουσία. Θα έχουμε εκατοντάδες νεκρούς. Ο μόνος τρόπος είναι τους κρατήσουμε στα σπίτια τους με το ματς!

Μα το ματς, Αχιλλέα μου, δεν θα το δει κανείς! Ιδιαίτερα, τώρα που μαθαίνουν ότι βάλαμε ματς, θα ξεπεράσουν το εκατομμύριο! Και θα έχει πολιτικό κόστος για τον αδελφό σου και δεν θα το δει κανείς το σιχαμένο το ματς και θα το πληρώσουμε ένα κάρο λεφτά τζάμπα και βερεσέ! «Λυπάμαι» μου λέει. Προφανώς, δεν είχε καμιά δύναμη. Και ντρεπόταν να πάρει τον αδελφό του στο τηλέφωνο. Το μόνο που μου έμεινε ήταν να στείλω την παραίτησή μου στον υπουργό. Ο οποίος επί τρεις μέρες είχε εξαφανιστεί.

Στο μεταξύ, ο Τύπος κατακεραύνωνε την «ανόητη και χυδαία» κυβέρνηση. Οταν ο υπουργός μου εμφανίστηκε, μου δήλωσε ότι είχα δίκιο, ότι ο Καραμανλής τους μάλωσε όλους και ότι η παραίτηση δεν έγινε δεκτή από τον πρωθυπουργό. Το ίδιο βράδυ, η κυρία Νίκη Γουλανδρή, μέλος του Δ.Σ. της ΕΡΤ, ήρθε να μου ανακοινώσει την απόφαση του πρωθυπουργού. Τον προβιβασμό μου σε γενικό διευθυντή! (Τον οποίον αρνήθηκα και σε δύο μήνες παραιτήθηκα για τα καλά).

Οσο για την πορεία, πράγματι πήραν μέρος σχεδόν ένα εκατομμύριο διαδηλωτές...

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Ο κόσμος κατ' εμέ - Του ΡΟΒΗΡΟΥ ΜΑΝΘΟΘΥΛΗ