Έντυπη Έκδοση

ΧΑΡΗΣ ΒΛΑΒΙΑΝΟΣ

«Διακοπές στην πραγματικότητα»

Συνέντευξη στον Γιώργο Χαντζή

Κάποιοι κριτικοί σάς εντάσσουν στη συνέχεια ποιητών μας που είτε δεν σπούδασαν ελληνικά είτε γεννήθηκαν εκτός ελλαδικού χώρου (Σολωμός, Κάλβος, Καβάφης, Σεφέρης). Πώς τοποθετείτε το ποιητικό σας εγχείρημα σε σχέση με αυτήν την παρατήρηση;

Δεν επιλέγει κανείς την ταυτότητά του, το πώς αυτή συγκροτείται. Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Ρώμη από Ελληνες γονείς που χώρισαν όταν ήμουν τεσσάρων και τα ιταλικά ήταν η πρώτη γλώσσα που μίλησα. Στα δέκα μου επέστρεψα στην Ελλάδα, όπου και τελείωσα ελληνικό Γυμνάσιο (μια εμπειρία πολύ επώδυνη, γιατί βρέθηκα ξαφνικά από τη φωτεινή Ρώμη της Dolce Vita στη σκοτεινή Αθήνα των συνταγματαρχών, εσώκλειστος στο οικοτροφείο των Αναβρύτων, ένας «μακαρονάς» μου μιλούσε ελληνικά με ιταλική προφορά). Στα δεκαοκτώ μου έφυγα για σπουδές στην Αγγλία, όπου και παρέμεινα για δώδεκα χρόνια. Συνεπώς η ποιητική μου ταυτότητα διαμορφώθηκε μέσα σε τρεις γλώσσες και τρεις λογοτεχνικές παραδόσεις. Νιώθω ότι καμία από αυτές δεν μπορεί να με διεκδικήσει απόλυτα, και αποκλειστικά. Η αίσθηση ότι βρίσκομαι ανάμεσα σε πολιτισμούς υπήρξε πολύ ισχυρή για μένα. Θα έλεγα πως αυτό είναι το ορμητικότερο ρεύμα που διαπερνά ολόκληρη τη ζωή μου: το γεγονός ότι βρίσκομαι πάντοτε εντός και εκτός των πραγμάτων. Ταυτόχρονα, η ελευθερία μου να επιλέγω τον ποιητικό χώρο όπου θα κινηθώ είναι πηγή μεγάλης αγωνίας, αφού αισθάνομαι διαρκώς ξένος, ότι κανένα πλαίσιο δεν με περιέχει. Συνεπώς, «Ελληνικότητα» για μένα σημαίνει παθολογική αγάπη για την ελληνική ποίηση (παθολογική με την έννοια ότι προσπαθώ, μέσω της γλώσσας που επέλεξα να γράφω, να βρω ένα σταθερό σημείο αναφοράς). Από την άλλη όμως, είναι άγχος, που φτάνει στα όρια της αφόρητης δυσφορίας, μήπως η αγάπη αυτή με φυλακίσει σε κάτι στείρο και αντιδημιουργικό. Αυτή η συνθήκη σημαίνει και κάτι ακόμη: ότι η σχέση μου με τη γλώσσα δεν υπήρξε ποτέ δεδομένη και σταθερή. Γράφω αργά και με μεγάλη προσοχή, αφού σχεδόν κάθε λέξη που χρησιμοποιώ είναι σαν να μου αποκαλύπτεται για πρώτη φορά και να πρέπει να την κατακτήσω εκ νέου. Αυτό που κάποιοι κριτικοί χαρακτηρίζουν «διαύγεια» και «καθαρότητα» στην ποίησή μου, δεν είναι παρά αποτέλεσμα της ανοικειότητας που νιώθω με τη γλώσσα και της ανάγκης μου να εκφράσω σκέψεις και συναισθήματα με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια. Χρειάστηκε πάντως να περάσουν αρκετά χρόνια για να καταλάβω πως το γεγονός ότι ήμουν ένας «παρείσακτος», και εδώ αλλά και στις άλλες χώρες που έζησα, θα μπορούσε να αποτελέσει στοιχείο δύναμης και όχι αυτό που ήταν ώς τότε, ώς τα σαράντα μου σχεδόν: μια συνθήκη βαθιάς θλίψης, απώλειας και αδυναμίας.

* * *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία