Έντυπη Έκδοση

Το έργο του Ομήρου, πηγή έμπνευσης για τους μουσικούς

Τα έπη του Ομήρου, η Ιλιάδα και η Οδύσσεια, έχουν τροφοδοτήσει συχνά την έμπνευση αρκετών καλλιτεχνών από τον χώρο της ροκ μουσικής.

Ξεχωριστή θέση στα τραγούδια που έχουν σχέση με τα έργα του Ομήρου, κατέχει το Achilles Last Stand των Led Zeppelin, που υπάρχει στο άλμπουμ τους Presence. Γράφτηκε στο Μαλιμπού της Καλιφόρνιας, σε περίοδο ανάρρωσης του Robert Plant ύστερα από ατύχημα που είχε στο νησί της Ρόδου, στις διακοπές του στην Ελλάδα το καλοκαίρι του 1975. Ηχογραφήθηκε λίγους μήνες αργότερα, σε στούντιο του Μονάχου.

Με χρονική διάρκεια 10':25'' το Achilles Last Stand είναι το τρίτο σε μέγεθος χρόνου τραγούδι των Zeppelin, μετά τα In My Time Of Dying 11':06'' και Carouselabra 10':34'', από τις ηχογραφήσεις τους σε στούντιο.

Για το κιθαριστικό σόλο του, που για πολλούς είναι το καλύτερο στην καριέρα του, ο Page χρειάστηκε να μιξάρει 6 διαφορετικές κιθάρες μέσα σε ένα απόγευμα για να πετύχει αυτό το αποτέλεσμα.

Στο τραγούδι εντυπωσιακή είναι η συμμετοχή του John Bonham στα ντραμς και του John Paul Jones, που δοκιμάζει για πρώτη φορά ένα νέο μπάσο.

Στιχουργικά το τραγούδι έχει πολλές επιρροές. Πριν έλθει ο Robert Plant για διακοπές στην Ελλάδα, είχε πάει μαζί με τον Jimmy Page στο Μαρόκο, μετά τις εμφανίσεις τους στο Earls Court του Λονδίνου. Ετσι στους στίχους αναφέρεται το όρος Ατλας και ο Τιτάνας Ατλας που κρατούσε τον Ουρανό στους ώμους του, επίσης επιρροές υπάρχουν από το ποίημα του William Blake The Dance Of Albion, που διάβαζε εκείνη την περίοδο ο Plant.

Albion Rose from where he labour'd at the Mill with Slaves.

Giving himself for the Nations he danc'd the dance of Eternal Death.

Αλβιώνα, ως γνωστόν, είναι το αρχαίο όνομα της Μεγάλης Βρετανίας.

Οπως λέει ο Page, το Achilles Last Stand είναι το καλύτερο τραγούδι των Led Zeppelin.

Σύμφωνα με τον μύθο, η Θέτις βούτηξε τον γιο της, Αχιλλέα, στα νερά της Στυγός για να τον κάνει αθάνατο, όμως τον κρατούσε από τη φτέρνα, η οποία δεν βράχηκε κι έτσι παρέμεινε το μοναδικό τρωτό σημείο του. Γι' αυτό ο Πάρις στον Τρωικό Πόλεμο κατάφερε να τον σκοτώσει χτυπώντας τον στη φτέρνα με βέλος από το τόξο του.

Το Calypso ηχογραφήθηκε από τη Suzanne Vega το 1978 και αναφέρεται στη θαλάσσια νύμφη που έσωσε από τον πνιγμό τον Οδυσσέα, τον ερωτεύτηκε και τον κράτησε στο νησί της για εφτά χρόνια. Ο Δίας έστειλε με τον Ερμή, που ήταν ο αγγελιαφόρος του, μήνυμα στην Καλυψώ για να ελευθερώσει τον Οδυσσέα. Η σύνθεση της Vega αναφέρεται στη βραδιά που προηγήθηκε της αναχώρησής του από το νησί, παίρνοντας το μέρος της Καλυψώς, η οποία αναφέρεται στις αρχές της Οδύσσειας.

Με το ίδιο θέμα έχει ασχοληθεί και η ισπανίδα τραγουδίστρια Luz Casal στο Te dege Marchar (Θα σ' αφήσω να φύγεις), που υπάρχει στο άλμπουμ της του 1989 V.

Το Calypso του John Denver αναφέρεται στο σκάφος του Jacques Cousteau, το οποίο είχε πάρει βέβαια το όνομά του από νύμφη της θάλασσας.

Το Wrap Around Your Fingers των Police, όπως συνήθιζαν σε αρκετά τραγούδια τους εκείνης της περιόδου, έχει αναφορά σε διάφορα λογοτεχνικά έργα, όπως στον θρύλο του Faust και στο μύθο της Σκύλλας και της Χάρυβδης, τα δύο θαλάσσια τέρατα που σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία είχαν καταλάβει τις δύο αντίθετες πλευρές σε Μεσσήνη και Καλαβρία, στην Ιταλία, μην αφήνοντας τους ναυτικούς να περάσουν. Ο Ομηρος περιγράφει τη Σκύλλα στην Οδύσσεια σαν τέρας με 6 κεφάλια και 12 πόδια, και αυτήν επέλεξε ο Οδυσσέας για να διαβεί το θαλάσσιο πέρασμα χάνοντας μόνο μερικούς ναύτες. Τον Οδυσσέα αναφέρουν οι Police και στο τραγούδι τους King Of Pain.

Οι Cream κυκλοφόρησαν το 1967 το Tales Of Brave Ulysses σε μουσική του Eric Clapton και στίχους του Martin Sharp. Το τραγούδι, που υπάρχει στο άλμπουμ τους Disraeli Gears, είναι εμπνευσμένο από την εκδοχή της Judy Collins στο Suzanne του Leonard Cohen και το Summer In The City των Lovin' Spoonful.

Οι στίχοι είναι εμπνευσμένοι από τον Ομηρο και την Οδύσσεια και αναφέρουν την επιρροή που προσπαθούν να ασκήσουν στον Οδυσσέα οι Σειρήνες με τις γλυκιές μαγευτικές φωνές τους. Οι Σειρήνες, που σύμφωνα με τον Ομηρο ήταν δύο, έχουν εμπνεύσει αρκετούς καλλιτέχνες· οι Erasure ηχογράφησαν το Siren Song, οι Roxy Music ηχογράφησαν το άλμπουμ Siren, οι Nightwish το Siren και οι New Order το άλμπουμ Waiting For Siren's Call.

Το Troy της Sinead Ο'Connor ήταν το πρώτο σινγκλ από το άλμπουμ της The Lion and The Cobra, που κυκλοφόρησε το 1987. Στους στίχους τού Troy η τραγουδίστρια χρησιμοποιεί μεταφορικά την ιστορία της αρχαίας Τροίας λέγοντας, απευθυνόμενη στη μητέρα της την οποία κατηγορεί για κακοποίηση: «Μείνε αυτή που είσαι, Δεν Υπάρχει πια η Τροία για να την κάψεις», με αναφορά και στο ποίημα του William Butler Yeats Νο Second Troy.

Το Home At Last των Steely Dan είναι το πέμπτο τραγούδι από το άλμπουμ τους Aja και μία ακόμα αναφορά στην Οδύσσεια, αφού περιγράφουν την επιστροφή στο σπίτι του ήρωα του τραγουδιού ύστερα από αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, παρομοιάζοντάς τη με αυτήν του Οδυσσέα.

Το Home By The Sea των Genesis είναι ακόμη ένα τραγούδι που αναφέρεται στον Οδυσσέα και στις περιπέτειες που έζησε στη θάλασσα, η οποία για αρκετά χρόνια ήταν το σπίτι του, στην προσπάθειά του να επιστρέψει στην Ιθάκη.

Για την ωραία Ελένη (Helen Of Troy) έχουν ηχογραφήσει τραγούδια οι John Cale, Woody Herman και Robert Plant.

Στο πρόσφατο άλμπουμ τους οι Franz Ferdinand τραγουδούν για τον Οδυσσέα και όπως δήλωσε ο ελληνικής καταγωγής τραγουδιστής τους Alex Capranos, το Ulysses είναι επηρεασμένο από τον Ομηρο, αλλά και από τον Οδυσσέα του James Joyce.

Στις αρχές του περασμένου αιώνα, ο βρετανός συνθέτης Cecil Armstrong Gibb ονόμασε τη δεύτερη συμφωνία του Οδύσσεια. Σχεδόν 100 χρόνια αργότερα, το ίδιο έκανε το προοδευτικό συγκρότημα χέβι μέταλ Symphony Χ με το χρονικής διάρκειας 24' τραγούδι του The Odyssey, που χάρισε τον τίτλο και στο άλμπουμ τους.

Στην κλασική μουσική έχουμε το τραγούδι τού Henry Purcell Let Hector, Achilles and Each Brave Commander, το Songs For Achilles του Michael Tippet, την οπερέτα του Offenbach La Belle Helene, το Achille a Scyros του Luigi Cherubini, το Achilleus του Max Bruch και συνθέσεις των Bizet, Telemann και Gounod.

Στην ελληνική μουσική, εκτός από τον Τρωικό Πόλεμο του Γιάννη Πετρίτση, που ήταν μία προσπάθεια για τη δημιουργία μιας ροκ όπερας βασισμένης στο έπος του Ομήρου, με τη συμμετοχή τραγουδιστών της εποχής, όπως οι Κώστας Τουρνάς, Ρόμπερτ Γουίλιαμς, Μαρίνα, Γ. Μούτσιος, Charlie κ.ά., έχουμε επίσης την Αιολία του Μιχάλη Νικολούδη, το έργο Εκτορας και Ανδρομάχη του Μάνου Χατζιδάκι, σε στίχους του Ιάκωβου Καμπανέλλη, και το έργο του Νίκου Σκαλκώτα. Τέλος, η ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου Το Βλέμμα του Οδυσσέα έχει την εξαιρετική μουσική της Ελένης Καραΐνδρου και Οι Τρωάδες του Μιχάλη Κακογιάννη τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη.

Αναφορές σε ήρωες, αρχαίους θεούς, χαρακτήρες και τοποθεσίες από τα επικά ποίηματα του Ομήρου θα υπάρχουν βέβαια σε αρκετά, ακόμη, μουσικά έργα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Λογοτεχνία