Έντυπη Έκδοση

Χρονοβόρες διαδικασίες για τους αδύνατους, μέτρα εξπρές για τους τραπεζίτες

Τον Αύγουστο κλείνουν δύο χρόνια από την έναρξη της μεγαλύτερης κρίσης που βιώνει η Ευρωπαϊκή Ενωση από τη δεκαετία του '30. Τον τελευταίο καιρό πληθαίνουν οι δηλώσεις πως «πιάσαμε τον πάτο του πηγαδιού» και τώρα αρχίζει η ανάκαμψη.

Πώς όμως ενήργησε όλο αυτό το διάστημα η ενωμένη Ευρώπη; Ποια μέτρα πήρε, πόσο γρήγορα και με τι κόστος; Κάνοντας μια αναδρομή κάποιος μπορεί να παρατηρήσει ότι, παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, η Ε.Ε. περνούσε τις αποφάσεις μέσα από χρονοβόρα συμβούλια και μηχανισμούς που τις περισσότερες φορές «σκάλωναν» στα εθνικά πολιτικο-οικονομικά συμφέροντα των 27 χωρών-μελών. Με μία εξαίρεση: τις τράπεζες.

Με συνοπτικές διαδικασίες, οι κυβερνήσεις και βρήκαν χρήματα γρήγορα και μέτρα αποτελεσματικά πέρασαν, προκειμένου να διασωθούν οι προβληματικοί τραπεζικοί οίκοι με τα τοξικά κεφάλαια, αλλά και να εισπράξουν ρευστότητα όσες τράπεζες είχαν (ή δεν είχαν) ανάγκη.

Αύξηση της ανεργίας

Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα που ανέκυψε από την κρίση, είναι η ραγδαία αύξηση της ανεργίας. Εκεί η Ε.Ε. σήκωσε τα χέρια ψηλά. Ανοιξε μάλιστα τον δρόμο για την ελαστικοποίηση της αγοράς εργασίας, με αναγκαστικές άδειες, τετραήμερα και χαμηλότερους μισθούς καταργώντας με αυτό τον τρόπο τα περισσότερα δικαιώματα που κατάφεραν να αποκτήσουν οι εργαζόμενοι μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Τα πρώτα σημάδια της κρίσης έγιναν αισθητά στους «μυημένους» από τον Αύγουστο του 2007, όταν αρκετές χρηματοπιστωτικές εταιρείες στις Ηνωμένες Πολιτείες στράγγιξαν από ρευστότητα και δεν είχαν κεφάλαια για να εξυπηρετήσουν τις άμεσες υποχρεώσεις τους. Ξαφνικά ασυνήθιστη νευρικότητα κυρίευσε και τις συναλλαγές στη Γουόλ Στριτ και λίγες εβδομάδες αργότερα η αγορά ενυπόθηκων δανείων υψηλού ρίσκου εξέπεμψε SOS.

Η ταχύτητα όμως με την οποία η αναταραχή απλώθηκε σε άλλες - μη τραπεζικές αγορές, έπρεπε να θορυβήσει τους αναλυτές και ιδιαίτερα τους έμπειρους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Στο σύνολό της όμως η Ευρωπαϊκή Ενωση αντέδρασε την 1η Οκτωβρίου του 2008, όταν η Κομισιόν παρουσίασε πρόταση με νέους κανόνες διαφάνειας στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στις διασυνοριακές τους συναλλαγές. Και βέβαια μαζί ήρθε η πρόταση για κεφαλαιακή υποστήριξη των τραπεζών στην Ε.Ε. Η Ελλάδα μάλιστα ήταν από τις πρώτες χώρες που έσπευσαν να ανακοινώσουν πακέτο στήριξης ύψους 28 δισ., άσχετα αν οι διαπραγματεύσεις του Γιώργου Αλογοσκούφη με τους τραπεζίτες κράτησαν μήνες.

Στήριξη της οικονομίας

Η πρώτη ουσιαστική απόφαση ελήφθη τον Δεκέμβριο του 2008. Οι ευρωπαίοι ηγέτες αποφάσισαν να παραχωρήσουν το 1,5% του ΑΕΠ για να στηρίξουν την πραγματική οικονομία. Από την άλλη όμως έδειξαν τη συνήθη εμμονή στους ασφυκτικούς κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και αρκετές χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, μπήκαν υπό επιτήρηση, δημιουργώντας σύγχυση στις αγορές για την πορεία της οικονομίας της Ε.Ε. Η πρόθεση της Κομισιόν ήταν μην ξεφύγουν τα ελλείμματα και τα χρέη λόγω της κρίσης. Δημιουργήθηκε όμως κλίμα ασφυξίας, με αποτέλεσμα τα σπρεντ των ομολόγων των «προβληματικών» χωρών όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία, να εκτοξευθούν στα ύψη.

Ο φαύλος κύκλος διευρύνθηκε, όταν οι τράπεζες κράτησαν τα κονδύλια υποστήριξης και κράτησαν τις στρόφιγγες του δανεισμού κλειστές. Η ύφεση άρχισε να τροφοδοτεί αρνητικά την πραγματική οικονομία και το αντίστροφο. Αποτέλεσμα; Η κρίση είναι εδώ, στους αριθμούς θα «περάσει» μέσα στο 2010, όμως τα προβλήματα που άφησε πίσω της θα συνεχίσουμε να τα βιώνουμε για αρκετά χρόνια ακόμα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Με λέξεις-κλειδιά
Οικονομική κρίση
Ευρωπαϊκή Ένωση