Έντυπη Έκδοση
Ελευθεροτυπία, Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2009
ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΚΛΑΔΟΥΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΚΑΙ ΟΙΝΟΥ ΕΝΩΘΗΚΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΟΙΝΙΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ
«Μέτωπο» για ποιοτικά κρασιά με ελληνική «ταυτότητα»
Μια ανταγωνιστική χώρα με ισχυρή εθνική οινική ταυτότητα, σύγχρονο πρόγραμμα marketing, που θα απευθύνεται αποτελεσματικά στις ελκυστικότερες ομάδες καταναλωτών διεθνώς, και δημιουργία δομών και οργάνωσης που θα υποστηρίζουν τον κλάδο σχεδιάζει η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Αμπέλου και Οίνου (ΕΔΟΑΟ), η οποία έχει συγκροτηθεί από τους εκπροσώπους της παραγωγής, της μεταποίησης και της εμπορίας των αγροτικών προϊόντων αμπέλου και οίνου, που αντιπροσωπεύονται από την ΚΕΟΣΟΕ και τον ΣΕΟ.
Εχει σκοπό την ανάπτυξη κάθε δραστηριότητας, η οποία θα συμβάλει στην ορθότερη συνεκτίμηση της πραγματικότητας της αγοράς στον τομέα της αμπέλου και του οίνου, στη διατήρηση και ανάπτυξη των οικονομικών δραστηριοτήτων του τομέα, ώστε να βελτιωθούν η γνώση και η οργάνωση της παραγωγής, της μεταποίησης και της εμπορίας στον τομέα της αμπέλου και του οίνου.
Το στρατηγικό σχέδιο εκπονείται από τους συμβούλους PRC -Critical Publics London- Alter Vision Group, με χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης τους 16 μήνες.
«Η εκπόνηση του στρατηγικού σχεδίου για το ελληνικό κρασί θεωρώ ότι είναι ένα τεράστιο βήμα για τον κλάδο», μας λέει ο Γιάννης Μπουτάρης, συντονιστής στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδιασμού marketing & branding system. «Βέβαια το πιο σημαντικό είναι η εφαρμογή του. Πιστεύω ότι με καλούς χειρισμούς από τα εντεταλμένα μέλη και στελέχη του κλάδου θα αναπτυχθούν η συλλογικότητα και η συνεργασία μεταξύ των μελών, αλλά και η αρμονική και ισορροπημένη συνεργασία με το κράτος και τις αρμόδιες υπηρεσίες του. Το στρατηγικό σχέδιο θα μας βοηθήσει να κάνουμε δομές και ενέργειες που αδυνατούσαμε να κάνουμε στο παρελθόν λόγω έλλειψης κεντρικού σκεπτικού, να αναπτυχθούν στελέχη απαραίτητα για τον κλάδο και τις υπηρεσίες και ν' αρχίσει σιγά σιγά να καλλιεργείται η οινική κουλτούρα, που τόσο λείπει στη χώρα μας. Ο δρόμος είναι μακρύς και δύσβατος. Πρέπει, όμως, να τον κάνουμε».
«Σκοπός του έργου είναι για τη μεν εσωτερική αγορά η ανάπτυξη οινικής εμπειρίας και αύξηση πωλήσεων του ελληνικού επώνυμου εμφιαλωμένου κρασιού, ενώ για τις διεθνείς αγορές η συστηματική διαχείριση της εικόνας της Ελλάδας ως χώρας προέλευσης οίνου, με στόχο τη μεγιστοποίηση της αξίας που προσθέτει στα κρασιά που παράγονται στο έδαφός της», προσθέτει η Μαρία-Ειρήνη Δ. Τριανταφύλλου-Πιτσάκη, project manager στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδιασμού εκ μέρους της ΕΔΟΑΟ. «Με άλλα λόγια, θέλουμε να δημιουργήσουμε αξία και να πετύχουμε αύξηση της τιμής πώλησης των ελληνικών εμφιαλωμένων κρασιών στο εξωτερικό, με πρώτη προτεραιότητα τις αγορές-στόχους».
«Η εφαρμογή του στρατηγικού σχεδίου θα έχει θετικές συνέπειες όχι μόνο για τον κλάδο του κρασιού αλλά ευρύτερα», συμπληρώνει ο Κώστα Αρκουμάνης, project manager στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδιασμού εκ μέρους της ΕΔΟΑΟ. «Είναι η πρώτη φορά, από ό,τι γνωρίζουμε, στην Ελλάδα, που εκπονείται, σε αυτή την έκταση και με αυτή τη σοβαρότητα, ένα κλαδικό στρατηγικό σχέδιο. Η προσπάθεια επίλυσης βασικών κρίσιμων παραγόντων επιτυχίας απαιτεί και οδηγεί σε αλλαγή νοοτροπίας και συνήθων πρακτικών, όχι μόνο στον κλάδο, αλλά και στους συνεργαζόμενους τομείς, δημόσιο και ιδιωτικό».
Ελληνική οινοπαραγωγή
Για τις ανάγκες του σχεδίου, κατά τη φάση της διερεύνησης, στάλθηκαν πάνω από 400 ερωτηματολόγια σε οινοποιεία σε όλη την Ελλάδα. Τελικά απάντησαν 46 οινοποιεία, τα οποία, ναι μεν είναι αριθμητικά λίγα σε αριθμό, σε σχέση με το σύνολο των οινοποιείων που λειτουργούν στην Ελλάδα, αλλά, από την άλλη, αντιπροσωπεύουν το 52,4% του όγκου και το 57% της αξίας των ελληνικών εξαγωγών κρασιού, όπως καταγράφονται επίσημα από την ΕΣΥΕ, και το 21,8% του όγκου των εγχώριων πωλήσεων. Παράλληλα, διενεργήθηκε απογραφή και εκτίμηση, σε συνεργασία με στελέχη, σε όλες τις οινοπαραγωγικές περιοχές της χώρας, των αμπελώνων κατά ποικιλία και της μέσης ετήσιας παραγωγής κατά ποικιλία και είδος (λευκά/ερυθρά κρασιά, ΟΠΕ/ΟΠΑΠ /τοπικοί κ.λπ.). Από τα στοιχεία που προέκυψαν, έγινε συνολική αποτύπωση και ανάλυση του μεγέθους (αξία και όγκος) και της εξέλιξης σε επίπεδο ποικιλίας, κατηγορίας τιμής, συσκευασίας, ονομασίας προέλευσης και γεωγραφικής περιοχής, τύπου κρασιού: της υπάρχουσας ελληνικής οινοπαραγωγής και των ελληνικών πωλήσεων.
Αναφορικά με την ελληνική οινική παραγωγή, παρατηρούμε τα εξής:
* Μέση ετήσια παραγωγή (2002-06): 3.788 khl.
* Κυριαρχούν λευκοί (66%) και επιτραπέζιοι (69%) οίνοι.
* Πολύ χαμηλό ποσοστό VQPRD (<10%), σε σύγκριση με το μέσο ευρωπαϊκό (περίπου 40%).
* Μέση ετήσια παραγωγή κύριων ποικιλιών: 70,6% συνόλου (2.635 khl).
* Στην παραγωγή κύριων οινοποιήσιμων ποικιλιών κυριαρχούν λευκές (58%) και γηγενείς (89%) ποικιλίες.
* Κύριες οινοποιήσιμες ποικιλίες με βάση το ύψος της παραγωγής είναι: Σαββατιανό, Ροδίτης, Μοσχάτο Αμβούργου, Αγιωργίτικο, Μοσχάτο, Cabernet Sauvignon, Λιάτικο, Ξινόμαυρο, Κοτσιφάλι, Merlot, Ρωμέικο, Μοσχοφίλερο, Βηλάνα, Chardonnay, Syrah, Ασύρτικο, Μανδηλαριά, Αθήρι, Sauvignon Blanc.
* 8 οίνοι δίνουν το 80% συνήθους παραγωγής ΟΠΑΠ/ΟΠΕ (ΟΠΑΠ: Νεμέα, Νάουσα, Σαντορίνη, Μαντίνεια, Λήμνος, ΟΠΕ: Σάμος, Μαυροδάφνη Πατρών, Μοσχάτος Ρίου).
* Τα γλυκά κρασιά (ΟΠΕ) αντιπροσωπεύουν περίπου το 30% επί του συνόλου ΟΠΑΠ/ΟΠΕ.
Πωλήσεις ελληνικών κρασιών
* Περίπου το 90% του όγκου πωλήσεων των Slow Light Wines πωλείται στην εγχώρια αγορά (40% εμφιαλωμένο και 60% χύμα, σύμφωνα με IWSR).
* Οι όγκοι εξαγωγών και εγχώριων πωλήσεων εμφανίζονται στάσιμοι.
* Η τιμολογιακή τοποθέτηση της Ελλάδας είναι χαμηλότερη σε σχέση με τον ανταγωνισμό στις κύριες αγορές.
* Η αξία ανά μονάδα όγκου στις κύριες χώρες-αγορές δείχνει ότι έχουμε χαμηλότερες τιμές ανά λίτρο στη Γερμανία και υψηλότερες σε ΗΠΑ, Βέλγιο και Καναδά.
* Το 80-90% των πωλήσεων στις ευρωπαϊκές αγορές είναι κάτω από 5 ευρώ ανά φιάλη.
**Από τις 8 κύριες χώρες-αγορές, τρεις παραγωγοί κατέχουν συνολικό μερίδιο άνω του 50% στην κατανάλωση ελληνικού κρασιού στις κύριες αγορές (Τσάνταλης 31% - Μπουτάρης 18% - Κουρτάκης 12%).
* Στη σύνθεση πωλήσεων στην Ελλάδα και τις κυριότερες διεθνείς αγορές, ανά προέλευση ποικιλίας βλέπουμε ότι οι γηγενείς ποικιλίες κυριαρχούν στις σημαντικότερες διεθνείς αγορές και στην Ελλάδα, ενώ ανά τύπο κρασιού έχουμε κυριαρχία λευκών οίνων στην Ελλάδα (55,6%) έναντι ερυθρών στο εξωτερικό. Στο ίδιο πλαίσιο ανά κατηγορία κρασιού, οι πωλήσεις σε Ελλάδα και Γερμανία παρουσιάζουν ισομερή κατανομή σε οίνους ποιότητας, τοπικούς και επιτραπέζιους. ΟΠΑΠ/ΟΠΕ οίνοι επικρατούν σε Ην. Βασίλειο, ΗΠΑ, Καναδά. Τέλος, ανά κατηγορία τιμής, πωλήσεις σε χαμηλές κατηγορίες τιμών επικρατούν σε Γερμανία και Ην. Βασίλειο και πωλήσεις σε μεσαίες κατηγορίες τιμών επικρατούν σε ΗΠΑ και Καναδά.
* Στην κατανομή όγκου πωλήσεων ανά τύπο συσκευασίας παρατηρούμε πως οι εξαγωγές σχεδόν εξ ολοκλήρου γίνονται με εμφιαλωμένο κρασί, ενώ στην εγχώρια αγορά η συσκευασία winebox αποτελεί το 36,4%.
Γλυκά κρασιά
Ξεχωριστή αποτύπωση έγινε για τα γλυκά κρασιά, όπου έγινε τηλεφωνική έρευνα σε 33 οινοποιεία σε όλη την Ελλάδα. Από αυτά, 26 οινοποιεία παράγουν γλυκείς οίνους και κυκλοφορούν περίπου 58 διαφορετικές ετικέτες, όπου ο μέσος αλκοολικός βαθμός είναι μικρότερος του 15%. Μερικές αποτυπώσεις που αφορούν τα γλυκά κρασιά είναι:
* Συνολικές πωλήσεις γλυκών κρασιών 3.870kh.
* Πωλήσεις στο εξωτερικό το 23%, ενώ στο εσωτερικό το 77%.
* Στη σύνθεση πωλήσεων (Ελλάδα και εξωτερικό) κατ' όγκο, ανά κατηγορία επικρατούν οι οίνοι ποιότητας.
* Σύνθεση πωλήσεων (Ελλάδα και εξωτερικό) κατ' όγκο, ανά χρώμα είναι λευκά 66% και ερυθρά 34%.
* Στη σύνθεση πωλήσεων (Ελλάδα και εξωτερικό) κατ' όγκο, ανά εκτίμηση κατηγορίας τιμής παρατηρούμε υψηλά μερίδια πωλήσεων στην ακριβότερη κατηγορία >12,8 ευρώ και αντίστοιχα χαμηλά μερίδια στις μεσαίες κατηγορίες. *
