Έντυπη Έκδοση

Να σωθεί ο τάφος του αδελφού της Αννας Αχμάτοβα

Εκκληση του περιοδικού «Πλανόδιον» για να χαρακτηριστεί αθηναϊκό μνημείο η τελευταία κατοικία των Γκορένκο στο Α' Νεκροταφείο της Αθήνας

Πριν από λίγους μήνες, στις 22/11/2008, η «Ε» σε δισέλιδο αφιέρωμα αναφερόταν σε δημοσίευμα του περιοδικού «Πλανόδιον» για την άγνωστη περιπέτεια της οικογένειας της Ρωσίδας ποιήτριας Αννας Αχμάτοβα στην Ελλάδα και τον τραγικό θάνατο του αδελφού της, Αντρέι Γκορένκο. Το περιοδικό βρήκε τον τάφο του Γκορένκο στο Α' Νεκροταφείο και κάνει μεγάλο αφιέρωμα στο νέο του τεύχος.

Ο οικογενειακός τάφος των Γκορένκο στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών Ο οικογενειακός τάφος των Γκορένκο στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών Οταν η πραγματικότητα-γραφειοκρατία προβάλλει την απόλυτη και ανέμπνευστη πλευρά της, οι άνθρωποι οφείλουν να παρεμβαίνουν με διορθωτικές κινήσεις για να σώζουν αξίες της ζωής και της ιστορίας που σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να χαθούν. Αναφερόμαστε στην καταπληκτική τύχη - σύμπτωση να φιλοξενείται στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών ο οικογενειακός τάφος του Αντρέι Γκορένκο, αδελφού της μεγάλης Ρωσίδας ποιήτριας Αννας Αχμάτοβα. Αλλά μάλλον θα πρέπει να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Στο προηγούμενο τεύχος του περιοδικού «Πλανόδιον», Δεκέμβριος 2008 αρ. 45, με αφορμή το αφιέρωμα στην Αχμάτοβα, διαβάζοντας προσεκτικά τα βιογραφικά της στοιχεία επισημάναμε ότι ο αδελφός της Αντρέι Γκορένκο -Γκορένκο είναι το πραγματικό πατρώνυμο της Αχμάτοβα- για να αποφύγει τη λαίλαπα του μπολσεβικισμού, ήρθε στην Ελλάδα το 1919 και αυτοκτόνησε στην Αθήνα το 1920.

Επιπλέον, από έρευνα που κάναμε στον ημερήσιο Τύπο της εποχής πληροφορηθήκαμε ότι ήταν ελληνικής καταγωγής από προπάππο Κρητικό ονόματι Γεροσπαθιά -σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες του Παύλου Νιρβάνα στην εφημερίδα «Εστία»-, επίσης ελληνογνώστης και ελληνολάτρης.

Ο λόγος της αυτοκτονίας του Αντρέι -μαζί του αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει και η σύζυγος και εξαδέλφη του Μαρία Σμουντζίλο- υπήρξε ο θάνατος του μονάκριβου παιδιού τους. Από την έρευνά μας μάθαμε ότι η Μαρία τελικά επέζησε και, το συγκλονιστικότερο, ήταν έγκυος κατά τη στιγμή της απόπειρας (πράγμα που βεβαίως αγνοούσαν και οι δύο), γέννησε γιο και του έδωσε το όνομα του πατέρα του Αντρέι. Ο γιος αυτός μεγάλωσε και έζησε στην Ελλάδα σαν Ελληνας. Η σημαντικότερη ωστόσο πληροφορία, που όμως δεν είχαμε προλάβει να επαληθεύσουμε, ήταν η ύπαρξη και η τοποθεσία του τάφου που διάλεξε ο Αντρέι Γκορένκο για τον ίδιο και την οικογένειά του, κάπου ψηλά στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών «διά να έχη πάντοτε εμπρός του, όπως έλεγε, την Ακρόπολιν, τον Υμηττόν, τον Σαρωνικόν», σύμφωνα και πάλι με το άρθρο του Νιρβάνα.

Ο γιος του Γκορένκο, Ανδρέας, επισμηναγός της ελληνικής αεροπορίας (δεύτερος από δεξιά) σε στρατιωτική αποστολή στην Κορέα το 1950 Ο γιος του Γκορένκο, Ανδρέας, επισμηναγός της ελληνικής αεροπορίας (δεύτερος από δεξιά) σε στρατιωτική αποστολή στην Κορέα το 1950 Η συνεργάτις του περιοδικού Ηρώ Νικοπούλου ανέλαβε τη συνέχεια της έρευνας -την οποία αναπτύσσει αναλυτικά σε άρθρο της στο τρέχον τεύχος του «Πλανόδιου», αρ. 46 (Ιούνιος)- και βρήκε τον τάφο στηριζόμενη στην περιγραφή του Νιρβάνα, πράγματι στο ψηλότερο σημείο του κοιμητηρίου.

Εκεί, στις 15 Φεβρουαρίου 2009, τελέσαμε ένα μικρό συμβολικό μνημόσυνο μαζί με φίλους στη μνήμη του ελληνολάτρη αδελφού της Αχμάτοβα και των δύο ανιψιών της: του μικρού Κύριλλου που πέθανε το 1920, και του δεύτερου Αντρέα, ο οποίος εν τω μεταξύ είχε κι αυτός αποβιώσει αρκετά νέος το 1976. Ο τάφος όμως έκρυβε κι άλλες εκπλήξεις, όπως το γεγονός ότι κάποιος τον συντηρούσε και τον συντηρεί ακόμη.

Επειτα από πολλές προσπάθειες τελικά ανακαλύψαμε τον άνθρωπο αυτό. Είναι η χήρα του ανιψιού της Αχμάτοβα, που όλα αυτά τα χρόνια, με αγάπη και σεβασμό στη μνήμη του, πληρώνει τα έξοδα και φροντίζει τον οικογενειακό τάφο των Γκορένκο.

Ο Αντρέας Γκορένκο γεννήθηκε το 1920 στην Ελλάδα, σπούδασε, πολέμησε ως στρατιώτης στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, διακρίθηκε ως διοικητής σμήνους μεταφορών στην Κορέα. Διάλεξε και αποφάσισε να είναι Ελληνας.

Ο Αντρέας και η Λία Γκορένκο δεν απέκτησαν παιδιά και άλλοι συγγενείς δεν υπάρχουν. Επομένως λόγω ελλείψεως άλλων κατιόντων υπάρχει ο κίνδυνος η χρήση του τάφου να επιστρέψει στον Δήμο Αθηναίων για να παραχωρηθεί εκ νέου προς χρήση. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να γίνει ανακομιδή των οστών των κεκοιμημένων και ουσιαστικά να σβηστεί ένα κομμάτι της Ιστορίας. Είναι σημαντικό, κατά τη γνώμη μας, να παραμείνει ο τάφος αυτός ως έχει.

Η Επιτροπή Προστασίας Αθηναϊκών Μνημείων της Διεύθυνσης Μελετών του Δήμου Αθηναίων θα πρέπει να σκύψει με προσοχή και σεβασμό πάνω σ' αυτή την εξαιρετική περίπτωση και να ανακηρύξει μέσα από τις σχετικές διαδικασίες τον τάφο ως Μνημείο, αναδεικνύοντας μέσω αυτού τη σχέση της μεγάλης Ρωσίδας ποιήτριας Αννας Αχμάτοβα με την Ελλάδα και αποδίδοντας ταυτόχρονα την τιμή που οφείλουμε στη μνήμη του αδελφού της Αντρέι και του ανιψιού της Αντρέα γιατί επέλεξαν να ζήσουν και να πεθάνουν στη χώρα μας.

Το Πλανόδιον

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία