Έντυπη Έκδοση

Υπάρχει διαφορετικός δρόμος

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ομπάμα, μίλησε πρόσφατα για την αρχή του τέλους της κρίσης.

Νομίζω ότι έσπευσε, όπως σπεύδουν οι περισσότεροι των κυρίαρχων κύκλων της Δύσης που βλέπουν φως στην άκρη του τούνελ.

Φοβούμαι ότι δεν βρισκόμαστε στην αρχή διεξόδου από τη διεθνή καπιταλιστική κρίση αλλά μάλλον στην αρχή νέων και πιο σύνθετων αδιεξόδων για τον παγκόσμιο καπιταλισμό, ο οποίος επιτείνει αντί να ανακόπτει τον αντικοινωνικό νεοφιλελεύθερο μονόδρομό του. Και αυτό διότι οδεύουμε σε μια νέα φάση διεθνούς οικονομικής στασιμότητας που θα συνοδεύεται με εκρηκτικά ελλείμματα, βουνά από δημόσια αλλά και ιδιωτικά χρέη, πλημμυρίδα κοπής νομισμάτων, αυξημένες τιμές πρώτων υλών και εμπορευμάτων, αδυναμία επενδυτικών ευκαιριών, αβυσσαλέες κοινωνικές ανισότητες, επιδείνωση του περιβάλλοντος και κυρίως αδυναμία δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας.

*Αν όμως για τη διεθνή οικονομία τα πράγματα μάλλον δεν είναι αισιόδοξα, η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας μόνο απελπιστικές σκέψεις προκαλεί. Ολα τα οικονομικά δεδομένα της χώρας βαδίζουν από το κακό στο χειρότερο και κυρίως οι εξαγωγές, η βιομηχανία, οι κατασκευές, οι επενδύσεις αλλά και ο τουρισμός. Τώρα πλέον όλοι παραδέχονται ότι η χώρα έχει τεθεί σε τροχιά ύφεσης.

*Αυτή την περίοδο ζούμε τη βαθιά χρεοκοπία όχι μόνο των κυβερνητικών πολιτικών αλλά και του πελατειακού κομματικοκρατικού νεοφιλελεύθερου μοντέλου που επέβαλαν το ΠΑΣΟΚ και η Νέα Δημοκρατία, τουλάχιστον την τελευταία εικοσαετία. Οσο διατηρείται στη ζωή αυτό το οικονομικό μοντέλο, το οποίο δυστυχώς υπερασπίζεται με πάθος ακόμη και σήμερα η ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης, όσο, επίσης, συνεχίζονται οι κυβερνητικές πολιτικές που ενισχύουν γενναιόδωρα τις τράπεζες και τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους και επιχειρούν να αντιμετωπίσουν την έκρηξη της ανεργίας, η οποία στις πραγματικές της διαστάσεις τείνει να προσεγγίσει το 30%, με κάθε μορφής μαζικούς και επισφαλείς πελατειακούς διορισμούς στο Δημόσιο, τότε η ύφεση στην ελληνική οικονομία κινδυνεύει να γίνει βαθύτερη και μακρόσυρτη και να ακολουθηθεί από μία μακρόχρονη οικονομική στασιμότητα.

*Το πρόβλημα για τη χώρα δεν είναι το ύψος του ελλείμματος του προϋπολογισμού αλλά το πού κατευθύνεται αυτό το έλλειμμα και αν επιχειρεί να καλύψει πραγματικούς παραγωγικούς και κοινωνικούς σκοπούς. Το πρόβλημα, επίσης, είναι ότι αυτό το έλλειμμα αξιοποιείται προκειμένου να εξαπολυθεί μια δημοσιονομική τρομοκρατία με στόχο την περαιτέρω κατεδάφιση των μισθών, των συντάξεων, των εργασιακών σχέσεων και ό,τι έχει απομείνει από τις κοινωνικές κατακτήσεις. Το θέμα για την Ελλάδα δεν είναι τόσο το μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα αλλά το μεγάλο έλλειμμα αποδοτικότητας της ελληνικής οικονομίας, το τρομακτικό παραγωγικό έλλειμμα (περιθωριοποίηση βιομηχανίας και αγροτικής παραγωγής) πρώτα απ' όλα στους σύγχρονους τεχνολογικά τομείς, και το πρωτοφανές έλλειμμα ενδογενούς δυναμικής της οικονομίας, αφού η ανάπτυξη όλα τα προηγούμενα χρόνια στηρίχτηκε κυρίως στα αυξημένα δημόσια και ιδιωτικά χρέη και στην παράδοση της χώρας στο πολυεθνικό κεφάλαιο. Από κει και πέρα αυτά τα προβλήματα επιτείνονται από την άνιση κατανομή εισοδήματος, την υποβάθμιση μισθών και συντάξεων και τη μεγάλη ανεργία.

*Τι πρέπει να γίνει σε αυτή τη συγκυρία;

1 Η Ελλάδα, αντί να ακολουθεί και να παρακολουθεί, ως ουραγός, την οικοδόμηση μιας Ευρώπης του νεοφιλελευθερισμού και του μονεταρισμού, που αποδομεί το κοινωνικό κράτος, πνίγει την ανάπτυξη και αυξάνει τη συγκέντρωση του πλούτου και τις αποκλίσεις, οφείλει να καταστεί πρωταγωνιστής για μια διαφορετική, ανεξάρτητη, κοινωνική και οικολογική Ευρώπη. Χαρακτηριστικά, είναι απαράδεκτο, ιδιαίτερα μέσα στην κρίση, στο όνομα μιας μονεταριστικής ορθοδοξίας, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να δανείζει τις εμπορικές τράπεζες με επιτόκιο 1%, τη στιγμή που χώρες σαν την Ελλάδα δανείζονται με όρους κερδοσκοπίας στην αγορά και με επιτόκιο πάνω από 5%.

2 Η χώρα δεν μπορεί να κάνει ούτε ένα βήμα μπροστά αν δεν υπάρξει μια βαθιά αλλαγή στα χαρακτηριστικά, το ρόλο και τον προσανατολισμό του ελληνικού κράτους. Το σημερινό κράτος, με ευθύνη της πολιτικής και της νοοτροπίας Νέας Δημοκρατίας και ΠΑΣΟΚ, γίνεται όλο και πιο φαύλο, πελατειακό, αναποτελεσματικό, σπάταλο και γραφειοκρατικό, ενώ οι πιο αποδοτικοί δημόσιοι τομείς και ιδιαίτερα οι νευραλγικές και κερδοφόρες δημόσιες επιχειρήσεις ιδιωτικοποιούνται και παραδίδονται κυρίως σε πολυεθνικές εταιρείες. Η χώρα χρειάζεται μια βαθιά τομή, στην ουσία ανατροπή, αν όχι και επανάσταση, για την επαναδιαμόρφωση ενός ισχυρού σύγχρονου, δημοκρατικού, αποτελεσματικού, ευέλικτου κράτους και ευρύτερου δημόσιου τομέα, που θα δουλεύουν με τη συμμετοχή και την εργασιακή ευθύνη των εργαζομένων για μια προοδευτική αναγεννητική προσπάθεια.

3 Αυτός ο νέος, ανασυγκροτημένος δημόσιος τομέας οφείλει να παίξει κεντρικό ρόλο σε ένα αναπτυξιακό κοινωνικό και οικολογικό σχεδιασμό με την ανάληψη δημόσιου ελέγχου των στρατηγικών τομέων της οικονομίας και τον αυστηρό έλεγχο της λειτουργίας των αγορών. Ιδιαίτερα ένας νέος δημόσιος τομέας πρέπει να παίξει αποφασιστικό ρόλο σε ένα πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων που θα δώσει σύγχρονη και ισχυρή παραγωγική δυναμική στη χώρα.

4 Δεν είναι δυνατόν οι αποταμιεύσεις της χώρας να συνεχίζουν να προσφέρονται σε ιδιωτικές τράπεζες για μια ανελέητη κερδοσκοπική και ληστρική διαχείριση. Χρειάζεται επειγόντως μια νέα στρατηγική εθνικοποίησης, με νέους όρους, των τραπεζών, με πρώτο βήμα το δημόσιο έλεγχο της Εθνικής Τράπεζας.

Στόχος ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα που θα εργάζεται αποκλειστικά με αναπτυξιακά και κοινωνικά κριτήρια, θα υποβοηθάει και θα στηρίζει πρώτα απ' όλα την παραγωγική προσπάθεια, τις πολύ μικρές επιχειρήσεις και την αγροτική οικονομία.

5 Τέλος, η χώρα χρειάζεται μια μεγάλη προσπάθεια για την καταπολέμηση των ανισοτήτων και της φτώχειας, για τη στήριξη και αναβάθμιση των μισθών, των συντάξεων, της απασχόλησης, της δημόσιας παιδείας και υγείας. Αυτά, πέραν των πολλών άλλων, σημαίνουν μεγάλες τομές και μεταρρυθμίσεις για τον περιορισμό της φορολογικής ασυλίας των μεγάλων κερδών, των μεγάλων εισοδημάτων, των μεγάλων περιουσιών και κληρονομιών και την καταπολέμηση της τρομακτικής φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής.

* Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ είναι κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ και υπεύθυνος οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής του ΣΥΝ.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Διάλογος
Κύριο θέμα
Διάλογοι για την ελληνική οικονομία