Έντυπη Έκδοση

Ηρωας ή προδότης;

Ο Παλαιστίνιος σκηνοθέτης Ελία Σουλεϊμάν μιλά στην «Ε» για τους συμπατριώτες του και τις ταινίες του

Ο Παλαιστίνιος Ελία Σουλεϊμάν είναι σήμερα ένας πολίτης του κόσμου: Παρίσι (όπου πλέον ζει μόνιμα), Νέα Υόρκη, Ελβετία. Ωστόσο, η ματιά του είναι σταθερά στραμμένη στην πολύπαθη πατρίδα του. Τον συναντήσαμε πριν λίγες μέρες που ήρθε στην Αθηνα προσκεκλημένος του Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου.

 Αν και σε λίγο καιρο ίσως να μην έρχεται πια στην χώρα μας ως απλός επισκέπτης. Διότι όπως ομολόγησε στην τελετή λήξης, παραλαμβάνοντας το ειδικό τιμητικό βραβείο του Φεστιβάλ, σκέφτεται σοβαρά να μετακομίσει στην χώρα μας παρέα με την σύζυγό του Γιασμίν Χαμντάν. Πρόκειται για την γοητευτική Λιβανέζα τραγουδίστρια που έκλεψε τις εντυπώσεις τραγουδώντας αισθαντικά στην τελευταία ταινία του Τζιμ Τζάρμους «Μόνο οι εραστές μένουν ζωντανοί». Η οποία, συμπτωματικά, θα εμφανιστεί το Σάββατο (1/11) στο Gazarte. Ο Νίνος Φένεκ Μικελίδης μαθαίνουμε, επιφορτίστηκε με το καθήκον να βρει ένα καλο σπίτι για το ζεύγος στην Αθήνα!

Το 1996 ο 54χρονος σήμερα Ελία Σουλεϊμάν, κέρδισε το βραβείο Καλύτερης Πρώτης Ταινίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, για το «Χρονικό μιας Εξαφάνισης», ενώ με τη δεύτερη ταινία του, «Θεϊκή Παρέμβαση» (2002), απέσπασε στις Κάννες το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής και το Βραβείο της Διεθνούς Ενωσης Κριτικών. Η τρίτη του ταινία «Ο χρόνος που απομένει» (2009) διαγωνίστηκε στο Φεστιβάλ των Καννών, κερδίζοντας το βραβείο Black Pearl.

- Πότε φύγατε από την Παλαιστίνη;

«Από τα 17 μου πηγαινοέρχομαι. Ακόμα την επισκέφτομαι -2-3 φορές τον χρόνο. Δεν έχω αποσυνδεθεί από την πατρίδα μου. Δίδασκα άλλωστε σε ένα πανεπιστήμιο κοντά στην Ραμάλα».

«7 μέρες στην Αβάνα» «7 μέρες στην Αβάνα» - Αν ζούσατε εκεί θα είχατε καταφέρει να γυρίσετε τις ταινίες που κάνατε;

«Η δημιουργική διαδικασία που ακολουθώ προϋποθέτει την ματιά ενός ανθρώπου που είναι ταυτόχρονα εντός και εκτός. Insider και outsider. Οι ταινίες μου είναι ένα πολυπολιτισμικό "προϊόν". Η εμπειρία για παράδειγμα της Ν. Υόρκης με επηρέασε. Μακρινές μνήμες, γεγονότα -όλα έχουν την θέση τους. Οταν ξεκίνησα να κάνω σινεμά, δηλαδή στις αρχές του '90 οι συνθήκες ήταν απαγορευτικές στην Παλαιστίνη. Τόσο, ώστε ήταν εξαιρτικά παράξενο να βλέπεις Παλαιστίνιο να γυρίζει ταινία για την Παλαιστίνη. Το σύνηθες ήταν να βλέπεις ξένους να κάνουν ταινίες για την χώρα μου (βλ. Κώστα Γαβρά). Αντίθετα, σήμερα δεν είναι δύσκολο να βρουν οι Παλαιστίνιοι λεφτά.»

- Εσείς τι προβλήματα αντιμετωπίσατε;

«Κανείς δεν ήθελε να χρηματοδοτήσει τις ταινίες μου. Και υπήρχε συγκεκριμένος λόγος γι'αυτό: Οι ταινίες μου είχαν χιούμορ. Δεν ακολουθούσαν την λογική της "θυματοποίησης" των Παλαιστίνιων -ό,τι δηλαδή περιμένουν οι περισσότεροι από ταινίες για την Παλαιστίνη. Μάλιστα με κατηγόρησαν γι' αυτό. Ακόμα και οι δικοί μου, στον αραβικό κόσμο. Μέχρι που με αποκάλεσαν φιλοσημίτη! Σκεφτείτε πως όταν κέρδισα το βραβείο στη Βενετία, οι Αραβες έλεγαν πως ψεύδομαι, ότι δεν βραβεύτηκα. Σε μια σκηνή της ταινίας οι γονείς μου υποτίθεται ότι αποκοιμιούνται μπροστά στην τηλεόραση η οποία εκείνη τη στιγμή δείχνει την ισραηλινή σημαία να κυματίζει (όπως συμβαίνει κάθε μέρα στο τέλος του προγράμματος). Ε, το εισέπραξαν ως μία άνευ ορων παράδοση στους Εβραίους! Ηταν φρικτό».

«Θεϊκή παρέμβαση» «Θεϊκή παρέμβαση» - Και πότε άλλαξαν γνώμη;

«Με την "Θεϊκή παρέμβαση". Μεταστράφηκαν εντελώς. Οι ίδιοι που με κατηγορούσαν για προδότη, με παρουσίαζαν τώρα ήρωα. Δεν κατάλαβαν ποτε πως οι ταινίες μου είναι άλλο πράγμα. Πως το σινεμά είναι άλλο πράγμα».

- Η αλήθεια είναι πως το παλαιστινιακό μονοπωλεί και σήμερα τον κινηματογράφο της χώρας. Ολοι θα θέλαμε να δούμε κάποια στιγμή κάτι διαφορετικό.

«Δεν είναι τόσο το θέμα μιας ταινίας το πρόβλημα. Εξάλλου σήμερα καταπιάνονται και μ' άλλα πράγματα. Το θέμα είναι το πώς χειρίζεσαι το θέμα σου. Το κάνεις με διάθεση διδακτισμού; Με σλόγκαν; Πάντως όταν η καθημερινότητά σου είνα κατοχή, και βλέπεις συνεχώς στρατιώτες και τανκς, δεν μπορείς να γράφεις για λουλουδάκια».

- Εκτιμάτε κάποιον ισραηλινό σκηνοθέτη;

«Αν ένα φιλμ είναι καλό, είναι καλο, τελείωσε. Αυτό που προσωπικά δεν μ' αρέσει είναι να βλέπω άλλους να μιλούν για το δικό μας πρόβλημα. Οπως δεν μ' αρέσει να βλέπω αμερικανικές ταινίες που παρουσιάζουν το Βιετνάμ από την πλευρά των λευκών».

- Πώς σας φάνηκαν οι δηλώσεις του συναδέλφου σας Γούντι Αλεν μετα την πρόσφατη σφαγή στην Γάζα;

«Νομίζω πως η αντίληψή του για την κατάσταση δεν έχει συνοχή -είναι κάπως σε σύγχυση ο άνθρωπος, όπως στις ταινίες του. Τόσοι άνθρωποι σκοτώνονται κι αυτός κάνει μια μπανάλ διανοουμενίστικη ανάλυση. Την στιγμή που, ακόμα κι όσοι νόμιζαν μέχρι πρότινος πως το Ισραήλ είναι δημοκρατική χώρα έχουν καταλάβει πιά τι παίζεται».

- Πώς βλέπετε την κατάσταση στην Ελλάδα;

«Δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε την μια χώρα ξέχωρα από την άλλη. Οι ίδιοι που υποστηρίζουν το Ισραήλ είναι οι ίδιοι που καταδικάζουν την Ελλάδα σε αυτήν την κατάσταση. Η Αγγλία, η Γαλλία, η Γερμανία, οι ΗΠΑ, οι τράπεζες, οι κυβερνήσεις. Απλώς στην Ελλάδα χρησιμοποιούν έναν διαφορετικό τρόπο για να καταλάβουν την χώρα».

- Και τι μπορεί να γίνει;

«Η βάση θα αλλάξει τα πράγματα. Υπάρχουν κινήματα, υπάρχει ακτιβισμός. Είναι ο μονος τρόπος. Είναι ανόητο να περιμένουμε ότι αν αλλάξει η κυβέρνηση και έρθει στα πράγματα φερ' ειπείν ένας αριστερίζων πολιτικός θα αλλάξει κάτι ριζικά. Πολύ απλά θα αναγκαστεί κι αυτός να διαπραγματευτεί με την εξουσία. Και η εξουσία διαφθείρει. Αρχικά θα σου πει: "πάω κόντρα στις τράπεζες". Κι ύστερα θα συνταχθεί με τις τράπεζες. Ηδη τα πράγματα χειροτερεύουν. Στην Ιταλία γίνονται μεγάλες διαδηλώσεις. Ολη αυτή η ιστορία με την Ευρώπη έχει καταντήσει ανέκδοτο».

- Πώς βλέπετε όλες αυτές τις επιθέσεις των Τζιχαντιστών;

«Γιατί μου κάνετε αυτήν την ερώτηση; Εχω την ίδια απόσταση που έχετε κι εσείς απ' όλα αυτά. Ολες αυτές οι σκοτεινές δυνάμεις έχουν πυροδοτηθεί από τις χώρες που υποτίθεται πως τις πολεμούν. Βλέπε Ταλιμπάν... Δεν βλέπετε τι στάση κρατούν στην Τουρκία, στο Ιράκ;».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Πρόσωπα
Σκηνοθέτες/Παραγωγοί
Συνεντεύξεις