Έντυπη Έκδοση

Το Θέατρο Σκιών χωρίς την αθωότητά του

Δεν θα μπορούσαν να βρουν καταλληλότερο τίτλο απ' τον «Υμνο στη σκιά» οι επιμελητές της έκθεσης, που εγκαινιάζεται σήμερα στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς.

ΑΡΙΣΤΕΡΑ: Αφίσα από ελληνική παράσταση του Καραγκιόζη. Στην έκθεση υπάρχει και αρχειακό υλικό από την παράδοση του Θεάτρου Σκιών σε Ελλάδα και Τουρκία. ΔΕΞΙΑ: Τα έργα της Κάρα Γουόλκερ δεν είναι τόσο αθώα όσο δείχνουν. Διασπείρουν ένα αίσθημα απειλής, αναφορά στην εποχή της δουλείας στην Αμερική ΑΡΙΣΤΕΡΑ: Αφίσα από ελληνική παράσταση του Καραγκιόζη. Στην έκθεση υπάρχει και αρχειακό υλικό από την παράδοση του Θεάτρου Σκιών σε Ελλάδα και Τουρκία. ΔΕΞΙΑ: Τα έργα της Κάρα Γουόλκερ δεν είναι τόσο αθώα όσο δείχνουν. Διασπείρουν ένα αίσθημα απειλής, αναφορά στην εποχή της δουλείας στην Αμερική Η μεγάλη παράδοση του Θεάτρου Σκιών, τόσο στην Τουρκία όσο και στην Ελλάδα, με πρωταγωνιστή τον αεικίνητο, ταλαίπωρο Καραγκιόζη, αποτέλεσε την πηγή της έμπνευσής της. Ο Ιταλός επιμελητής Πάολο Κολόμπο προσπέρασε γρήγορα τις φολκλορικές ή τις γλυκερά νοσταλγικές προσεγγίσεις του θέματος και συνέθεσε στον χώρο του μουσείου ένα σύγχρονο υποβλητικό ποίημα για τον κόσμο της σκιάς και της κινούμενης εικόνας.

Οι περισσότεροι καλλιτέχνες της διοργάνωσης είναι πρώτης γραμμής: ο Νοτιοαφρικανός Γουίλιαμ Κέντριτζ, η Αμερικανίδα Κάρα Γουόλκερ, ο Σουηδός Γιόκουμ Νόρστρεμ, ο Αγγλος Αντριου Βίκερι, ο Τούρκος Χαλούκ Ακάκσε, η Φινλανδή Καταρίνα Λίλκβιστ, η Σουηδέζα Νάταλι Ντζιούρμπεργκ και η Ελληνίδα Χριστιάνα Σούλου. Στον ίδιο χώρο βλέπουμε και ακριβοθώρητα έργα των θρυλικών αβάν-γκαρντ κινηματογραφιστών του 20ού αιώνα, της Γερμανίδας Λότε Ρένινγκερ, του Ρώσου Αλεξάντερ Αλεξέγεφ και του Πολωνού Λάντισλας Στάρεβιτς.

Η έκθεση με σχέδια, κολάζ, ζωγραφική, γλυπτά και επιτοίχιες εγκαταστάσεις αποκαλύπτει υπόγειες συγγένειες και συναφείς χειρονομίες μεταξύ του Θεάτρου Σκιών και της σύγχρονης τέχνης. Οι αναφορές των σύγχρονων καλλιτεχνών στο Θέατρο Σκιών δεν είναι άμεσες. Οι περισσότεροι, πάντως, γνωρίζουν καλά και έχουν μελετήσει τη μακραίωνη παράδοσή του -οι ρίζες του εντοπίζονται στην Αίγυπτο του 16ου αιώνα.

Τα πρώτα εκθέματα που συναντούν οι επισκέπτες είναι αρχειακό υλικό από την παράδοση του Θεάτρου Σκιών στην Ελλάδα και στην Τουρκία: φιγούρες του Καραγκιόζη, προβολές και προγράμματα παραστάσεων («Ο Καραγκιόζης Πυγμάχος»), δίσκοι βινυλίου με ηχογραφημένες παραστάσεις, θεατρικές μακέτες κ.ά. Η έκθεση είναι αφιερωμένη, άλλωστε, στη μνήμη του σπουδαίου Ελληνα καραγκιοζοπαίχτη Ευγένιου Σπαθάρη, που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή.

Η γαλάζια τοιχογραφία με τις μαύρες φιγούρες της Αμερικανίδας Κάρα Γουόλκερ στην επόμενη αίθουσα δεν είναι τόσο χαριτωμένη όσο δείχνει. Αν παρατηρήσεις τις φιγούρες και το επιθετικό φίδι που τις απειλεί, εισέρχεσαι στο σκοτεινό υπόστρωμα του έργου. Ολες οι παραστάσεις της Γουόλκερ, φαινομενικά αθώες και παιγνιώδεις, διασπείρουν ένα αίσθημα απειλής και αποκαλύπτουν έναν κόσμο ακραίας βίας και διαφυλετικών σεξουαλικών σχέσεων, αναφορά στη σκληρή εποχή της δουλείας στην Αμερική.

Ξεχωριστή θέση στην έκθεση έχει και το έργο του Νοτιοαφρικανού εικαστικού Γουίλιαμ Κέντριτζ. Οι σιλουέτες του, τόσο στους πίνακές του όσο και στις ταινίες κινουμένων σχεδίων του, είναι μέρος ενός κόσμου κατακερματισμένου, συχνά απειλητικού και αβέβαιου. Ο σχεδόν πρωτόγονος, χειροποίητος τρόπος με τον οποίο χειρίζεται την κινούμενη εικόνα εντείνει το απειλητικό αίσθημα ενός επικίνδυνου παιχνιδιού. Σ' αυτό οι μνήμες του εικαστικού συνδιαλέγονται με τη σκοτεινή ιστορία της αφρικανικής ηπείρου και του απαρτχάιντ.

Σκοτεινές, παιγνιώδεις, χιουμοριστικές, πολιτικές είναι οι ιστορίες όλων των φιλμ, των σχεδίων και των έργων ζωγραφικής της έκθεσης με πρωταγωνιστές μαριονέτες, φιγούρες από πηλό, σκιές και ζώα. Πλάσματα ενός ανήσυχου κόσμου, που έχει ανάγκη το φως και το βλέμμα μας για να εμψυχωθεί.

Ο «Υμνος στη σκιά» διοργανώνεται σε συνεργασία με το Ελληνικό Φεστιβάλ, το Ιρλανδικό Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης και το Μουσείο Istanbul Modern. Είναι παράλληλη εκδήλωση της Art Athina. Διάρκεια έως 26 Ιουλίου.*

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά