Έντυπη Έκδοση

Τίποτα δεν είναι προδιαγεγραμμένο

Η μετεωρική άνοδος του Μπαράκ Ομπάμα στην προεδρία των ΗΠΑ αντανακλά τη συνδυαστική επενέργεια σειράς αλληλένδετων παραγόντων: τα καταστροφικά αδιέξοδα της απερχόμενης προεδρίας Μπους, η σοβούσα οικονομική κρίση, η δυναμική είσοδος νέων στρωμάτων στην πολιτική.

Οσες όμως ελπίδες και αν γεννά η πολιτική αλλαγή, τίποτε δεν είναι προδιαγεγραμμένο. Η ρηξικέλευθη παρουσία ενός Αφροαμερικανού στο τιμόνι της υπερδύναμης συνυπάρχει με προγραμματική ασάφεια και ένα ηγετικό επιτελείο που, αν μη τι άλλο, υποδηλώνει συνέχεια με το παρελθόν. Μετά τον αρχικό ενθουσιασμό η αίσθηση που σήμερα αρχίζει να κυριαρχεί είναι ότι βασική επιδίωξη του Ομπάμα θα είναι η σταθεροποίηση -αλλαγές ώστε όλα να παραμείνουν το ίδιο.

Αυτό στρέφει την προσοχή των αναλυτών στις διεργασίες που συντελούνται στη βάση. Στις ΗΠΑ υπάρχει ανασφάλεια, υπάρχει όμως και θυμός. Η περίοδος χάριτος στον νέο πρόεδρο αναμένεται βραχεία, ακριβώς λόγω του εκρηκτικού χαρακτήρα των προσδοκιών που γέννησε η εκλογή του, αλλά και του βάθους της οικονομικής κρίσης. Πώς πρόκειται να αντιδράσουν όσοι εναπόθεσαν τις ελπίδες τους στο αίτημα για ριζική αλλαγή; Πρόκειται για διαδικασία άδηλη και ασυνεχή που είναι αδύνατον να προβλεφθεί εκ των προτέρων. Η οργανωτική αδυναμία ανεξάρτητων φωνών -στον συνδικαλισμό αλλά και στον χώρο των κινημάτων- κάνει πολλούς να θεωρούν ότι τελικά τίποτε δεν πρόκειται να αλλάξει. Ομως, από την άλλη, κανείς δεν μπορεί και να υποτιμά τις μοριακές διεργασίες που συντελούνται στην κοινωνία (με ρυθμούς, μάλιστα, που είναι συχνά καταιγιστικοί). Η Αμερική αλλάζει, και μαζί της αλλάζει ο κόσμος. Τα οικονομικά και κοινωνικά αδιέξοδα γεννούν διεκδικήσεις και αυτές, με τη σειρά τους, την πολιτική συνειδητοποίηση. Οπως όμως δείχνει και η εμπειρία του προπολεμικού New Deal, ένα είναι απολύτως σαφές: ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν παραχωρούνται, κερδίζονται.

Η ημερίδα της Ελληνικής Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης άνοιξε παραδειγματικά μια συζήτηση που από την έκβαση του αντικειμένου της θα κριθούν πάρα πολλά στο διεθνές στερέωμα.

* Επίκουρος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, ισόβιο μέλος στο Πανεπιστήμιο του Cambridge (CLH) και γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Στη στήλη
Παρέμβαση
Για το ίδιο θέμα
Μέσα σε «δίχτυ» τρόμου η ορκωμοσία