Έντυπη Έκδοση

Μπαλαρίνες στο μπαλκόνι

Η μαγεία των έργων του ισπανού γλύπτη Χουάν Μουνιόθ αποκαλύπτεται σε μια μεγάλη έκθεση στη Μαδρίτη, προσκαλώντας τον επισκέπτη σ' ένα ψυχολογικό παιχνίδι αμηχανίας, αλλά και γέλιου

Αινιγματικές αναπαραστάσεις νάνων, εγγαστρίμυθων, χορευτριών και χαρακτήρων από την Απω Ανατολή, περίτεχνα σκηνοθετημένες συνθέσεις πάνω σε πατώματα με μοτίβα, σκάλες και μπαλκόνια, ο κόσμος της μαγείας και της ψευδαίσθησης αλλά και η αποξένωση σε πρωταγωνιστικό ρόλο.

Αυτός ήταν ο Χουάν Μουνιόθ, ένας από τους σημαντικότερους ανανεωτές της σύγχρονης γλυπτικής. Ο καλλιτέχνης που έγινε παγκοσμίως γνωστός γιατί ήθελε να αφηγείται ιστορίες, δελεάζοντας τον θεατή με τα δραματικά σενάρια που υπαινίσσονται τα έργα του.

Ο Μουνιόθ πέθανε από καρδιακή προσβολή το 2001 σε ηλικία μόλις 48 ετών, ενώ βρισκόταν στο ζενίθ της καριέρας του. Η έκθεση που φιλοξενείται στη Μαδρίτη στο Μουσείο της βασίλισσας Σοφίας είναι η περιεκτικότερη ρετροσπεκτίβα του καλλιτέχνη που διοργανώθηκε ποτέ και περιλαμβάνει πάνω από 100 έργα, μερικά από τα οποία δεν είχαν ποτέ προηγουμένως εκτεθεί.

Ο Μουνιόθ ήταν ο πρώτος ισπανός καλλιτέχνης που παρουσίασε έργα του στην Tate Modern του Λονδίνου, αλλά και ο πρώτος γλύπτης που σφράγισε με την τέχνη του την Ισπανία μετά τη δικτατορία του Φράνκο. Γεννήθηκε το 1953 στη Μαδρίτη. Χάρη στον ατίθασο χαρακτήρα του κατάφερε να αποβληθεί από το σχολείο σε ηλικία 12 ετών! Τότε ο πατέρας του ανέθεσε τη μόρφωσή του στον Σαντιάγκο Αμόν, ποιητή και κριτικό τέχνης της εφημερίδας «El Pais».

Ο Αμόν ήταν εκείνος που μύησε τον Μουνιόθ στο μοντερνισμό. Ακολούθησαν σπουδές στο Central School of Art and Design του Λονδίνου και στο Pratt Graphics Center της Νέας Υόρκης. Στα 26 χρόνια που μεσολαβούν από το 1984, χρονολογία της πρώτης ατομικής του έκθεσης, μέχρι το 2001 που φιλοτέχνησε το τελευταίο του έργο, έχτισε τη φήμη του πάνω στο ταλέντο του να δημιουργεί μία ασυνήθιστη ένταση ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό.

Στην έκθεση που φιλοξενείται στη Μαδρίτη, τα έργα του Μουνιόθ αιφνιδιάζουν τον επισκέπτη καθώς ξεπροβάλλουν από σκάλες, διαδρόμους, ή βρίσκονται τοποθετημένα στον περίφημο κήπο Σαμπατίνι και στη μεγάλη βεράντα του μουσείου.

Ο σχεδιασμός της έκθεσης προσφέρει ένα ταξίδι στις διάφορες περιόδους του καλλιτέχνη. Τα πρώιμα έργα του Μουνιόθ περιλαμβάνουν ξύλινες μορφές με αρθρωτά άκρα, μικροσκοπικές μπαλαρίνες και ομοιώματα εγγαστρίμυθων: όλα τους προσμένουν έναν «κύριο» για να τα ζωντανέψει.

Οι φιγούρες που σνομπάρουν

Στις αρχές του 1990 ο καλλιτέχνης ξεκίνησε τη σειρά «Σκηνές συνομιλίας», που μερικοί θεωρούν ως τα πιο εμβληματικά έργα του. Το ανώτερο μέρος του γλυπτού είναι ανθρώπινο, ενώ το χαμηλότερο καταλήγει σε μια βαριά σφαιρική βάση. Στα μέσα της δεκαετίας του '90, μερικές από τις φιγούρες του πήραν πιο ανθρώπινη μορφή και απελευθερώθηκαν από τις βαριές τους βάσεις. Ολα τα γλυπτά του με τα ασιατικά χαρακτηριστικά μοιάζουν έτοιμα να ξεσπάσουν σε γέλια, όπως στην εγκατάσταση Many Times (1999), φτιαγμένη από περίπου εκατό φιγούρες. Το έργο αφήνει ένα αίσθημα απομόνωσης στον παρατητητή που περπατά ανάμεσα στις φιγούρες, ενώ εκείνες δείχνουν να τον περιφρονούν.

«Οι χαρακτήρες μου συμπεριφέρονται μερικές φορές ως καθρέφτης που δεν μπορεί να αντικατοπτρίσει. Είναι εκεί για να σας πουν κάτι για το βλέμμα σας, αλλά δεν μπορούν, επειδή δεν σας αφήνουν να δείτε τους εαυτούς σας», είχε πει ο Μουνιόθ.

Στην έκθεση περιλαμβάνονται επίσης σχέδια και κείμενα του καλλιτέχνη καθώς και ηχητικά αποσπάσματα από ραδιοφωνικές εκπομπές. Διαρκεί ώς τις 31 Αυγούστου. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά