Ηλεκτρονική Έκδοση
enet.gr, 11:28 Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2009
Μέτρηση του ΑΕΠ μέσω του νυχτερινού φωτισμού
Η φράση «μας άλλαξε τα φώτα» έρχεται να αποκτήσει κυριολεκτικό νόημα στην οικονομία – με επιστημονική σφραγίδα πλέον.
Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ), ο κατ’ εξοχήν δείκτης οικονομικής ανάπτυξης μιας χώρας, έχει κατά καιρούς επικριθεί ως ανεπαρκές ή αναξιόπιστο. Τώρα, τρεις αμερικανοί ερευνητές προτείνουν μια πρωτότυπη εναλλακτική μέθοδο μέτρησης του ΑΕΠ και ταυτόχρονα αποτύπωσης της ανάπτυξης σε μια περιοχή, πόλη ή χώρα: την χρησιμοποίηση νυχτερινών δορυφορικών φωτογραφιών που αποτυπώνουν το μέγεθος και την ένταση της λάμψης που εκπέμπουν στο διάστημα τα φώτα.
Η μέθοδος μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε περιοχές και χώρες του πλανήτη, όπως π.χ. στην Αφρική, όπου η ποιότητα των στατιστικών στοιχείων είναι μέτρια έως κακή, ενώ δεν συλλέγονται καθόλου στοιχεία για επιμέρους πόλεις. Θα ήταν ακόμα χρήσιμη σε κάθε ανεπτυγμένη χώρα, πόλη ή περιοχή, που θέλει μια εναλλακτική μέθοδο μέτρησης από ψηλά για το πώς εξελίσσεται η ανάπτυξή της.
Οι οικονομολόγοι Τζ.Βέρνον Χέντερσον, Άνταμ Στόριγκαρντ και Ντέηβιντ Γουέιλ του πανεπιστημίου Μπράουν των ΗΠΑ, σύμφωνα με την ηλεκτρονική υπηρεσία Science Daily, προτείνουν να συνδυαστούν τα συμβατικά οικονομικά στοιχεία που κάθε συλλέγονται, με τις αλλαγές που οι δορυφόροι παρατηρούν στη νυχτερινή φωταύγεια, όπως αυτή μεταβάλλεται στο πέρασμα του χρόνου.
Η λογική είναι ότι μεγαλύτερη οικονομική ανάπτυξη σημαίνει περισσότερες πηγές φωτός και εξαπλωμένες σε μεγαλύτερη έκταση στο έδαφος, καθώς επίσης συνολικά μια μεγαλύτερη ισχύ στο φως που εκπέμπεται προς τον ουρανό.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, «η κατανάλωση σχεδόν όλων των προϊόντων και υπηρεσιών μετά τη δύση του ήλιου απαιτεί φώτα. Καθώς το εισόδημα αυξάνεται, αυξάνεται και η χρήση των φώτων ανά άτομο, τόσο για κατανάλωση όσο και για επένδυση».
Οι ερευνητές εφάρμοσαν τη νέα τεχνική σε βάθος μιας δεκαετίας και διαπίστωσαν σημαντικές αποκλίσεις με τη συμβατική στατιστική μέθοδο. Για παράδειγμα, ενώ στη Δημοκρατία του Κονγκό η διαχρονική εξέλιξη των φώτων παραπέμπει σε μια μέση ετήσια αύξηση κατά 2,4% του ΑΕΠ, τα επίσημα οικονομικά στοιχεία με βάση το εισόδημα δείχνουν μέση ετήσια μείωση 2,6% του ΑΕΠ την ίδια περίοδο (άρα υπάρχουν μεγάλα εισοδήματα που αποκρύβονται).
Στην Μιανμάρ (Βιρμανία), από την άλλη, ο επίσημος ρυθμός μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης είναι 8,6%, αλλά τα φώτα δείχνουν πολύ μικρότερη άνοδο 3,4% ετησίως (άρα τεχνηέντως η κυβέρνηση υπερ-εκτιμά την ανάπτυξη).
Οι αμερικανοί ερευνητές διευκρίνισαν πως δεν υποστηρίζουν ότι η πρωτότυπη μέθοδός τους πρέπει να υποκαταστήσει την παραδοσιακή μέθοδο καταγραφής και υπολογισμού του ΑΕΠ, όμως θεωρούν ότι πρέπει να εφαρμόζεται συμπληρωματικά για να δίνει μια πιο πλήρη εικόνα – και να αποκαλύπτει π.χ. αν μια κυβέρνηση θέλει να «φουσκώσει» τεχνηέντως το ΑΕΠ ή αν σε μια χώρα η φοροδιαφυγή και η παραοικονομία είναι τόσο μεγάλες, που οι επίσημοι αριθμοί υποεκτιμούν σοβαρά την οικονομική πραγματικότητα στο έδαφος.
