Έντυπη Έκδοση

Καβάφης εκ Κύπρου

Η προσφορά ενός Κύπριου ποιητή και ηθοποιού

Ο Κυριάκος Ευθυμίου είναι ένας κυπρογεννημένος (με ρίζες από το τμήμα που τώρα κατέχουν οι Τούρκοι) ποιητής και ηθοποιός, τον οποίο συνάντησα στη μεγαλόνησο και επωφελήθηκα της προθυμίας του (έπειτα από σύσταση κοινής εξ Αθηνών φίλης) να με ξεναγήσει στην τουρκοκρατούμενη περιοχή, μια εμπειρία (αναπόφευκτα και τραυματική) που κατέγραψα το περασμένο Σάββατο.

Κυριάκος Ευθυμίου: «Μια καλή ανάγνωση αναδεικνύει τη σημασία του ποιήματος» Κυριάκος Ευθυμίου: «Μια καλή ανάγνωση αναδεικνύει τη σημασία του ποιήματος» Στις κουβέντες μας, στο πλαίσιο της ξενάγησης, δεν ήταν τόσο η αναφορά του στις προσωπικές λογοτεχνικές και υποκριτικές ενασχολήσεις όσο στη δουλειά του πάνω σε σημαντικούς ποιητές - ήγουν, στη δισκογραφική ανάγνωση έργων τους. Με πιο πρόσφατη, ένα cd με 50 (από τα 154) ποιήματα του Κ. Π. Καβάφη.

Ανάγνωση, όχι απαγγελία

Γιατί Καβάφης;

«Δεν είμαι φιλόλογος, δεν κρίνω με κριτήρια φιλολογικά. Διαβάζω από τα 16 μου χρόνια και πιστεύω ότι έχω έρθει σε επαφή με τους σημαντικότερους ποιητές, όχι μόνο του δικού μας αιώνα. Νομίζω πως ο Κ. Π. Καβάφης είναι από τους σημαντικότερους ποιητές παγκόσμια και θα 'λεγα από τους μεγαλύτερους των ευρωπαϊκών γραμμάτων. Σε ό,τι όμως αφορά την ελληνική ποίηση -και το λέω πολύ συνειδητά- θεωρώ σημαντικότερο τον Αλεξανδρινό. Είναι πολύ εμφανή τα στοιχεία που δικαιολογούν τη θέση πως ο Καβάφης είναι κλασικός. Δεν νομίζω ότι είναι τυχαίο ότι έχει μεταφραστεί τόσο πολύ».

Γνωστό ότι υπάρχουν και άλλες δισκογραφικές αναγνώσεις της ποίησης του Καβάφη (στις οποίες θα αναφερθώ πιο κάτω). Εδώ η απάντηση στο ερώτημα τι θέλησε να καταθέσει με τη δική του ανάγνωση ο Ευθυμίου (από συνέντευξή του στην κυπριακή εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος»):

«Αισθάνθηκα αρχικά ότι ήταν κάτι που είχα κάθε δικαίωμα να δοκιμάσω, όπως δικαίωμα έχει ο καθένας. Η αίσθησή μου όμως ενισχύθηκε και από την πολύχρονη σχέση που είχα όχι μόνο σαν απλός αναγνώστης, αλλά και σαν ένας άνθρωπος που όχι μόνο γράφει ποίηση, αλλά είναι ταυτόχρονα και ηθοποιός. Φυσικά, η τελευταία ιδιότητα που αναφέρω με απασχόλησε σοβαρά γιατί ακριβώς ήθελα να αποφύγω τον κίνδυνο του στόμφου της απαγγελίας. Ο Καβάφης δεν απαγγέλλεται. Εκανα ανάγνωση και την απευθύνω όχι σε ένα πλατύ ακροατήριο αλλά σε έναν συγκεκριμένο άνθρωπο. Και αυτός ο ένας δεν κάθεται απέναντί μου αλλά δίπλα μου και με ακούει κι εγώ τού ψιθυρίζω -ελπίζω διακριτικά- στο αυτί».

Και όσο για το τι σκοπεύει να αναδείξει μια ανάγνωση:

«Μια καλή ανάγνωση αναδεικνύει τη σημασία του ποιήματος αλλά και κρυφά νοήματα. Ερχεται, δηλαδή, να σε βοηθήσει να ανακαλύψεις κρυφές, αθέατες πτυχές. Μέσα από τις παύσεις, τον τονισμό, τη χροιά της φωνής. Μια καλή ανάγνωση είναι ουσιαστικά μια έμμεση, συμπληρωματική επεξήγηση».

Να θυμίσω στο σημείο αυτό ότι ώς τώρα έχουν κυκλοφορήσει σε απαγγελία-ανάγνωση τα ακόλουθα cd με ποίηση Καβάφη (αν δεν μου διαφεύγει κάποιο):

**«Κ. Π. Καβάφη Ποιήματα» (δύο cd), 50 συνολικά, σε επιμέλεια και ανάγνωση Γ. Π. Σαββίδη (εκδ. Λύρα).

**«Ο Γιάννης Τσαρούχης διαβάζει Καβάφη στο σπίτι του Ανδρέα Εμπειρίκου», 22 ποιήματα (εκδ. Αγρα).

**«Η Λαμπέτη διαβάζει Καβάφη», 25 ποιήματα (εκδ. Λύρα).

**«Ο Δημήτρης Μαλαβέτας διαβάζει Καβάφη», 22 ποιήματα (εκδ. Legend).

Και Κώστας Μόντης

Το cd με ποίηση του Καβάφη δεν είναι το μόνο του Κυριάκου Ευθυμίου. Ηδη κυκλοφορούν δύο με ποίηση των Κύπριων ποιητών Παντελή Μηχανικού (1926-1979) και Θανάση Νικολάου (1930-2004), αντίστοιχα. Τον δε Ιούλιο πρόκειται να κυκλοφορήσει ένα τριπλό cd με αναγνώσεις ποιημάτων των μείζονος Κύπριου ποιητή Κώστα Μόντη (1914-2004).

Οπως προανέφερα, ο Κυριάκος Ευθυμίου είναι ηθοποιός, ποιητής, αλλά και βραβευμένος θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος. Με θεατρικές σπουδές στην Αθήνα (Θέατρο Τέχνης) και συμμετοχές σ' ένα ποικίλο ρεπερτόριο στον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου και άλλα θέατρα.

Κρατάω την πρόσφατη ποιητική του συλλογή «Επιάστηκεν το φεγγάρι», με στίχους που ακουμπάνε και στα πάθη της Κύπρου. Ενδεικτικά:

«Το σύνθημα της θλίψης εν αποσυνθέσει./ Ο ουρανός δεν καταλαβαίνει από σύνορα./ Η βροχή από ανθρώπινη απερισκεψία./ Σε ξένο καλντερίμι θα πενθήσω την εκπνοή μου./ Πέρα».

Κι άλλοι:

«Ερρίφθη στο ποτάμι των Ηνωμένων δακρύων/ η κραυγή./ Εν τω οίκω ο θάνατος/ και εξαίσια έξαψις του μαγιάτικου στεφανιού».

Κι ακόμα:

«Εγινε η ελπίδα της μόδας τελευταίως./ Παραφύσι συνουσία με την απελπισία./ Ανατριχιάζουν τα σκιάχτρα στα χωράφια που αφήσαμε πίσω μας./ Πίσω μας».

(Το cd του Κυριάκου Ευθυμίου με τον Καβάφη διατίθεται στο βιβλιοπωλείο «Public», στην πλατεία Συντάγματος, το δε e-mail του είναι: efthymiou-k@yahoo.gr). *

Ετσι & Αλλιώς

«...Με τρομάζει το γεγονός ότι τα γενέθλια του Ρίτσου αντιμετωπίζονται στη χώρα μας σαν ένα μουσειακό γεγονός», γράφει ο Μίκης Θεοδωράκης στο άκρως πληροφοριακό και καλαίσθητο πρόγραμμα (μοιραζόταν δωρεάν) στη συναυλία της περασμένης εβδομάδας στο Ηρώδειο, την αφιερωμένη στα εκατόχρονα του Γιάννη Ρίτσου, με ποίησή του μελοποιημένη από τον ίδιο.

Ενα Ηρώδειο υπερπλήρες από πλήθη όλων των ηλικιών, που σημαίνει ότι ο κόσμος, τουλάχιστον, δεν το αντιμετωπίζει σαν μουσειακό γεγονός.

***

Οχι, δεν παρέστη ο υπουργός Πολιτισμού (μοναδικό κυβερνητικό δείγμα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος) - κι εκεί ίσως να έχει δίκιο ο Θεοδωράκης. Ηταν όμως ο ίδιος ο συνθέτης, που παρά τα προβλήματα υγείας, λίγο πριν αποχωρήσει, ανταποκρινόμενος στις θερμές εκδηλώσεις και τις εκκλήσεις του κοινού, πήρε το μικρόφωνο και τραγούδησε όρθιος τη «Ρωμιοσύνη».

«Επιτάφιος», «Ρωμιοσύνη» και «Λιανοτράγουδα» στο πρόγραμμα, με Δημήτρη Μπάση και Νένα Βενετσάνου, που συνεχίζουν επάξια την παράδοση των σπουδαίων ερμηνευτών του συνθέτη. Κι από κοντά, ο Αλέξανδρος Χατζής και η νεότερη Καλλιόπη Βέττα. Να προσθέσω και τους εγγονούς του συνθέτη, Αγγελο και Στέφανο Θεοδωράκη-Παπαγγελίδη, που συμμετείχαν, όπως και ο πατέρας τους Δημήτρης, στην ορχήστρα που φέρει το όνομα του συνθέτη, τα ηνία της οποίας κρατάει, παρά τις αντιξοότητες, η κόρη του και μητέρα των παιδιών, Μαργαρίτα.

Ο Μανώλης Μητσιάς είναι και παραμένει ένας από τους αντιπροσωπευτικότερους τραγουδιστές της γενιάς του, που συνεχίζει με συνέπεια, σαράντα χρόνια τώρα, μια διαδρομή που έχει αποσπάσει την εκτίμηση του κοινού που αγαπά και υπερασπίζεται το καλό τραγούδι. Και το έδειξε με την αθρόα προσέλευσή του στη συναυλία της περασμένης Κυριακής στο Ηρώδειο. Εκεί και ο υπουργός Πολιτισμού και άλλοι -μέχρι και η γενική γραμματέας του ΚΚΕ- και πολλοί δημιουργοί και συνάδελφοί του, μερικοί από τους οποίους ανέβηκαν και τον συνόδευσαν. Μια ακόμη ηχηρή απάντηση στην ηχητική καφρίλα, σε δυο υπέροχες φεστιβαλικές βραδιές.

ΣΗΜ. Και μέσα στον ζόφο, σήμερα τα εγκαίνια του νέου Μουσείου Ακρόπολης (το όνειρο της Μελίνας). Τυχερός του λαχείου, ο Σαμαράς.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Διαχρονικά