Έντυπη Έκδοση

Ανδρος

Το νησί των καραβοκύρηδων

Διαθέτει αρχοντιά, ναυτική παράδοση, αρχιτεκτονική προσωπικότητα, ζωηρή πολιτιστική κίνηση, αλλά και υπέροχη φύση! Βρίσκεται πολύ κοντά στην Αττική, αλλά και στην Ευβοϊκή γη. Το καλό οδικό δίκτυο, οι υπέροχες παραλίες, αλλά και η ενδιαφέρουσα ενδοχώρα προσφέρονται για εξερευνήσεις. Καλώς ήλθατε στο νησί των καπεταναίων!

Μπατσί, το πιο κοσμοπολίτικο θέρετρο της Ανδρου Μπατσί, το πιο κοσμοπολίτικο θέρετρο της Ανδρου Το Γαύριο χτίστηκε από τους μηχανικούς του Οθωνα, οι οποίοι στον καλοσχηματισμένο φυσικό όρμο αναγνώρισαν ένα ασφαλές αγκυροβόλιο. Ο σύχρονος οικισμός διαθέτει την καλύτερη υποδομή μετά τη Χώρα, ενώ από εδώ ξεκινούν οι δύο βασικοί οδικοί άξονες που διατρέχουν απ' άκρη σ' άκρη το όμορφο Κυκλαδονήσι.

Στην ενδοχώρα το ορεινό του εδάφους δημιουργεί μερικά από τα εντυπωσιακότερα φυσικά πεδία του Αιγαίου, παράλληλα όμως περιορίζει σημαντικά τις μετακινήσεις. Κυκλαδίτικο τοπίο, θα έλεγε κάποιος χωρίς δεύτερη σκέψη! Το βέβαιο είναι ότι κι εδώ κυριαρχεί ο δυνατός συνδυασμός ξερικής γης, λευκών οικισμών και γαλάζιου ορίζοντα. Παράλληλα, όμως, καταρρίπτοντας τα στερεότυπα: μέσα στο γυμνό σκηνικό ξεπηδούν κατάφυτες πλαγιές που κρύβουν στις υγρές κόγχες τους νερόμυλους, πέτρινα γεφύρια και δροσερά ρυάκια.

Σούρουπο και ο περίφημος φάρος της Χώρας αναδύεται μέσα από τα πιο γλυκά χρώματα Σούρουπο και ο περίφημος φάρος της Χώρας αναδύεται μέσα από τα πιο γλυκά χρώματα Το οδικό δίκτυο της Ανδρου είναι σε καλή κατάσταση, όμως ο νότιος άξονας, αυτός που οδηγεί από το Γαύριο στη Χώρα, παρουσιάζει μεγαλύτερη κίνηση. Ωστόσο η διαδρομή παραμένει πανέμορφη παρά την αυξημένη οικοδομική δραστηριότητα που αλλοιώνει αργά αλλά συστηματικά το μεσογειακό τοπίο.

Γιαλό γιαλό πηγαίναμε...

Από το Γαύριο ο δρόμος που οδηγεί στο Μπατσί και στη Χώρα φιδογυρνά πλάι στη θάλασσα ακολουθώντας τις αρμονικές πτυχώσεις των ακτών. Οι λαμπερές αμμουδιές, άλλοτε μικρές, άλλοτε μεγαλύτερες, εναλλάσσονται συνεχώς με τα παιδεμένα από τα κύματα βράχια, ενώ το πέλαγο, σαν ασήμι στο φως του καλοκαιρινού Ηλιου, μοιάζει να απλώνεται παντού.

Η παραλία Φελλός, βόρεια από το Γαύριο Η παραλία Φελλός, βόρεια από το Γαύριο Η περιοχή αυτή διαθέτει καταπληκτικές, χρυσαφένιες ακρογιαλιές προστατευμένες από το μελτέμι, όπως το Λιόπεσι, ο Αγιος Πέτρος, η Ψιλή Αμμος, το Κιπρί και ο Αγιος Κυπριανός.

Το Μπατσί, όταν δεν έχει πολυκοσμία, κυριολεκτικά είναι ένα χάρμα οφθαλμών. Ιδιαίτερα γοητευτικό είναι το δειλινό, τότε που ο Ηλιος χάνεται πίσω από τους χαμηλούς λοφίσκους και το φως του φεγγαριού σμίγει με τα λαμπιόνια της μικρής πολιτείας που καθρεφτίζονται στο νερό.

Η αμμουδιά μπροστά στο χωριό είναι καθαρή και ρηχή. Υπάρχουν εστιατόρια, ψαροταβέρνες, νυχτερινή ζωή και φυσικά παρά πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια και ξενοδοχεία. Μόλις 1.500 μέτρα νοτιότερα από τον κυρίως οικισμό, βρίσκεται η όμορφη και αρκετά πιο ήσυχη περιοχή Αγία Μαρίνα.

Μέρος της Χώρας και το βενετσιάνικο φρούριο Μέρος της Χώρας και το βενετσιάνικο φρούριο Μετά το Μπατσί ο δρόμος συνεχίζει ασφάλτινος να κινείται παράλληλα με τις ακτές. Απ' όλη τη διαδρομή σίγουρα το τραχύ και συνάμα γοητευτικό τοπίο στην περιοχή της Παλαιόπολης -η πολίχνη πήρε το όνομά της από ερείπια αρχαίου οικισμού- είναι αυτό που εντυπωσιάζει περισσότερο.

Ο τόπος γύρω από το σημερινό χωριό κατοικήθηκε από τη νεολιθική εποχή (4500 π.Χ. ) και συνέχισε να παρουσιάζει οικιστική δραστηριότητα μέχρι την πρωτοκυκλαδική περίοδο (3000 π.Χ.). Για πολλά χρόνια εδώ βρισκόταν και η αρχαία πρωτεύουσα της Ανδρου. Λίγο μετά την Παλαιόπολη, ο δρόμος διχάζεται. Αριστερά ο φαρδύτερος τρυπώνει στην ενδοχώρα και καταλήγει στη σημερινή πρωτεύουσα της Ανδρου, την αρχοντική Χώρα.

Στη διάρκεια αυτής της διαδρομής απλώνουν τις γειτονιές τους μερικά από τα πιο παλιά και πλούσια μεσόγεια χωριά. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν οι αγροτικοί οικισμοί Μεσαριά, Μένητες, Πιτροφός.

Η εκκλησία του Σωτήρος -θα τη δείτε στα μεσόγεια πηγαίνοντας προς Βιτάλι Η εκκλησία του Σωτήρος -θα τη δείτε στα μεσόγεια πηγαίνοντας προς Βιτάλι Με σύντομη παρέκκλιση από τη βασική πορεία προσεγγίζεται το καλλίγραμμο γεφύρι στο χωριό Αλαδινό, αλλά και η μονή Παναχράντου, η οποία βρίσκεται στη θέση Γερακώνων με τα πολλά ασκηταριά στα βαθουλώματα των γύρω βράχων.

Ο οδικός άξονας που οδηγεί στο Κόρθι κατηφορίζει προς Νότο, περνά από τον παραθαλάσσιο οικισμό με τη θαυμάσια παραλία και καταλήγει κι αυτός στη Χώρα, αφού όμως πρώτα περιπλανηθεί για αρκετά χιλιόμετρα στις νοτιοανατολικές περιοχές του νησιού. Από το κέντρο του Κορθίου μπορείς να προσεγγίσεις την για πολλούς καλύτερη παραλία του νησιού, που δεν είναι άλλη από «της Γριάς το Πήδημα» με το χαρακτηριστικό βράχο, ο οποίος σύμφωνα με το θρύλο είναι η πετρωμένη γριά.

Θαλασσινές ιστορίες

Γαύριο, ένα πολύτιμο ασφαλές λιμάνι σ' ένα νησί που το δέρνουν οι άνεμοι Γαύριο, ένα πολύτιμο ασφαλές λιμάνι σ' ένα νησί που το δέρνουν οι άνεμοι Πρώτοι εποικιστές του νησιού θεωρούνται οι Κάρες και οι Πελασγοί, ενώ αποικίες έστησαν επίσης οι Φοίνικες και οι Κρήτες. Κάπου στο 10ο αιώνα π.Χ. εμφανίστηκαν και οι Ιωνες. Σημαντικά οικιστικά κέντρα δημιουργήθηκαν στις περιοχές Ζαγορά και Υψηλή, όπου οι ανασκαφές ακόμη συνεχίζονται. Ιδιαίτερη ακμή γνώρισε η Ανδρος όταν οι φιλόπονοι κι εφευρετικοί κάτοικοι άρχισαν να εκμεταλλεύονται τα πλούσια κοιτάσματα σιδήρου. Με την πάροδο των αιώνων ως πρωτεύουσα-πόλη άρχισε να θεωρείται το οικιστικό σύνολο του οποίου απομεινάρια ανιχνεύονται σήμερα γύρω από το χωριό Παλαιόπολη.

Οι σχέσεις με την κοντινή υπερδύναμη της Αθήνας ήταν πάντα σχέσεις έντασης και προστριβών, κυρίως γιατί οι Ανδριώτες κατά τη διάρκεια των Περσικών πολέμων «μήδισαν». Βέβαια αυτό δεν εμπόδισε αργότερα τη ναυτική Ανδρο να συμμετέχει στην Αθηναϊκή Συμμαχία, άλλοτε οικειοθελώς και άλλοτε με τη βία.

Στη συνέχεια ακολουθεί μια έντονη περίοδος που βαδίζει παράλληλα με τα γεγονότα που συνέβησαν στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Το γεφύρι στο χωριό Αλαδινό εξυπηρετούσε τις μετακινήσεις από την εύφορη περιοχή της Μεσαριάς προς τη μονή Παναχράντου Το γεφύρι στο χωριό Αλαδινό εξυπηρετούσε τις μετακινήσεις από την εύφορη περιοχή της Μεσαριάς προς τη μονή Παναχράντου Η Ανδρος είχε την τύχη και την ατυχία να ελέγχει το πέρασμα του Καφηρέα, δηλαδή το θαλάσσιο δρόμο προς τη Μαύρη Θάλασσα.

Οι Μακεδόνες, οι Ρωμαίοι και αργότερα οι Βυζαντινοί, οι Ενετοί και οι κάθε εθνικότητας πειρατές πολέμησαν με πείσμα για τον έλεγχο του νησιού.

Ακολούθησε η μακρά περίοδος της τουρκικής κυριαρχίας, όμως η Ανδρος λόγω της ισχυρής ναυτικής δύναμής της -σύμφωνα με τον Γάλλο περιηγητή Πουκεβίλ διέθετε περισσότερα από 40 ιστιοφόρα- απολάμβανε ιδιαίτερα προνόμια. Ομως και στους νεότερους χρόνους άφησε εποχή με τη ναυτοσύνη των κατοίκων της. Ιδιαίτερη άνθηση γνώρισε η ιστιοφόρος ναυτιλία, η οποία κατά το 19ο αιώνα βοήθησε ώστε τα τοπικά προϊόντα της Ανδρου να γίνουν γνωστά σε ξένες αγορές. Οταν η ατμοπλοΐα ήρθε στο προσκήνιο, πήρε τη σκυτάλη, αναδεικνύοντας τους εύπορους ναυτικούς του νησιού σε δαιμόνιους εφοπλιστές. Στον Ανδριώτη Μοραΐτη οφείλεται η νηολόγηση του πρώτου ελληνικού υπερωκεάνιου που για πρώτη φορά συνέδεσε την Ελλάδα με την Αμερική. Μέχρι το 1928 η Ανδρος κατείχε το 23% του ελληνικού ατμοπλοϊκού στόλου.

Χώρα, μια ναυτική πολιτεία

Παλαιόπολη: στην περιοχή αυτή ανιχνεύεται έντονη οικιστική δραστηριότητα από την αρχαϊκή έως την πρωτοβυζαντινή εποχή Παλαιόπολη: στην περιοχή αυτή ανιχνεύεται έντονη οικιστική δραστηριότητα από την αρχαϊκή έως την πρωτοβυζαντινή εποχή Η Χώρα της Ανδρου είναι χτισμένη σε μια γρανιτένια χερσόνησο που μοιάζει να τρυπά το γαλάζιο της θάλασσας.

Με ναυτική παράδοση αιώνων και με έντονα αρχοντική προσωπικότητα, είναι μια από τις πιο εντυπωσιακές ναυτικές πολιτείες. Οπωσδήποτε αξίζει μια μικρή περιπλάνηση στα πεντακάθαρα ασβεστωμένα σοκάκια. Το ενετικό κάστρο, οι εκκλησίες της Αγίας Θαλασσινής, του Αϊ-Γιώργη, τα πολύ ενδιαφέροντα μουσεία, Αρχαιολογικό και Ναυτικό, αλλά και το Ναυτικό Γυμνάσιο αξίζουν την προσοχή του επισκέπτη.

Ξεχωριστή αναφορά πρέπει να γίνει για το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, που είναι δημιουργία του ζεύγους Γουλανδρή. Με τις αξιόλογες εκδηλώσεις και τις σημαντικές εκθέσεις που φιλοξενεί συμβάλλει σημαντικά στα πολιτιστικά δρώμενα της χώρας.

Αλλά και η ίδια η ναυτική πολιτεία, με τα αρχοντόσπιτα των καπεταναίων, τις καταπράσινες πλατείες, τα ουζερί και τα ζαχαροπλαστεία, ίσως είναι από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία ολόκληρου του αιγαιοπελαγίτικου νησιωτικού συμπλέγματος.

Η κεντρική οδός Εμπειρίκου με τα αναπαλαιωμένα αρχοντικά, τα μικρομάγαζα και τους καφενέδες, αλλά και η πλατεία Καΐρη είναι τα πιο κεντρικά και πολυσύχναστα σημεία της Χώρας.

Ο Πύργος και το μικροσκοπικό ακρογιάλι του αντίκρυ στο ακρωτήρι του Καφηρέα Ο Πύργος και το μικροσκοπικό ακρογιάλι του αντίκρυ στο ακρωτήρι του Καφηρέα Από την πλατεία του Αφανούς Ναύτη η θέα στο ερειπωμένο βενετσιάνικο κάστρο, στο φάρο και στο ανοιχτό πέλαγο δύσκολα περνά απαρατήρητη.

Δεξιά και αριστερά της πόλης υπάρχουν οι αμμουδιές Παραπόρτι και Νιμποριό που στολίζουν με το αμμουδερό τους τόξο τ' αρχοντόσπιτα της Χώρας.

Χρησιμοποιώντας τη Χώρα ως ορμητήριο μπορούμε εύκολα να επιχειρήσουμε μερικές πολύ σύντομες αλλά αξιόλογες εξορμήσεις προς την ενδιαφέρουσα ενδοχώρα με τα καταπράσινα ορεινά χωριά, αλλά και τα βορειοανατολικά παράλια.

Μετά το Νιμποριό, ο δρόμος συνεχίζει πάντα ασφάλτινος για την κατάφυτη περιοχή Στενιές, το ομώνυμο χωριό και την αρκετά πολυσύχναστη παραλία Γιαλιά. Η διαδρομή προς τα Αποίκια, όπου βρίσκονται οι περίφημες πηγές Σάριζα, είναι πανέμορφη και παρουσιάζει το διαφορετικό πρόσωπο του νησιού.

Η θέα από εδώ προς το ανοιχτό πέλαγο, τη Χώρα της Ανδρου, αλλά και προς τις μικρές ανθρώπινες κοινότητες μοιάζει με χαρούμενη ζωγραφιά.

«Αγονη» γραμμή

Από το Γαύριο ακολουθώντας τον ασφάλτινο δρόμο που φεύγει προς Βορρά, θα προσεγγίσουμε μια περιοχή κατάστικτη από παράλια και μεσόγεια χωριά.

Ο παραθαλάσσιος οικισμός Κάτω Φελλός, όπου έχουν ανιχνευτεί αρχαία λατομεία μαρμάρου, οργανώνεται σιγά σιγά σ' ένα ακόμη καλοκαιρινό θέρετρο. Σε μικρή απόσταση λαμποκοπά στο φως του καλοκαιρινού Ηλιου η παραλία Σέκλη.

Προς Βορρά ακολουθώντας βατούς χωματόδρομους προσεγγίζονται οι ερημικές και πανέμορφες ακρογιαλιές Πισωλιμνιώνας και Αϊ-Σώστης, ενώ από τον οικισμό Πάνω Φελλός, ακολουθώντας ορεινούς ατραπούς, καταλήγουμε στα υπέροχα ακρογιάλια της Βλυχάδας και του Πύργου.

Εφορμώντας και πάλι από το Γαύριο προσεγγίζουμε το χωριό Αγιος Πέτρος, όπου ο αρχαίος πύργος των ελληνιστικών χρόνων -πιθανόν να ήταν φρυκτωρία- μοιάζει να στοιχειώνει τις ξερολιθιές. Η έντονη ανάβαση που ακολουθεί οδηγεί στο αγροτικό χωριό Γίδες κι από εκεί εύκολα στο όμορφο Βιτάλι ή στη μαγεμένη ομώνυμη ακρογιαλιά.

Γαλάζιο και ξερολιθιά Γαλάζιο και ξερολιθιά Τα ορεινά μονοπάτια του νησιού μακριά από το κοσμοπολίτικο Μπατσί περιπλανώνται σε ράχη γυμνή και ανεμοδαρμένη, με προορισμό τα χωριά Ατένη και Κατάκοιλο. Ο θαλάσσιος ορίζοντας δεν αργεί να δώσει τη θέση του σε μεσόγειες αιγαιοπελαγίτικες κοιλάδες, που όμως με μια πιο προσεκτική ματιά μάς αποκαλύπτουν αρκετές διαφορές από το τυπικό κυκλαδίτικο τοπίο. Το ενδιαφέρον εδώ εστιάζεται κυρίως στις καταπράσινες χαράδρες και τα σύντομα, μα δροσερά δασύλλια που προσθέτουν λαμπερές πράσινες πινελιές στη νησιώτικη τοπιογραφία.

Ο δρόμος στριφογυρνά ακολουθώντας τη χάραξη του μικρού ρηχού φαραγγιού το οποίο ξεχειλίζει από ποικιλόμορφη βλάστηση. Ελιές, πικροδάφνες, ρείκια, καλαμιές, συκιές, μια πραγματική πανδαισία από δέντρα και θάμνους δημιουργεί αντιθέσεις με το γυμνό τοπίο. Από τη χαραγματιά του ορεινού ανάγλυφου κυλάει άφθονο δροσερό νερό που χαρίζει στο πέρασμά του ζωή. Ολόλευκοι σμιλεμένοι βράχοι ξεπροβάλλουν σε πολλά σημεία δημιουργώντας σκαλωτά επίπεδα, που όταν το νερό αφθονεί αφήνουν να αφρίσουν στη ράχη τους μικροί ζωηροί καταρράκτες. Δίπλα τους, ανάμεσα στις ξερολιθιές και τις αναβαθμίδες -αιμασιές στην ντοπιολαλιά- ξεπετάγονται απομεινάρια παλιών αγροικιών χτισμένων με την γκριζόφαιη ανεπίχριστη πέτρα, που θυμίζουν το παλιό αυθεντικό αγροτικό πρόσωπο του νησιού.

Στην πορεία η στενή χαράδρα ξανοίγεται σε μια εύφορη απλωσιά γης που καταλήγει στη θάλασσα. Εδώ βρίσκονται η Ατένη και τα δαντελωτά ακρογιάλια της.

Λίγο βορειότερα, κρυμμένα πίσω από οργιώδη βλάστηση και καταπράσινες αναβαθμίδες ξεχωρίζουν τα χωριά Ανω και Κάτω Κατάκοιλος.

Η τοποθεσία όπου βρίσκεται το χωριό Ρέματα είναι μια από τις ωραιότερες του νησιού με πλούσια βλάστηση, τρεχούμενα νερά, αλλά και πολλές αγροικίες που έχουν μείνει αναλλοίωτες στο χρόνο. Στο καταπράσινο ρέμα κρύβονται παλιοί νερόμυλοι, αλλά κι ένας μικρός καταρράκτης!

Απέναντι στην πλαγιά ξεχωρίζουν τα λευκά σπίτια της Αρνης που είναι ένα από τα παλαιότερα χωριά της Ανδρου και μάλιστα για ένα χρονικό διάστημα ένα από τα πολυπληθέστερα.

Το ακρογιάλι του Χαλκιολιμνιώνα στην περιοχή της Παλαιόπολης Το ακρογιάλι του Χαλκιολιμνιώνα στην περιοχή της Παλαιόπολης Ο οικισμός αναπτύσσεται σχεδόν σε όλο το ύψος της ρεματιάς και με απλωτή δόμηση ανηφορίζει την πυκνόφυτη πλαγιά.

Ψηλότερα θα συναντήσουμε την πιο ορεινή Βουρκωτή, (υψ. 700), το χωριό που δέχεται πρώτο απ' όλα τα χιόνια του χειμώνα. Μηλιές, αχλαδιές, καρυδιές, αλλά και άφθονα πλατάνια ολόγυρα συνθέτουν μια φυσιογραφία που δύσκολα μας πείθει ότι βρισκόμαστε σ' ένα τυπικό κυκλαδίτικο νησί. Ενας κακός χωματόδρομος κατηφορίζει για το φάρο της Γριάς και την απόμερη παραλία Αχλα. Το μικρό ακρογιάλι, που όμως είναι εκτεθειμένο στη μάνητα του βοριά, απλώνει την αστραφτερή αμμουδερή αγκαλιά του πάνω στην έξοδο μιας κατάφυτης ρεματιάς προς τη θάλασσα.

Στη δεξιά άκρη της παραλίας ένα παλιό ξωκλήσι έρχεται να συμπληρώσει το εντυπωσιακό αιγαιοπελαγίτικο τοπίο.

Δεν υπάρχει καμιά απολύτως υποδομή και καθώς ο πλησιέστερος οικισμός είναι μακριά, θα πρέπει να έχετε φροντίσει τουλάχιστον για πόσιμο νερό.

Από τη Βουρκωτή αρχίζει η συναρπαστική κατάβαση για τη Χώρα. Ενα θέαμα που δεν μπορεί ν' αφήσει κανέναν ασυγκίνητο προσφέρεται ανεμπόδιστο από ύψος 600 μέτρων με τη ναυτική πολιτεία σε πρώτο πλάνο να λαμποκοπά πλάι στη θάλασσα, σαν μια πραγματική αρχόντισσα...

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ταξίδι