Έντυπη Έκδοση

Ο ΜΙΡΟ ΤΗΣ ΜΑΓΙΟΡΚΑ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Ετσι πατούσε τα έργα του ο Μιρό

Οταν ο Χουάν Μιρό εγκαταστάθηκε στο εργαστήριό του, στη Μαγιόρκα, έκαψε σχεδόν όλα τα έργα που είχε κάνει μέχρι τότε.

Η γενική γραμματέας του Τελλόγλειου Αλ. Γουλάκη-Βουτυρά δίπλα στην παλαιότερη σωζόμενη ελαιογραφία του Μιρό, έργο του 1908. Ανακαλύφθηκε πίσω από άλλο έργο του, ζωγραφισμένο το 1960. Η γενική γραμματέας του Τελλόγλειου Αλ. Γουλάκη-Βουτυρά δίπλα στην παλαιότερη σωζόμενη ελαιογραφία του Μιρό, έργο του 1908. Ανακαλύφθηκε πίσω από άλλο έργο του, ζωγραφισμένο το 1960. Διασώθηκε μια μικρή ελαιογραφία, διαστάσεων 22,3 εκ. x 17,5 εκ., που είχε φιλοτεχνήσει το 1908. Διασώθηκε επειδή ο Μιρό την κάλυψε με χαρτόνι, κόλλησε πάνω του κομμάτια εφημερίδας, πάνω στα οποία πρόσθεσε την υπογραφή του και τη χρονολογία 29/11/1960. Από την πίσω πλευρά του καμβά φιλοτέχνησε ένα άλλο έργο.

Η ελαιογραφία του 1908 αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια εργασιών συντήρησης, το 1995, δώδεκα χρόνια μετά τον θάνατο του Μιρό (1983). Αυτό το έργο, ηλικίας 100 ετών, η παλαιότερη σωζόμενη ελαιογραφία του Μιρό, βγήκε για πρώτη φορά από τη Μαγιόρκα ειδικά για τη μεγάλη έκθεση «Ο Μιρό της Μαγιόρκα» στο Τελλόγλειο Ιδρυμα Τεχνών της Θεσσαλονίκης (άνοιξε το περασμένο Σάββατο). Τα επίσημα εγκαίνια προγραμματίστηκαν για τις 6 Οκτωβρίου, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κάρολου Παπούλια και της βασίλισσας Σοφίας της Ισπανίας. Σύντομα ανοίγουν και οι άλλες εκθέσεις του Μιρό, στα τέσσερα μουσεία της Θεσσαλονίκης, το Αρχαιολογικό, το Βυζαντινό, το ΚΜΣΤ στο Λιμάνι και το ΜΜΣΤ.

«Ο εκπαιδευτικός ρόλος της έκθεσης και το ότι απλώνεται σε πέντε μουσεία, είναι ο λόγος που οι υπεύθυνοι του Ιδρύματος Μιρό στη Μαγιόρκα δέχτηκαν να δώσουν αυτό το έργο, αλλά και τόσο μεγάλο υλικό στο Τελλόγλειο», μας λέει η γραμματέας του ιδρύματος, καθηγήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ, Αλεξάνδρα Γουλάκη-Βουτυρά.

Στο Τελλόγλειο βρέθηκαν η υπεύθυνη εκθέσεων των εργαστηρίων του Μιρό στο ίδρυμα της Μαγιόρκα, Αϊνα Μπιμπιλόνι, και ο υπεύθυνος εργαστηρίων, Ζαν Ολιβέρ. Μαζί τους ο επιμελητής της έκθεσης Μάριος Ελευθεριάδης, που με τη Μαρία Λουίζα Λαξ, που είχε την επιστημονική της επιμέλεια, αλλά και με τους ανθρώπους του Τελλόγλειου, εργάστηκαν πολύ για να γίνει πραγματικότητα η έκθεση.

«Δύο είναι οι λόγοι που μας έκαναν να δούμε θετικά την πρόταση του Τελλόγλειου. Κατ' αρχάς, το γεγονός ότι ποτέ δεν έχει γίνει μια μεγάλη έκθεση του Μιρό στην Ελλάδα. Ο δεύτερος λόγος ήταν ότι ήταν μια ενδιαφέρουσα πρόταση. Οχι μια έκθεση σε ένα μουσείο, αλλά για άπλωμά της σε πέντε μεγάλα και σημαντικά μουσεία της πόλης», μας λένε οι Α. Μπιμπιλόνι και Ζ. Ολιβέρ.

Οι Ισπανοί φαίνεται ότι δεν έλαβαν υπ' όψη τους την περιπέτεια ενός έργου του Μιρό στην Ελλάδα. Το 1965 ο Τώνης Σπιτέρης είχε οργανώσει τη μοναδική Μπιενάλε Γλυπτικής, που έγινε στην Ελλάδα, στο λόφο του Φιλοπάππου. Υπήρχαν γλυπτά των Μιρό, Νταλί, Ροντέν, Μουρ, Τζακομέτι και πολλών άλλων. Τη δεύτερη μόλις μέρα της έκθεσης, ένα παιδάκι έσπρωξε κατά λάθος ένα γλυπτό του Μιρό από πηλό, που έπεσε από τη βάση του και έσπασε. Ο Τύπος της εποχής αναφέρθηκε στο γεγονός με πολλά δημοσιεύματα. Τα δημοσιεύματα, που κράτησε ο Σπιτέρης, αλλά και φωτογραφίες του σπασμένου έργου αποτελούν ξεχωριστή ενότητα της έκθεσης. Στην ίδια ενότητα εκτίθενται γελοιογραφίες του ΚΥΡ (περιοδικό «Εικόνες», 5 Δεκεμβρίου 1965) για το συμβάν, την έκθεση και τις εντυπώσεις που είχαν προκαλέσει τα έργα σύγχρονης τέχνης στο κοινό.

«Η έκθεση στο Τελλόγλειο δεν θέλει να δείξει τον Μιρό με τη ματιά της Ιστορίας της Τέχνης, αλλά ως δημιουργό με τη δική του διαδικασία παραγωγής του έργου. Προβάλλουμε τον πνευματικό Μιρό, τον καλλιτέχνη, που θεωρείται θεός για τους αφαιρετικούς δημιουργούς, όπως ο Πόλοκ», τονίζει η Αλ. Γουλάκη-Βουτυρά. Γι' αυτό η έκθεση δεν περιλαμβάνει μόνο έργα του, αλλά επίσης σχέδια, προσχέδια, σημειωματάρια, εικόνες. «Είναι μια έκθεση με σενάριο και πλοκή». Δείχνει επίσης τη σχέση του Μιρό με τη μουσική, το θέατρο, το μπαλέτο, την ποίηση, τη λογοτεχνία και την αρχιτεκτονική.

«Το μπαλέτο μ' ενδιαφέρει πάρα πολύ. Είναι ένα τρόπος να έρθεις σε άμεση σωματική επαφή με το κοινό, όπως επιδιώκω εγώ. Θα ήθελα να γράψω εγώ το λιμπρέτο. Θα επέλεγα τον Μπέλα Μπάρτοκ ή τον Σένμπεργκ για συνθέτη. Το μπαλέτο είναι παράδειγμα συλλογικής τέχνης», είχε δηλώσει ο ίδιος. Στην έκθεση περιλαμβάνονται πέντε σχέδια από τα παλιότερα της συλλογής του Ιδρύματος Μιρό στη Μαγιόρκα για τα κοστούμια του μπαλέτου «Αρλεκίνος», που παρουσιάστηκε στο θέατρο «Μπαρσελόνα» της Βαρκελώνης, στις 5 Απριλίου 1935. Η σχέση του με τον Σένμπεργκ παρουσιάζεται μέσα από παρτιτούρες του συνθέτη, στις οποίες υπάρχουν σημειώσεις του Μιρό για το πώς θα έπρεπε να εκτελεστεί το συγκεκριμένο έργο.

«Ο Μιρό ζωγράφιζε ασκώντας έλεγχο πάνω στο τυχαίο», προσθέτει η Αλ. Γουλάκη-Βουτυρά. Και μας εξηγεί. «Τοποθετούσε τον καμβά του στο δάπεδο. Εριχνε τυχαία χρώμα πάνω του και το άφηνε να κατευθυνθεί όπου πήγαινε. Μετά, επενέβαινε σ' αυτό και κατηύθυνε το τυχαίο εκεί που ήθελε ο ίδιος». «Ανέβαινε στο εσωτερικό μπαλκόνι, που υπήρχε στο εργαστήριό του, και κοιτούσε το έργο από ψηλά. Κατέβαινε και το δούλευε. Πότε περπατούσε πάνω σ' αυτό -διακρίνονται οι πατημασιές από τα παπούτσια του- πότε το έκαιγε με το καμινέτο σε κάποια σημεία για να δημιουργήσει όπως έλεγε ένα νέο έργο μέσα από τον έλεγχο της φωτιάς».

Αξίζει να αναφερθεί ότι για τη σημαντική αυτή έκθεση δεν βρέθηκαν χορηγοί. Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, η ΔΕΘ και ο Δήμος Θεσσαλονίκης κάλυψαν ένα πολύ μικρό μέρος του κόστους. Οι τράπεζες και ο ΟΠΑΠ αρνήθηκαν να βοηθήσουν.

* Διάρκεια ώς 5 Φεβρουαρίου 2010 *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά